FD Rules 2026: 1 ઓક્ટોબરથી FDના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર, RBIના નવા નિયમથી બેંક ગ્રાહકોને થશે આ ફાયદો

FDમાં રોકાણ કરનારાઓ માટે મહત્વના સમાચાર, 1 ઓક્ટોબરથી વ્યાજદર અને બલ્ક ડિપોઝિટના નિયમો બદલાશે

FD Rules 2026: દેશમાં સૌથી સુરક્ષિત રોકાણોમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD)ને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. તેમાં સમય સાથે જમા રકમ પર મળતું વ્યાજ પણ અગાઉથી નક્કી હોય છે. આ દરમિયાન બેંક FDમાં રોકાણ કરનારાઓ અને ખાસ કરીને સંબંધિત બેંકો માટે એક મોટા સમાચાર છે.

કેન્દ્રીય બેંક એટલે કે RBIએ થોડા દિવસો પહેલાં બેંક FDને લઈને તેના નિયમોમાં ફેરફાર કર્યો હતો, જેને 1 ઓક્ટોબર 2026થી લાગુ કરવામાં આવશે. બેંક FDના વ્યાજદરમાં પારદર્શિતા લાવવા અને ગ્રાહકો માટે વધુ સુવિધા ઊભી કરવા માટે 1 ઓક્ટોબરથી FDના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર થશે. ચાલો જાણીએ કે આ સંપૂર્ણ ફેરફાર શું છે અને તેની શું અસર પડશે.

બેંક FD માટે RBIનો નવો નિયમ શું છે?

• થોડા દિવસો પહેલાં કેન્દ્રીય બેંક એટલે કે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)એ બેંક FD સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં ફેરફારને લઈને માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી હતી, જેને 1 ઓક્ટોબર 2026થી લાગુ કરવામાં આવશે.
• આ નિયમ હેઠળ બેંકની અલગ-અલગ શાખાઓમાં એક જ સમયગાળા માટે બનાવવામાં આવેલી FD યોજના અને તેના પર મળતો વાર્ષિક વ્યાજદર સમાન રહેશે. તે શહેર અથવા સ્થળના આધારે અલગ-અલગ નહીં હોય. એટલે કે દેશની તમામ શાખાઓમાં સંબંધિત બેંકનો FD દર સમાન રહેશે.
• આ નિયમ હેઠળ એ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે બેંકોએ FD પર આપવામાં આવતો વ્યાજદર ગ્રાહકોને મૌખિક રીતે નહીં, પરંતુ પોતાની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર અગાઉથી જણાવવો પડશે. એટલે કે કોઈપણ બેંકે પોતાની FD યોજનાનું રેટ કાર્ડ લોકો માટે અગાઉથી પોતાની વેબસાઇટ પર જાહેર કરવું પડશે.
• બલ્ક ડિપોઝિટ માટે પણ નવા નિયમો લાગુ થશે. બલ્ક ડિપોઝિટ એટલે કે 3 કરોડ રૂપિયા અથવા તેનાથી વધુ રકમની FD માટે બેંકોએ દરરોજ પોતાની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર નવા દર અપડેટ કરવા પડશે. તેનો સમય દરરોજ સવારે 10 વાગ્યાનો રહેશે. ગ્રેસ ટાઇમ સાથે તેને કોઈપણ સંજોગોમાં સવારે 10:10 વાગ્યા સુધી અપડેટ કરવું પડશે.

1 ઓક્ટોબરથી હાલની FD પર શું અસર પડશે?

મળતી માહિતી અનુસાર, FDને લઈને 1 ઓક્ટોબરથી લાગુ થનારા આ નવા નિયમની હાલની FD પર કોઈ મોટી અસર થશે નહીં. તમારી જે પણ FD પહેલેથી ચાલી રહી છે, તે નક્કી કરાયેલા વ્યાજદર, સમયગાળા અને નક્કી કરાયેલા નિયમો સાથે જ ચાલુ રહેશે.

આ નવા નિયમથી FDને લઈને ગ્રાહકો અને બેંકો વચ્ચે પારદર્શિતા અગાઉ કરતાં વધુ વધશે. લોકોને FDનો વ્યાજદર જાણવા માટે બેંકમાં જવાની જરૂર નહીં પડે. ખાસ કરીને બલ્ક ડિપોઝિટના દરરોજ નક્કી થતા વ્યાજદર માટે અહીં-ત્યાં તપાસ કરવાની જરૂર નહીં રહે. તેના બદલે ગ્રાહકોને સંબંધિત બેંકની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર સવારે 10 વાગ્યે નવા દરની માહિતી મળી જશે.

બેંક FDના વ્યાજદર કેવી રીતે નક્કી કરે છે?

બેંક FDના વ્યાજદર જમા રકમના આધારે નક્કી કરે છે. તે સામાન્ય રીતે જમા રકમના આધારે અલગ-અલગ FD પર વ્યાજદર આપે છે. બેંક રિટેલ ડિપોઝિટ એટલે કે 3 કરોડ રૂપિયાથી ઓછી રકમ પર એક જ વ્યાજદર લાગુ કરે છે, જ્યારે બલ્ક ડિપોઝિટ એટલે કે 3 કરોડ રૂપિયા અથવા તેનાથી વધુ રકમ પર વ્યાજદર અલગ-અલગ હોય છે.

નોંધનીય છે કે 22 ઓક્ટોબર 1997થી RBIએ બેંકોને અલગ-અલગ સમયગાળાની સ્થાનિક ટર્મ ડિપોઝિટ પર પોતાના વ્યાજદર નક્કી કરવાની સ્વતંત્રતા આપી હતી.

1. FDનું પૂરું નામ શું છે?
   FDનું પૂરું નામ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ છે, જેને ગુજરાતી ભાષામાં મુદતી થાપણ કહેવામાં આવે છે.
2. FDની વિશેષતા શું છે?
   FDની વિશેષતાઓમાં સુરક્ષિત રિટર્ન, નક્કી વ્યાજદર અને નક્કી સમયગાળો સહિત અન્ય સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે.
3. FDમાં કેટલા રૂપિયા જમા કરી શકાય?
   FDમાં મહત્તમ કેટલી રકમ જમા કરી શકાય તેની કોઈ મર્યાદા નથી. જોકે, ઓછામાં ઓછું 1000 રૂપિયાથી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે.
4. સીનિયર સિટિઝનને FD પર કેટલું વ્યાજ મળે છે?
   સીનિયર સિટિઝનને FD પર 8.50% સુધીનું વ્યાજ મળે છે.
5. પોસ્ટ ઓફિસમાં સીનિયર સિટિઝન સ્કીમમાં કેટલું વ્યાજ મળે છે?
   પોસ્ટ ઓફિસમાં સીનિયર સિટિઝન સ્કીમમાં વાર્ષિક 8.2 ટકા વ્યાજ મળે છે.