Gyanesh Kumar-Jiji Thomson: મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે કેરળના પૂર્વ મુખ્ય સચિવ જિજી થોમસનના એક દાવાએ રાજકીય ચર્ચાને વધુ તેજ કરી દીધી છે. થોમસનનું કહેવું છે કે 2016માં, જ્યારે જ્ઞાનેશ કુમાર અને તેઓ બંને સરકારી સેવામાં હતા, ત્યારે કુમારે તેમને 2019ની લોકસભા ચૂંટણી BJPની ટિકિટ પર લડવાનો પ્રસ્તાવ આપ્યો હતો. થોમસનના જણાવ્યા મુજબ, તેમને એવું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે ચૂંટણી જીત્યા બાદ તેઓ કેન્દ્રીય મંત્રી બની શકે છે.
થોમસનના આ દાવાને કોંગ્રેસે મહત્વનો મુદ્દો બનાવ્યો છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ કોંગ્રેસની કેરળ એકમની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ શેર કરીને જ્ઞાનેશ કુમારની ભૂમિકા પર સવાલ ઉઠાવ્યા. રાહુલ ગાંધીએ આરોપ લગાવ્યો કે પહેલા જ્ઞાનેશ કુમાર – જે તે સમયે IAS અધિકારી હતા -નો ઉપયોગ BJP માટે ભરતી કરવા માટે કરવામાં આવ્યો. ત્યારબાદ મોદી અને શાહે તેમને અમ્પાયર બનાવી દીધા અને તેમને ભારતની ચૂંટણીમાં મેચ ફિક્સિંગની જવાબદારી સોંપી દીધી.
દિલ્હી જતી ફ્લાઇટમાં થઈ હતી વાતચીત
જિજી થોમસને મીડિયાને જણાવ્યું કે કથિત વાતચીત 2016માં દિલ્હી જતી એક ફ્લાઇટમાં થઈ હતી. તે સમયે થોમસન કેરળના મુખ્ય સચિવ હતા અને જ્ઞાનેશ કુમાર પણ સરકારી સેવામાં હતા. થોમસનના જણાવ્યા મુજબ, કુમારે તેમને તેમના ભવિષ્યની યોજનાઓ વિશે પૂછ્યું અને 2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં BJPના ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડવાની સંભાવના અંગે વાત કરી.
થોમસનના જણાવ્યા મુજબ, તેમને કેરળની પથનમથિટ્ટા લોકસભા બેઠક પરથી BJPના ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડવાનું સૂચન આપવામાં આવ્યું હતું. તેમનો દાવો છે કે જ્ઞાનેશ કુમારે કહ્યું હતું કે જો તેઓ ચૂંટણી જીતી જાય તો તેમને કેન્દ્રમાં મંત્રી બનાવવામાં આવી શકે છે. થોમસને કહ્યું કે તેમણે પ્રસ્તાવને તાત્કાલિક ઠુકરાવી દીધો હતો, કારણ કે તેમને ચૂંટણીની રાજનીતિમાં જવાની કોઈ રસ નહોતો.
થોમસને એમ પણ કહ્યું કે તેમને ખાસ આશ્ચર્ય એ વાતનું થયું કે આવો પ્રસ્તાવ એક એવા અધિકારી તરફથી આવ્યો હતો, જે તે સમયે પોતે પણ સરકારી સેવામાં હતો.
થોમસનને અગાઉ પણ ચૂંટણી લડવાનો પ્રસ્તાવ મળ્યો હતો
થોમસને પોતાના રાજકીય પ્રસ્તાવો વિશે વધુ એક પ્રસંગ પણ જણાવ્યો. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આ પહેલાં પણ કેટલાક લોકોએ તેમને ચૂંટણીની રાજનીતિમાં આવવા માટે કહ્યું હતું, પરંતુ તેમણે તેને સ્વીકાર્યું નહોતું. બાદમાં જ્ઞાનેશ કુમારને આ વિશે જાણ થઈ અને તેમણે પણ તેમને રાજનીતિમાં આવવા માટે મનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો.
2021માં થોમસને એવું પણ જણાવ્યું હતું કે કોંગ્રેસના નેતાઓએ તેમને વટ્ટિયૂરકાવુ વિધાનસભા બેઠક પરથી ચૂંટણી લડવાનું સૂચન કર્યું હતું, પરંતુ તેમણે તેને પણ ઠુકરાવી દીધું હતું.
કોણ છે જિજી થોમસન?
જિજી થોમસન 1980 બેચના કેરળ કેડરના IAS અધિકારી રહ્યા છે. તેમણે જાન્યુઆરી 2015થી ફેબ્રુઆરી 2016 સુધી કેરળના મુખ્ય સચિવ તરીકે કામ કર્યું. આ ઉપરાંત તેઓ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારમાં અનેક વરિષ્ઠ પદો પર રહ્યા, જેમાં સ્પોર્ટ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયાના મહાનિર્દેશક અને કેરળ સ્ટેટ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશનના મેનેજિંગ ડિરેક્ટરનું પદ પણ સામેલ છે.
રાહુલ ગાંધીએ શું કહ્યું?
જિજી થોમસનના દાવા બાદ કોંગ્રેસની કેરળ એકમે સોશિયલ મીડિયા પર આ મામલો ઉઠાવ્યો. રાહુલ ગાંધીએ કોંગ્રેસની તે પોસ્ટ શેર કરી. મીડિયાના અહેવાલ મુજબ, કોંગ્રેસે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો 2016માં જ્ઞાનેશ કુમારે સેવા બજાવતા અધિકારી તરીકે કોઈ વ્યક્તિને રાજકીય પક્ષની ટિકિટ પર ચૂંટણી લડવાનો પ્રસ્તાવ આપ્યો હતો, તો તેઓ કયા અધિકાર હેઠળ આવું કરી રહ્યા હતા.
રાહુલ ગાંધીએ પોતાની પોસ્ટમાં આરોપ લગાવ્યો કે “પહેલા” જ્ઞાનેશ કુમારને BJP માટે લોકોને જોડવાના કામમાં લગાવવામાં આવ્યા અને બાદમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહે તેમને ચૂંટણીના “અમ્પાયર” બનાવી દીધા. આ રાહુલ ગાંધી અને કોંગ્રેસનો રાજકીય આરોપ છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં જ્ઞાનેશ કુમર તરફથી આ આરોપ પર કોઈ જવાબ નોંધાયેલો નથી.
SIR વિવાદ વચ્ચે આવ્યો થોમસનનો ઇન્ટરવ્યૂ
જિજી થોમસનનો આ દાવો એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન એટલે કે SIRને લઈને ચૂંટણી પંચ અને વિપક્ષ વચ્ચે પહેલેથી જ તીવ્ર વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 14 વખત પંચના નિર્ણયો અથવા પ્રક્રિયાઓ સામે વાંધો નોંધાવ્યો હતો. અહેવાલમાં ચૂંટણી યાદી સાથે જોડાયેલા નિર્ણયો, ફોર્મ-6માં ફેરફાર અને મતદાર યાદીના સોફ્ટવેર સાથે જોડાયેલા મામલાઓનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
જ્ઞાનેશ કુમાર ફેબ્રુઆરી 2025માં બન્યા CEC
જ્ઞાનેશ કુમારે ફેબ્રુઆરી 2025માં ભારતના 26મા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો. આ પહેલાં તેઓ ભારતીય વહીવટી સેવાના અધિકારી તરીકે કેન્દ્ર અને કેરળમાં વિવિધ જવાબદારીઓ નિભાવી ચૂક્યા છે. આ સમગ્ર વિવાદમાં હાલમાં બે બાબતો મુખ્ય છે. જિજી થોમસનનો 2016ની વાતચીતને લઈને વ્યક્તિગત દાવો અને તેના આધારે કોંગ્રેસ તથા રાહુલ ગાંધી દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા સવાલો.
