રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના વડા મોહન ભાગવત હાલમાં ગોરખપુરમાં હાજર છે, જ્યાં સંઘનું પ્રશિક્ષણ સત્ર ચાલી રહ્યું છે. અહીં લોકસભા ચૂંટણીના પરિણામો બાદ પહેલીવાર યુપીના સીએમ યોગી આદિત્યનાથ આરએસએસ ચીફને હાલમાં જ બંધ બારણે મળ્યા હતા. યુપીમાં બીજેપીના ખરાબ ચૂંટણી પરિણામોને લઈને બંને વચ્ચેની મુલાકાત ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. આરએસએસનું પ્રશિક્ષણ સત્ર 16 જૂન સુધી ચાલશે, જેમાં સંઘના વડા હાજર રહેશે. ચાલો જાણીએ કે સંઘનું પ્રશિક્ષણ સત્ર શું છે અને ક્યારે શરૂ થયું.
તાલીમ સત્રો એ એસોસિએશનના સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસાઓમાંનું એક છે. સંઘના સંગઠન વિશે આ સૌથી ઓછી ચર્ચા છે, પરંતુ તેના વિસ્તરણમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે, જે છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી દેશના ખૂણે-ખૂણે યોજવામાં આવે છે. તેના દ્વારા સંઘ પોતાના સ્વયંસેવકોને તાલીમ આપે છે. કોવિડ પીરિયડ અને અન્ય કેટલાક ખાસ કારણોને લીધે, તે ઘણા વર્ષોથી આયોજિત થઈ શક્યું નથી, પરંતુ સામાન્ય રીતે તે દર વર્ષે યોજવામાં આવે છે.
મહત્વની શિબિરોની ચાર શ્રેણીઓ છે
સંગઠનને મજબૂત કરવા માટે RSS દ્વારા અનેક પ્રકારની તાલીમ શિબિરોનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આ શિબિરોમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ચાર શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરી શકાય છે. આ પૈકી પ્રથમ સંઘ શિક્ષા વર્ગ છે, જેનું આયોજન પ્રથમ વર્ષમાં કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ બીજા વર્ષના સ્વયંસેવકો માટે સંઘ શિક્ષણ વર્ગનું આયોજન કરવામાં આવે છે. ત્રીજા વર્ષના સ્વયંસેવકો માટે સંઘ શિક્ષણ વર્ગ અને ત્યારબાદ શિયાળુ શિબિર અથવા શિયાળુ શિબિરનું આયોજન કરવામાં આવે છે.
તાલીમ સત્રોમાં આ નિયમિત છે
આ શિબિરોમાં, સ્વયંસેવકોની દિનચર્યા સામાન્ય રીતે સવારે ચાર વાગ્યે શરૂ થાય છે અને રાત્રે દસ વાગ્યે સમાપ્ત થાય છે. અથવા આપણે એમ કહી શકીએ કે આ શિબિરો સવારે 4 વાગ્યાથી રાત્રે 10 વાગ્યા સુધી ચાલે છે. શારીરિક કસરત સવારે અને સાંજે કરવામાં આવે છે. બપોરે અને મોડી સાંજે બૌદ્ધિક પ્રવચન અને વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવે છે. આ વખતે તેનું આયોજન ગોરખપુરમાં કરવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યાં આરએસએસના વડા મોહન ભાગવત પોતે બૌદ્ધિક સત્રોમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે.
આ શિબિરોમાં મસાલા વગરનું શાકાહારી ભોજન પીરસવામાં આવે છે. તે માત્ર સ્વયંસેવકો દ્વારા રાંધવામાં આવે છે અને પીરસવામાં આવે છે. આ શિબિરો ખૂબ જ ચોક્કસ રીતે શરૂ થાય છે અને સમાપ્ત થાય છે. આમાં, દરેક પ્રવૃત્તિ પૂર્વનિર્ધારિત છે અને સ્વ-શિસ્ત તેની પ્રથમ શરત છે. આ તમામ શિબિરો રહેણાંક છે અને સ્વયંસેવકો સ્થળ પર જ સૂઈ જાય છે.
એસોસિએશનના પ્રથમ અને બીજા વર્ષના શિબિરો તેમજ શિયાળુ શિબિરોનું આયોજન સામાન્ય રીતે રાજ્યમાં અને ક્યારેક જિલ્લા કક્ષાએ પણ કરવામાં આવે છે. જ્યારે, ત્રીજા વર્ષની શિબિર નાગપુરમાં સંઘના મુખ્યાલયમાં યોજાય છે. આ ત્રીજા વર્ષની શિબિરને સૌથી પ્રતિષ્ઠિત માનવામાં આવે છે અને દેશભરમાંથી માત્ર પસંદગીના સ્વયંસેવકો જ તેમાં ભાગ લે છે. આ શિબિરમાં ફક્ત તે જ લોકો ભાગ લઈ શકશે, જેમણે પ્રથમ અને બીજા વર્ષના શિબિરમાં તાલીમ પૂર્ણ કરી હોય.
તેની નિયમિત શરૂઆત વર્ષ 1929માં કરવામાં આવી હતી
જો કે, સંઘની સ્થાપના સાથે, ડૉ. કેશવ બલરામ હેડગેવાર તેના સ્વયંસેવકોને લશ્કરી તાલીમ આપવા માંગતા હતા, જેથી તેમનામાં શિસ્ત અને જૂથ ભાવનાનો વિકાસ થઈ શકે. આ માટે સેનાના ભૂતપૂર્વ સૈનિકોને બોલાવવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું. જૂન 1927 માં, તેમણે 40 દિવસની તાલીમનું આયોજન કર્યું, જેમાં 17 સ્વયંસેવકોએ ભાગ લીધો. જો કે, સંઘ શિક્ષણ વર્ગોની નિયમિત શરૂઆત વર્ષ 1929 માં થઈ હતી, જ્યારે આ વર્ગોને ઓફિસર્સ ટ્રેનિંગ કેમ્પ કહેવામાં આવતા હતા. 1929માં પ્રથમ તાલીમ શિબિર નાગપુરમાં યોજવામાં આવી હતી. 1 મે થી 10 જૂન દરમિયાન યોજાયેલ 40 દિવસની આ શિબિરોને સમર કેમ્પ કહેવામાં આવે છે.
અને આખરે ખરેખર તો સંઘમાં જે ડિસિપ્લિન અને રાષ્ટ્ર સામે સર્મપણ અને જીવનમાં ફિટ રહેવા જે તાલીમ આપવામાં આવે છે તે દરેક યુવાન માટે જીવનમાં ખુબ ઉપયોગી થાય છે.આજે આપણે પિશ્ચમી સંસ્કૃતિના રવડે ચડી જીવનને સાવ બેકાર બનાવી ચુક્યા છીએ અને તેથી જ રોગચાળાએ પણ આપણને નાની ઉંમર માં જ ભરડામાં લીધા છે.ત્યારે રાષ્ટ્રને સમર્પિત અને જવાબદેહ નાગરિક બનાવવા સંઘની આ પ્રવૃતિઓમાં સામેલ થવું તે દરેક યુવાનનું સપનું હોવું જોઈએ.અને તૈયારી પણ કે જે તમને જીવનના ખુબ સારા પાથ શીખવશે.
