by : Reena brahmbhatt
અમેરિકા એક તેવું રાષ્ટ્ર છે કે, જેને પોતાના રાજકારણ સિવાય અન્ય દેશોની રાજનીતિ ત્યાંની સ્થિતિ અને હાલત અને તેના પર પડનાર વૈશ્વિક અસરો અંગે હંમેશા વોચ રાખતું રહે છે.ભારત પર પણ તેની બાજ નજર હોય જ છે.અને આ માટે તે તેની એજન્સીઓનો પણ ઉપયોગ કરે જ છે.અને આવા અહેવાલો ઘણીવાર ઇનસાઇડ સ્ટોરીની જેમ ખુબ જ ઇન્ટરેસ્ટિંગ બનતા હોય છે.જેમાં થોડાક વર્ષો પાછળ જઇયે તો, વિશ્વભરની સરકારોના ગુપ્ત દસ્તાવેજો હેક કરીને લીક કરનાર વિકિલીક્સ વેબસાઈટના સ્થાપક જુલિયન અસાંજે થોડા દિવસ પહેલા જ બ્રિટનની જેલમાંથી મુક્ત થયો છે. તેણે વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી દેશ અમેરિકાના ઘણા ગુપ્ત દસ્તાવેજો લીક કર્યા હતા. જેમાં નરેન્દ્ર મોદી અને રાહુલ ગાંધી વિશે 2006 અને 2007માં યુએસ સરકારને મોકલવામાં આવેલા ગુપ્ત રાજદ્વારી દસ્તાવેજો પણ સામેલ છે. ચાલો જાણીએ કે તે સમયે અમેરિકા નરેન્દ્ર મોદી અને રાહુલ ગાંધી વિશે શું વિચારતું હતું?
2006 અને 2007માં યુએસ સરકારને મોકલવામાં આવેલા ગુપ્ત રાજદ્વારી દસ્તાવેજોમાં નરેન્દ્ર મોદી અને રાહુલ ગાંધીના રાજકીય ભાવિ વિશેની આગાહીઓ હતી. પ્રથમ, 2 નવેમ્બર, 2006 ના રોજ, મુંબઈમાં યુએસ કોન્સ્યુલેટે યુએસ સરકારને એક ગુપ્ત દસ્તાવેજ મોકલ્યો. આ કેબલમાં નરેન્દ્ર મોદીનો ઉદય અને રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં તેમની સંભવિત ભૂમિકાની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. જોકે, તે સમયે બહુ ઓછા લોકો મોદીને સંભવિત રાષ્ટ્રીય નેતા માનતા હતા. જો કે, પાંચ મહિના પછી, 23 એપ્રિલ, 2007ના રોજ, યુ.એસ.ની ઓફિસોને અન્ય એક ગોપનીય દસ્તાવેજ મળ્યો. આ વખતે ધ્યાન રાહુલ ગાંધી પર હતું. આ ગુપ્ત દસ્તાવેજમાં ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન કોંગ્રેસની રેલીઓમાં રાહુલે પાકિસ્તાન, બાબરી મસ્જિદના ધ્વંસ અને ઉત્તર પ્રદેશની રાજનીતિ વિશે કેવી રીતે વિવાદાસ્પદ નિવેદનો કર્યા હતા તેનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. આ ગોપનીય દસ્તાવેજો મોદી અને રાહુલ ગાંધીની રાજકીય કારકિર્દી વિશે પ્રારંભિક સંકેતો આપે છે. આ ઘટના પરથી અંદાજ લગાવી શકાય છે કે તે સમયે પણ ભારતની રાજનીતિ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બારીકાઈથી નજર રાખવામાં આવી હતી.
આ ગુપ્ત રાજદ્વારી દસ્તાવેજો વિકિલીક્સ દ્વારા વર્ષ 2010માં લીક કરવામાં આવ્યા હતા. જેમાં ગુજરાતના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને નહેરુ-ગાંધી પરિવારના રાહુલ ગાંધી વિશે રાજદ્વારી શું વિચારે છે તે જાણવા મળ્યું હતું. જુલિયન અસાંજે ગુપ્ત દસ્તાવેજો લીક કરવા માટે વિકિલીક્સ બનાવ્યું હતું. જેમાં તેણે ઘણી ગુપ્ત માહિતી લીક કરી હતી. તમને જણાવી દઈએ કે જુલિયન અસાંજે યુએસ સરકાર દ્વારા જાસૂસી કાર્યક્રમો અને ગુપ્ત ડીલનો પર્દાફાશ કર્યો હતો. જુલિયન અસાંજેના આ જ ઘટસ્ફોટમાં નરેન્દ્ર મોદી અને રાહુલ ગાંધી પર અમેરિકા મોકલેલા ગુપ્ત દસ્તાવેજોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
નરેન્દ્ર મોદી માટે તે ગુપ્ત દસ્તાવેજમાં શું લખ્યું હતું?
ગુજરાતના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી મોદી વિશેનો ગોપનીય રાજદ્વારી કેબલ 2 નવેમ્બર, 2006ના રોજ મુંબઈમાં યુએસ કોન્સ્યુલેટના વડા કોન્સ્યુલ જનરલ માઈકલ એસ. ઓવેન દ્વારા મોકલવામાં આવ્યો હતો. ગુપ્ત દસ્તાવેજો વાંચે છે કે મોદીએ સફળતાપૂર્વક પોતાને બિન-ભ્રષ્ટાચારી, અસરકારક વહીવટકર્તા, એક પ્રમાણિક, કાયદો અને વ્યવસ્થાના રાજકારણી તરીકે હિંદુ બહુમતીનાં હિતોનું ધ્યાન રાખનાર તરીકે ઓળખાવ્યું છે. મોદીની વાત એક એવા નેતા તરીકે કરવામાં આવી રહી હતી જે વહીવટીતંત્રના કઠિન કાર્યોને સંભાળી શકે પરંતુ કેટલીક ચિંતાઓ હતી. તે ગુપ્ત દસ્તાવેજ વાંચે છે કે ભાજપના કેટલાક નેતાઓ માને છે અથવા આશા રાખે છે કે જ્યારે તેઓ મોદીના અન્ય ગુણોની પ્રશંસા કરવાનું શીખશે ત્યાં સુધીમાં મતદારો તેમની ભૂમિકાને ભૂલી જશે અથવા માફ કરશે. મોદી રાષ્ટ્રીય ભૂમિકા ભજવવા માટે તેમના નકારાત્મક સામાનને છોડી શકે છે કે કેમ તે અંગે ગુજરાતમાં અભિપ્રાયો વહેંચાયેલા છે. કેબલ મોદીને લઈને આશાવાદી હતો. 2002ના ગોધરા રમખાણોને કારણે તેમના વિશેના અભિપ્રાયનું ધ્રુવીકરણ થયું હોવા છતાં, તેમના આર્થિક સુધારા માટે તેમની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી પરંતુ કેટલીક ચિંતાઓ પણ હતી. વિકિલીક્સ દ્વારા લીક કરાયેલા અન્ય દસ્તાવેજમાં 2005માં યુએસના વિઝા રદ થયા બાદ યુએસ કોન્સલ જનરલની મોદી સાથેની પ્રથમ મુલાકાતની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
ગુપ્ત દસ્તાવેજોમાં નરેન્દ્ર મોદીની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી
2010માં વિકિલીક્સ દ્વારા કેબલ જાહેર કરવામાં આવ્યા બાદ મોદીએ યુએસ કોન્સ્યુલ જનરલ સાથેની તેમની મુલાકાત વિશે વાત કરી હતી. તેણે પત્રકારોને જણાવ્યું કે કેવી રીતે તેણે અમેરિકન રાજદ્વારીને સીધી આંખમાં જોયો અને તેના તમામ પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા. તેણે એમ પણ કહ્યું કે તેણે અમેરિકાના માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનને લઈને અરીસો રાખ્યો હતો. સીક્રેટ કેબલમાં તેમને ભ્રષ્ટાચારમુક્ત ગણાવવામાં આવ્યા હતા તે વાતની પણ મોદીએ પ્રશંસા કરી હતી. ગુજરાત કોંગ્રેસના એક નેતાએ કહ્યું કે તેમની પાર્ટી રાજ્યમાં સફળતા હાંસલ કરે તેવી શક્યતા નથી. રાજકોટ કોંગ્રેસ પાર્ટીના નેતા મનોહરસિંહ જાડેજાએ મોદીની સિદ્ધિઓને નિર્વિવાદ હોવાનું જણાવ્યું હતું અને કબૂલ્યું હતું કે નજીકના ભવિષ્યમાં કોંગ્રેસ ગુજરાતમાં ભાજપની સામે વધુ પ્રગતિ કરી શકશે નહીં અમુક હદ સુધી કારણ કે તેને એક એવી વ્યક્તિ તરીકે જોવામાં આવે છે જે સંપૂર્ણ પ્રમાણિક છે અને જે સારું કામ કરી શકે છે.
હાથરસમાં નાસભાગ: ભોલે બાબા પર મહિલાનો ગુસ્સો, હાથરસની ઘટના પર રાહુલ ગાંધીનો પર્દાફાશ
રાહુલ ગાંધી વિશે પણ માહિતી અમેરિકા મોકલવામાં આવી હતી
જુલિયન અસાંજે દ્વારા લીક કરાયેલા દસ્તાવેજોમાં રાહુલ ગાંધી વિશે પણ માહિતી હતી. વાસ્તવમાં, 23 એપ્રિલ, 2007ના રોજ મોકલવામાં આવેલા એક ગુપ્ત દસ્તાવેજમાં અમેરિકન રાજકીય સલાહકાર ટેડ ઓસિયસે ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીના પ્રચાર દરમિયાન રાહુલે આપેલા વિવાદાસ્પદ નિવેદનોની માહિતી આપી હતી. તે ગુપ્ત દસ્તાવેજમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઉત્તર પ્રદેશ (યુપી)માં ચાલી રહેલી ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના પ્રચારને વેગ આપવા માટે આયોજિત રોડ શો દરમિયાન રાહુલે પાકિસ્તાન, બાબરી મસ્જિદના ધ્વંસ અને યુપીની રાજનીતિ વિશે વિવાદાસ્પદ નિવેદનો આપ્યા છે. જેના પર કોંગ્રેસના આંતરિક સૂત્રોની ફરિયાદ છે કે તે એક શિખાઉ છે જેની પાસે વડાપ્રધાન બનવા માટે જરૂરી ગુણો નથી. તે કેબલમાં રાહુલ ગાંધીની અન્ય ખામીઓ અને રાજકીય રેલીઓ માટે તેમના ભાષણો તૈયાર કરવામાં કેવી રીતે સલાહ ન લીધી તેની પણ ચર્ચા કરવામાં આવી છે.
ગુપ્ત દસ્તાવેજમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 15 એપ્રિલના રોજ રાહુલે ઉત્તર પ્રદેશમાં એક ચૂંટણી રેલીમાં કહ્યું હતું કે હું એવા પરિવારનો છું જે ક્યારેય પીછેહઠ કરતો નથી, જે ક્યારેય પોતાની વાતથી પાછો નથી આવતો. તમે જાણો છો કે જ્યારે મારા પરિવારનો કોઈ સભ્ય કંઈક કરવાનું નક્કી કરે છે, ત્યારે તે કરે છે. સ્વતંત્રતા સંગ્રામ હોય, પાકિસ્તાનનું વિભાજન હોય કે ભારતને 21મી સદીમાં લઈ જવાનું હોય. જે બાદ રાહુલ ગાંધીની વ્યાપક ટીકા થઈ હતી અને ઐતિહાસિક મુદ્દાઓ પર તેમની સમજનો અભાવ જોવા મળ્યો હતો. આ ગુપ્ત દસ્તાવેજોને આજના રાજકારણના પરિપ્રેક્ષ્યમાં જોવામાં આવે તો સ્પષ્ટ થાય છે કે નરેન્દ્ર મોદી ત્રીજી વખત દેશના વડાપ્રધાન બન્યા છે. આવી સ્થિતિમાં અમેરિકન રાજદ્વારીઓ મોદીના ઉદયની આગાહી કરવામાં સાચા હતા પરંતુ રાહુલના ઉદયની આગાહી કરવામાં નિષ્ફળ ગયા.
