નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટની સ્થાપનાનો હેતુ લોકો માટે ન્યાય સુલભ બનાવવાનો છે: CJI
સુપ્રીમ કોર્ટની 75મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે આયોજિત ખાસ લોક અદાલતમાં 1 હજાર કેસોનો નિકાલ.
નવી દિલ્હી, 3 ઓગસ્ટ. સુપ્રીમ કોર્ટની 75મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે 29મી જુલાઈથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં આયોજિત વિશેષ લોક અદાલતનું શનિવારે સમાપન થયું હતું. આ પ્રસંગે આયોજિત કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રી અર્જુન રામ મેઘવાલ અને મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડે ભાગ લીધો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટના આ પ્રયાસની પ્રશંસા કરતા મેઘવાલે જણાવ્યું હતું કે આ વિશેષ લોક અદાલતમાં લગભગ એક હજાર કેસનો નિકાલ કરવામાં આવ્યો હતો.
સમારંભમાં મેઘવાલે જણાવ્યું હતું કે મુખ્ય ન્યાયાધીશે તેમને જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં આયોજિત આ લોક અદાલતમાં લગભગ એક હજાર કેસોનો નિકાલ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે, આ દેશમાં સૌપ્રથમ લોક અદાલતની સ્થાપના ભગવાન કૃષ્ણ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. જ્યારે દુર્યોધને ભગવાન કૃષ્ણનો પ્રસ્તાવ સ્વીકાર્યો નહીં, ત્યારે એક સમસ્યા ઊભી થઈ.
આ પ્રસંગે ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટ ભલે દિલ્હીમાં હોય પરંતુ તે આખા દેશની છે અને મારો પ્રયાસ રહ્યો છે કે દેશભરના અધિકારીઓને રજિસ્ટ્રીમાં સામેલ કરવામાં આવે. તેમણે કહ્યું કે લોક અદાલતના કેસોના નિકાલ માટે અમે બે જજ અને બે બાર સભ્યોને પેનલમાં મૂક્યા છે. તેનો હેતુ વકીલોનું યોગ્ય પ્રતિનિધિત્વ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો. આ કાર્યવાહીમાં જજો અને વકીલોને એકબીજાને સમજવાનો મોકો મળ્યો.
ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે ઘણી વખત મને પૂછવામાં આવે છે કે સુપ્રીમ કોર્ટ નાના કેસોને પણ આટલું મહત્વ કેમ આપી રહી છે. આનો જવાબ એ છે કે ડૉ.આંબેડકર જેવા બંધારણના ઘડવૈયાઓએ બંધારણમાં કલમ 136ની જોગવાઈ કરી હતી, જેથી કોઈની સાથે અન્યાય ન થાય. તેમણે કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટની સ્થાપનાનો હેતુ લોકો માટે ન્યાય સુલભ બનાવવાનો હતો. તેનો ઉદ્દેશ્ય અમેરિકાની સર્વોચ્ચ અદાલતની તર્જ પર માત્ર 180 બંધારણીય કેસોનું નિરાકરણ લાવવાનો ન હતો, પરંતુ તેનો ઉદ્દેશ્ય લોકોને ન્યાય મળે અને ન્યાય દરેકના ઘર સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો.
મુખ્ય ન્યાયાધીશે કહ્યું કે લોક અદાલતનો હેતુ લોકોને એ સમજાય કે ન્યાયાધીશો પણ તેમના જીવન સાથે જોડાયેલા છે. અમે ન્યાયતંત્રમાં ટોચ પર હોવા છતાં પણ લોકોના જીવન સાથે જોડાયેલા છીએ. લોકો વિચારી શકે છે કે ન્યાયાધીશો સાંજે 4 વાગ્યા પછી કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે પરંતુ એવું નથી. ન્યાયાધીશો બીજા દિવસની ફાઇલ વાંચે છે જ્યારે સપ્તાહના અંતે, ન્યાયાધીશો આરામ કરતા નથી અને સમાજ સુધી પહોંચવા માટે મુસાફરી કરતા હોય છે. ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે એ ચિંતાનો વિષય છે કે ઘણી વખત લોકો કાયદાકીય પ્રક્રિયાથી એટલા કંટાળી જાય છે કે તેઓ કોઈપણ પ્રકારનું સમાધાન કરીને કોર્ટથી દૂર રહેવા માંગે છે. ચીફ જસ્ટિસે એ પણ માહિતી આપી હતી કે NALSAએ ગયા વર્ષે 8.1 કરોડ કેસનો નિકાલ કર્યો છે.
આ કાર્યક્રમ દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે 1065 વિદ્યાર્થીઓને શિષ્યવૃત્તિ પ્રમાણપત્રો આપ્યા, જેમણે કોરોના દરમિયાન તેમના માતાપિતા બંને ગુમાવ્યા. આ દ્વારા તેમને ચાર વર્ષ સુધી દર વર્ષે 45 હજાર રૂપિયા મળશે.
