Ratan Tata : ટાટા ગ્રૂપના વડા રતન ટાટા હવે નથી રહ્યા. તેમણે 86 વર્ષની વયે છેલ્લી રાત્રે અંતિમ શ્વાસ લીધા. આવા સમયે મને તેની વાર્તા યાદ આવે છે જ્યારે તેણે ફોર્ડ જેવી વિદેશી બહુરાષ્ટ્રીય કંપની પાસેથી અપમાનનો પુરો બદલો લીધો હતો. તમે જાણતા જ હશો કે ટાટા મોટર્સે જૂન 2008માં ફોર્ડ પાસેથી બે લક્ઝરી કાર બ્રાન્ડ જગુઆર અને લેન્ડ રોવર ખરીદી હતી.
થોડા વર્ષો પહેલા, બિરલા પ્રિસિઝન ટેક્નોલોજીના ચેરમેન વેદાંત બિરલાએ ટ્વિટર પર એક વાર્તા સંભળાવી હતી. તે વાર્તા રતન ટાટાના ફોર્ડ સામેના બદલાની વાર્તા હતી. તેમના કહેવા પ્રમાણે, આ ઘટના વર્ષ 1998ની છે. ત્યારબાદ ટાટા મોટર્સે ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી કાર Tata Indica લોન્ચ કરી. ટાટા ઇન્ડિકા રતન ટાટાનો ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ હતો. જો કે આ કારને અપેક્ષા મુજબ સફળતા મળી નથી. જેના કારણે કંપનીને મોટું નુકસાન થયું હતું. કારના ઓછા વેચાણને કારણે ટાટા મોટર્સ એક વર્ષમાં તેનો કાર બિઝનેસ વેચવા માંગતી હતી. આ માટે ટાટાએ 1999માં અમેરિકાની મોટી કાર ઉત્પાદક ફોર્ડ સાથે વાત કરવાનું નક્કી કર્યું.
રતન વાતચીત માટે અમેરિકા ગયો હતો
આ ડીલને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે રતન ટાટા તેમની ટીમ સાથે બિલ ફોર્ડને મળવા અમેરિકા ગયા હતા. તે સમયે બિલ ફોર્ડ ફોર્ડના ચેરમેન હતા. બંને કંપનીઓ વચ્ચે બેઠક યોજાઈ હતી. આ મીટિંગ દરમિયાન બિલ ફોર્ડે એક રીતે રતન ટાટાનું “અપમાન” કર્યું હતું. બિલે રતન ટાટાને કહ્યું કે તેણે ક્યારેય કારના બિઝનેસમાં પ્રવેશ ન કરવો જોઈએ. એવું કહેવાય છે કે બિલ ફોર્ડે એમ પણ પૂછ્યું હતું કે તમે પેસેન્જર કાર ડિવિઝન કેમ શરૂ કર્યું? તમે તેના વિશે બિલકુલ જાણતા નથી. તેણે કહ્યું કે જો હું આ સોદો કરીશ તો હું તમારો ઉપકાર કરીશ. આ પછી બંને કંપનીઓ વચ્ચેની વાતચીત તૂટી ગઈ. આ અંગે વધુ કોઈ ડીલ કરવામાં આવી ન હતી. આ પછી રતન ટાટાએ ઈન્ડિકાનું પ્રોડક્શન યુનિટ ન વેચવાનો નિર્ણય કર્યો.
આ પછી શું થયું
પછી જે બન્યું તે બિઝનેસની દુનિયાની સૌથી મોટી ઘટનાઓમાંની એક છે. માત્ર 9 વર્ષ પછી, ટાટા માટે વસ્તુઓ બદલાઈ ગઈ હતી. જ્યારે, ફોર્ડ 2008ની મંદી પછી નાદારીની આરે હતી. આ પછી રતન ટાટાએ ફોર્ડ પોર્ટફોલિયોની બે લોકપ્રિય બ્રાન્ડ જગુઆર અને લેન્ડ રોવર ખરીદવાની ઓફર કરી હતી. જૂન 2008માં ટાટાએ ફોર્ડ પાસેથી જગુઆર અને લેન્ડ રોવર $2.3 બિલિયનમાં ખરીદ્યા. એવું કહેવાય છે કે ફોર્ડના ચેરમેન બિલ ફોર્ડે ટાટાનો આભાર માન્યો અને કહ્યું કે તમે તેમને ખરીદીને અમારા પર મોટો ઉપકાર કરી રહ્યા છો. આ પછી ટાટાએ જેએલઆરના બિઝનેસને નફામાં ફેરવી દીધો.
ભારતમાં પણ ફોર્ડ ફેક્ટરી ખરીદી
આ પછી, ફોર્ડે વર્ષ 2022 માં ભારતીય બજારમાંથી બહાર નીકળવાનો નિર્ણય કર્યો. તે સમયે ભારતમાં ફોર્ડની બે કાર મેન્યુફેક્ચરિંગ ફેક્ટરીઓ હતી. એક ફેક્ટરી ચેન્નાઈમાં છે જ્યારે બીજી ફેક્ટરી ગુજરાતના સાણંદમાં છે. તે સમયે પણ માત્ર ટાટા મોટર્સ જ ફોર્ડનો સાણંદ પ્લાન્ટ ખરીદવા આગળ આવી હતી. ટાટા મોટર્સે, તેની એક પેટાકંપની દ્વારા, જાન્યુઆરી 2023 માં ફોર્ડ ઈન્ડિયાના સાણંદ પ્લાન્ટનું સંપાદન પૂર્ણ કર્યું. ઓગસ્ટ 2022 માં જ, ટાટા મોટર્સે જાહેરાત કરી હતી કે તેનું એકમ ટાટા પેસેન્જર ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી લિ. (TPEML) ગુજરાતમાં ફોર્ડ ઈન્ડિયાનો સાણંદ પ્લાન્ટ રૂ. 725.7 કરોડમાં હસ્તગત કરશે
