SC ST Reservation Creamy Layer: સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે કેન્દ્ર સરકારને તે અરજીઓ પર પોતાનો જવાબ દાખલ કરવા જણાવ્યું છે, જેમાં પ્રવેશ અને નોકરીઓમાં અનામતનો લાભ મેળવતા અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ના ‘ક્રીમી લેયર’ ને બહાર રાખવા માટે માપદંડ નક્કી કરવાનો નિર્દેશ આપવાની વિનંતી કરવામાં આવી છે.
સમતા આંદોલન સમિતિની અરજી પર સુનાવણી
ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્ય બાગચી અને જસ્ટિસ એન.વી. અંજારીયાની બેન્ચ ઓ.પી. શુક્લા અને સમતા આંદોલન સમિતિ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી તે અરજીઓ પર સુનાવણી કરી રહી હતી, જેમાં અનામત પર ૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૪ ના ઐતિહાસિક ચુકાદાને લાગુ કરવાનો આગ્રહ કરવામાં આવ્યો છે. અદાલતે કેન્દ્રને આ અરજીઓ પર જવાબ દાખલ કરવા કહ્યું છે અને જણાવ્યું છે કે આ અરજીઓ પર થોડા સમય પછી વિચાર કરવામાં આવશે.
ક્રીમી લેયર સિદ્ધાંત શું છે જેને લાગુ કરવાની માંગ થઈ રહી છે?
ઉલ્લેખનીય છે કે ક્રીમી લેયર સિદ્ધાંત મંડલ આયોગના ચુકાદામાં પ્રતિપાદિત કરવામાં આવ્યો હતો. આ સિદ્ધાંત હેઠળ, ઓબીસી (OBC) વર્ગના શ્રીમંત લોકો એટલે કે ક્રીમી લેયરને પ્રવેશ અને નોકરીઓમાં અનામતનો લાભ લેતા અટકાવવાની વાત કરવામાં આવી હતી. ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં એક ઐતિહાસિક ચુકાદામાં, તત્કાલીન ચીફ જસ્ટિસ ડી.વાય. ચંદ્રચૂડની અધ્યક્ષતાવાળી સાત જજોની બંધારણીય બેન્ચે ૬:૧ ની બહુમતીથી સ્વીકાર્યું હતું કે રાજ્યોને અનુસૂચિત જાતિઓ (SC) ની અંદર પેટા-વર્ગીકરણ (Sub-classification) કરવાનો બંધારણીય અધિકાર છે, જેથી તેમાંથી સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે વધુ પછાત વર્ગોના ઉત્થાન માટે અનામત પ્રદાન કરી શકાય.
જસ્ટિસ બી.આર. ગવઈ દ્વારા આપવામાં આવેલ અભિપ્રાય
જસ્ટિસ બી.આર. ગવઈ (હવે નિવૃત્ત), જેઓ બહુમતી અભિપ્રાયનો હિસ્સો હતા, તેમણે ત્યારે જણાવ્યું હતું કે, “એમ. નાગરાજ, જરનૈલ સિંહ અને દવિન્દર સિંહનો આ નિષ્કર્ષ કે ક્રીમી લેયર સિદ્ધાંત અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ પર પણ લાગુ થાય છે, તે કાયદાની સાચી સ્થિતિ દર્શાવે છે”. આ ચુકાદાના સંદર્ભમાં શુક્લાએ કેન્દ્ર અને રાજ્યોને સાત ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચ દ્વારા આપવામાં આવેલા નિર્દેશોનું પાલન કરવા આદેશ આપવાની વિનંતી કરી છે.
