Aadhaar Safety Tips: આજના ડિજિટલ યુગમાં ઓળખ સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજો પહેલા કરતા વધુ મહત્વના બની ગયા છે. બેન્કિંગ, સરકારી યોજનાઓ, સિમ કાર્ડથી લઈને ઘણી ઓનલાઈન સર્વિસ સુધી લગભગ દરેક જગ્યાએ આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે સાયબર ઠગ પણ હવે આધાર સાથે જોડાયેલા ડેટાને નિશાન બનાવવા લાગ્યા છે. ઘણીવાર લોકો અજાણતા નાની ભૂલ કરી બેસે છે અને તેમની વ્યક્તિગત જાણકારી ખોટા હાથમાં પહોંચી જાય છે.
ત્યારબાદ ફ્રોડ અને બેન્કિંગ છેતરપિંડી જેવા જોખમો વધી જાય છે. તેથી જરૂરી છે કે આધાર સાથે જોડાયેલી જાણકારીને સાચવીને રાખવામાં આવે અને કેટલીક સાવચેતીઓ અપનાવવામાં આવે. જો તમે પણ ઈચ્છો છો કે તમારો આધાર ડેટા સિક્યોર રહે અને સ્કેમર્સને કોઈ મોકો ન મળે, તો કેટલીક વાતોનું ધ્યાન રાખવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જાણી લો કામની વાતો.
માસ્ક્ડ આધાર (Masked Aadhaar) યુઝ કરો
જો તમારે ક્યાંય ઓળખ માટે આધાર કાર્ડ બતાવવું પડે છે, તો પૂરી જાણકારી શેર કરવાને બદલે માસ્ક્ડ આધારનો ઉપયોગ કરવો વધુ સારું માનવામાં આવે છે. આ સુવિધા UIDAI તરફથી આપવામાં આવે છે અને તેમાં આધાર નંબરના પહેલા આઠ અંક છુપાયેલા રહે છે, જ્યારે ફક્ત છેલ્લા ચાર અંક દેખાય છે. આનાથી તમારી ઓળખ પણ વેરિફાય થઈ જાય છે અને પૂરી જાણકારી પણ પબ્લિક થતી નથી.
ખાસ કરીને હોટલ, ટિકિટ બુકિંગ કે નોર્મલ વેરિફિકેશન દરમિયાન માસ્ક્ડ આધાર વધુ સેફ ઓપ્શન માનવામાં આવે છે. આનાથી તમારી પ્રાઈવસી સિક્યોર રહે છે અને કોઈ પણ વ્યક્તિ તમારા આખા આધાર નંબરનો ખોટો ઉપયોગ કરી શકતું નથી. તેને UIDAIની વેબસાઈટ પરથી સરળતાથી ડાઉનલોડ કરી શકાય છે અને તે માન્ય ઓળખ પત્ર તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે.
ઓનલાઈન ક્યાંય પણ આધાર ડિટેલ્સ શેર કરવાથી બચો
ઘણા લોકો વિચાર્યા વગર પોતાના આધાર કાર્ડનો ફોટો અથવા તેની જાણકારી સોશિયલ મીડિયા, ઈ-મેલ કે મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ પર શેર કરી દે છે. આ જ બેદરકારી પાછળથી મોટી સમસ્યા બની શકે છે. સાયબર અપરાધીઓ આવી જાણકારીનો ઉપયોગ કરી નકલી એકાઉન્ટ ખોલી શકે છે અથવા ઓળખ સાથે જોડાયેલી છેતરપિંડી કરી શકે છે. તેથી કોશિશ કરો કે આધાર કાર્ડનો ફોટો કે તેની ડિટેલ્સ કોઈ પણ પબ્લિક પ્લેટફોર્મ પર અપલોડ ન કરો.
જો કોઈ સંસ્થાને આધારની કોપી આપવી જ પડે, તો પહેલા તેની વિશ્વસનીયતા ચોક્કસ તપાસી લો. અજાણી વેબસાઈટ કે શંકાસ્પદ લિંક પર ક્યારેય પણ તમારી ખાનગી જાણકારી દર્જ ન કરો. થોડીક સાવચેતી તમને મોટી મુશ્કેલીથી બચાવી શકે છે.
OTP કોઈની પણ સાથે શેર ન કરો
સાયબર ફ્રોડની એક સામાન્ય રીત એ પણ છે કે ઠગ ફોન કે મેસેજ દ્વારા પોતાની જાતને બેંક અધિકારી, કસ્ટમર કેર કે સરકારી કર્મચારી બતાવીને લોકો પાસે OTP માંગે છે. ઘણા લોકો ભરોસો કરી લે છે અને OTP આપી દે છે, જેના પછી અપરાધીઓ તેમના ડેટાનો ખોટો ઉપયોગ કરી લે છે. એ સમજવું જરૂરી છે કે કોઈ પણ અસલી બેંક, સરકારી વિભાગ કે સત્તાવાર સંસ્થા ક્યારેય પણ ફોન, મેસેજ કે ઈ-મેલ દ્વારા OTP માંગતી નથી. OTP પૂરી રીતે પ્રાઈવેટ સેફ્ટી કોડ હોય છે અને તેને કોઈની પણ સાથે શેર કરવો જોઈએ નહીં. જો કોઈ વ્યક્તિ આ પ્રકારની જાણકારી માંગે છે, તો તરત જ સતર્ક થઈ જાઓ અને કોલ કે મેસેજને નજરઅંદાજ કરો.
બાયોમેટ્રિક લોક કરવું પણ છે જરૂરી
આધાર સાથે જોડાયેલી સૌથી સંવેદનશીલ જાણકારીમાં બાયોમેટ્રિક ડેટા સામેલ હોય છે, જેમ કે ફિંગરપ્રિન્ટ અને આઈરિસ સ્કેન. જો આ જાણકારી ખોટા હાથમાં પહોંચી જાય, તો તેનો દુરુપયોગ થવાની આશંકા વધી શકે છે. આનાથી બચવા માટે UIDAI બાયોમેટ્રિક લોકની સુવિધા આપે છે. આ ફીચરને એક્ટિવ કર્યા પછી તમારી પરવાનગી વગર કોઈ પણ વ્યક્તિ તમારા બાયોમેટ્રિક ડેટાનો ઉપયોગ કરી શકતું નથી.
જરૂર પડ્યે તેને ટેમ્પરરી (કામચલાઉ) ધોરણે અનલોક પણ કરી શકાય છે. આ નાનકડું પગલું તમારી ઓળખ અને ખાનગી જાણકારીને ઘણી હદ સુધી સિક્યોર રાખવામાં મદદ કરે છે અને આધાર સાથે જોડાયેલા ફ્રોડના રિસ્કને બિલકુલ ઓછું કરી દે છે.
