USCIRF India Report 2026: અમેરિકી સરકારના આંતરરાષ્ટ્રીય ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પંચ (USCIRF) એ ભારતમાં ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની સ્થિતિ કથિત રીતે ખરાબ ગણાવી છે. એટલું જ નહીં, તેણે ભારતને ‘વિશેષ ચિંતાવાળા દેશ’ તરીકે નામાંકિત કરવા કહ્યું છે. USCIRF એ એમ પણ કહ્યું કે ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સી ‘રિસર્ચ એન્ડ એનાલિસિસ વિંગ’ (RAW) અને રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) જેવી સંસ્થાઓ પર ‘તે વ્યક્તિઓ અથવા સંસ્થાઓની સંપત્તિ જપ્ત કરીને અને/અથવા અમેરિકામાં તેમના પ્રવેશ પર રોક લગાવીને ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના ગંભીર ઉલ્લંઘનની જવાબદારી માટે’ લક્ષિત પ્રતિબંધો લાદવા જોઈએ.
અમેરિકી પંચની આ સલાહ પર ભારતે જડબાતોડ જવાબ આપ્યો છે. ભારતે અમેરિકી પંચને અમેરિકાની અંદર હિન્દુ મંદિરો પર સતત થઈ રહેલા હુમલા અને ભારતીયો વિરુદ્ધ વંશીય હુમલા અને ધમકીઓની યાદ અપાવી છે. ભારતે એમ જ અમેરિકાને પોતાના ગીરેબાનમાં ઝાંકવા માટે નથી કહ્યું. ચાલો સમજીએ કે ભારતને જ્ઞાન આપનારા અમેરિકામાં શું ચાલી રહ્યું છે…
તાજેતરના વર્ષોમાં અમેરિકામાં હિન્દુ મંદિરો પર હુમલાની ઘણી ઘટનાઓ બની છે. ઘણા મંદિરો પર અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ લખવામાં આવી છે. આની પાછળ ખાસ કરીને ખાલિસ્તાની આતંકી અને પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્સી ISI નું જોડાણ જવાબદાર છે. અમેરિકાના ઉટાહમાં જૂન ૨૦૨૫ માં ISKCON મંદિરમાં ગોળીબાર હોય કે કેલિફોર્નિયાના મંદિરમાં તોડફોડ, અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું શાસન હોય કે બાઈડનનું, હિન્દુ મંદિરોને નિશાન બનાવવામાં આવતા રહ્યા છે. અમેરિકામાં આની તપાસ ચાલી રહી છે કે ક્યાંક આ ‘હિન્દુફોબિયા’ ના કારણે તો નથી ને.
અમેરિકામાં હિન્દુ મંદિરો અને ભારતીયો પર હુમલા
ઉટાહના ઇસ્કોન મંદિરમાં તો રાત્રિના સમયે ૨૦ થી ૩૦ ગોળીઓ ચલાવવામાં આવી હતી. આનાથી મંદિરની બહારની દીવાલ અને એક બારીને નુકસાન થયું હતું. માર્ચ ૨૦૨૫ માં કેલિફોર્નિયાના મંદિરને વિકૃત કરવામાં આવ્યું હતું. તેને ખાલિસ્તાન લોકમત સાથે જોડીને જોવામાં આવ્યું હતું. આ સિવાય ઇન્ડિયાનામાં BAPS ના શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિરને ભારત વિરોધી સૂત્રોથી વિકૃત કરવામાં આવ્યું હતું. આના પર ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે પણ કડક વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો. આ ઘટનાઓ પછી ભારતીય સમુદાયે અમેરિકા સરકાર પાસે વધુ સુરક્ષાની માંગ કરી હતી.
ભારતીય અમેરિકી કોંગ્રેસ સભ્ય સુહાસ સુબ્રમણ્યમે પણ આ હુમલાઓની સખત નિંદા કરી હતી. બીજી તરફ અમેરિકામાં ભારતીયો વિરુદ્ધ પણ વંશીય હુમલાઓ ઘણા વધ્યા છે. અમેરિકામાં ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ અને સ્ટુડન્ટ્સને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં જ ભારતીય વિદ્યાર્થી વિવેક સૈનીની અમેરિકાના જ્યોર્જિયામાં હત્યા કરી દેવામાં આવી. તેને ૫૦ વાર હથોડાથી મારવામાં આવ્યો હતો. આ સિવાય અમેરિકાના ઓહિયોમાં ઉમા સત્ય સાઈ ગાડ્ડેની હત્યા કરી દેવામાં આવી. લોસ એન્જલસમાં ૭૦ વર્ષના શીખ વૃદ્ધ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો. ફ્લોરિડામાં એક ભારતીય મૂળની નર્સ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો. અમેરિકી સોશિયલ મીડિયામાં પણ ભારતીયો વિરુદ્ધ નફરતથી ભરેલા નિવેદનો વધી ગયા છે.
અમેરિકી પંચે ભારત પર બીજું શું કહ્યું?
USCIRF એ અમેરિકા સરકારને ભલામણ કરી કે ભારતને ‘વ્યવસ્થિત, ચાલુ અને ગંભીર ધાર્મિક સ્વતંત્રતા ઉલ્લંઘનમાં સામેલ થવા અને સહન કરવા’ માટે ‘વિશેષ ચિંતાવાળા દેશ’ તરીકે નામાંકિત કરવામાં આવવું જોઈએ. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ૨૦૨૫ માં, ભારતમાં ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની સ્થિતિ સતત બગડતી રહી, કારણ કે સરકારે ધાર્મિક લઘુમતી સમુદાયો અને તેમના પૂજા સ્થાનોને લક્ષિત કરતા નવા કાયદા રજૂ કર્યા અને લાગુ કર્યા.
આમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ‘ઘણા રાજ્યોએ જેલની સખત સજા લાવવા માટે ધર્માંતરણ વિરોધી કાયદાઓ લાગુ કરવા અથવા મજબૂત કરવાના પ્રયાસો કર્યા. ભારતીય સત્તાવાળાઓએ નાગરિકો અને ધાર્મિક શરણાર્થીઓની વ્યાપક અટકાયત અને ગેરકાયદેસર હકાલપટ્ટીની પણ સુવિધા આપી તથા ધાર્મિક લઘુમતી સમુદાયો વિરુદ્ધ હુમલાઓને સહન કર્યા.’ રિપોર્ટમાં ૨૨ એપ્રિલે જમ્મુ-કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકી હુમલાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. હુમલા પર રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું કે “ત્રણ બંદૂકધારીઓએ કાશ્મીરના મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારમાં મુખ્યત્વે હિન્દુ પ્રવાસીઓ” ના એક જૂથ પર હુમલો કર્યો, જેમાં ૨૬ લોકો માર્યા ગયા.
ભારતે અમેરિકી પંચના રિપોર્ટને ફગાવ્યો
આ દરમિયાન ભારતે અમેરિકી આંતરરાષ્ટ્રીય ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પંચ (USCIRF) ના તે રિપોર્ટને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધો છે જેમાં ભવિષ્યમાં અમેરિકી સુરક્ષા સહાય અને ભારત સાથેની દ્વિપક્ષીય વ્યાપાર નીતિઓને ધાર્મિક સ્વતંત્રતામાં સુધારા સાથે જોડવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે આ રિપોર્ટને ફગાવી દેતા કહ્યું કે USCIRF સતત ભારતની ‘ખોટી’ તસવીર રજૂ કરી રહ્યું છે, અને તે વસ્તુનિષ્ઠ તથ્યોને બદલે ‘શંકાસ્પદ સ્ત્રોતો અને વૈચારિક નિવેદનો’ પર ભરોસો કરી રહ્યું છે.
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જાયસવાલે કહ્યું, ‘અમે પંચના નવીનતમ રિપોર્ટની નોંધ લીધી છે અને તેના પક્ષપાતી તથા રાજકીય રીતે પ્રેરિત ચિત્રણને સ્પષ્ટપણે ફગાવીએ છીએ. છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી આ પંચ વસ્તુનિષ્ઠ તથ્યોને બદલે ખોટી વિગતો રજૂ કરતું રહ્યું છે.’ જાયસવાલે કહ્યું કે આવા ‘વારંવાર કરવામાં આવેલા ખોટા નિવેદનો’ થી પંચની વિશ્વસનીયતા જ ઓછી થાય છે. તેમણે કહ્યું, ‘ભારતની પસંદગીની ટીકા ચાલુ રાખવાને બદલે પંચે અમેરિકામાં હિન્દુ મંદિરો પર હુમલા, ભારતને પસંદગીના ધોરણે નિશાન બનાવવું અને ત્યાં ભારતીય પ્રવાસીઓ વિરુદ્ધ વધતી હિંસા અને ધમકીઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.’
