Dattatreya Hosabale RSS US Visit: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ના મહાસચિવ દત્તાત્રેય હોસબાલેએ કહ્યું કે આરએસએસ ભારતની પ્રાચીન સભ્યતા અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યોથી પ્રેરિત એક જન-આધારિત સ્વૈચ્છિક સંગઠન છે. તેને સામાન્ય રીતે હિન્દુ સંસ્કૃતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે જણાવ્યું કે સંગઠન ચરિત્ર, આત્મવિશ્વાસ અને સેવાની ભાવનાવાળા સ્વયંસેવકો તૈયાર કરવા માટે દરરોજ અને સાપ્તાહિક એક કલાકની શાખાઓ ચલાવે છે. આના માધ્યમથી જીવન મૂલ્યો શીખવવામાં આવે છે અને સમાજ માટે માણસને તૈયાર કરવામાં આવે છે. આની સાથે જ સંગઠન કુદરતી આફતોના સમયે રાહત કાર્ય પણ કરે છે. સંગઠન સાથે જોડાયેલા સ્વયંસેવકોએ 40 નાગરિક સંસ્થાઓ પણ બનાવી છે.
‘અમેરિકામાં આરએસએસ અને ભારતને લઈને ખોટી ધારણા’
અમેરિકનોને આરએસએસ વિશે શું ગેરસમજ છે, તે અંગે આરએસએસ મહાસચિવ હોસબાલેએ કહ્યું કે, અમેરિકનોની ગેરસમજ માત્ર આરએસએસ વિશે નથી, ભારત વિશે પણ છે. અમેરિકાની ગેરસમજ એ છે કે આ (ભારત) વધુ વસ્તીવાળો, ઝૂંપડપટ્ટીથી ભરેલો, ગરીબીવાળો દેશ છે અને તેને સાપ-મદારીઓ, ઝૂંપડપટ્ટીઓ અને સાધુઓની ભૂમિ માનવામાં આવે છે. જ્યારે ભારત એક તકનીકી હબ પણ છે અને દુનિયાની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે. આ વાતો સામાન્ય અમેરિકન ધારણામાં ક્યાંક ને ક્યાંક રહી જાય છે. આરએસએસ વિશે પણ જે ધારણા બનાવવામાં આવી છે, પછી તે જાણી જોઈને હોય કે અજાણતા અથવા કોઈ એજન્ડાના ભાગ રૂપે, તે એ છે કે આરએસએસ હિન્દુ સર્વોપરિતાવાદી છે અને કોઈક રીતે ખ્રિસ્તી-વિરોધી, લઘુમતી-વિરોધી, મહિલાઓના વિકાસનું વિરોધી અને આધુનિકતાનું વિરોધી છે. જે સકારાત્મક વાતો છે, તે હંમેશા બતાવવામાં આવતી નથી.
‘હિન્દુઓનો સર્વોપરિતાનો સ્વભાવ નથી’
કાર્યક્રમમાં તેમને સવાલ કરવામાં આવ્યો કે આરએસએસ એક હિન્દુ સર્વોપરિતાવાદી સંગઠન છે તે વિચારને તમે કેવી રીતે પડકારશો, તેના પર હોસબાલેએ કહ્યું, હિન્દુ દર્શન અને સંસ્કૃતિ હંમેશા પોતાને બીજા કરતા શ્રેષ્ઠ માનવા માટે નથી. અમે દરેક વ્યક્તિમાં એક સમાન જોઈએ છીએ, પછી તે સજીવ હોય કે નિર્જીવ. જ્યારે આ હિન્દુઓનું મૂળ દર્શન છે, ત્યારે હિન્દુઓનો સર્વોપરિતાનો સ્વભાવ હોઈ શકે નહીં. ઇતિહાસમાં, હિન્દુઓએ ક્યારેય કોઈ દેશ પર આક્રમણ કર્યું નથી અથવા કોઈને ગુલામ બનાવ્યા નથી. હિન્દુઓએ માફી માંગવા માટે કંઈ જ નથી.
‘સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો અને આધુનિકતા એકબીજાથી વિપરીત નથી’
હોસબાલેએ કહ્યું, આધુનિકતા અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો સાથે-સાથે ચાલી શકે છે. તાજેતરના દાયકાઓમાં, ખાસ કરીને પૂર્વીય સમાજોમાં સંસ્કૃતિ અને આધુનિકતાનું એકસાથે અસ્તિત્વ જોવા મળ્યું છે. મને નથી લાગતું કે સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો અને આધુનિકતા એકબીજાની વિપરીત દિશામાં જાય છે. સનાતનનો અર્થ શાશ્વતતા છે. તે નિરંતર વધે પણ છે, પરંતુ સાથે જ પ્રાચીન પણ છે.
‘પરસ્પર વિશ્વાસથી વધુ સારા થઈ શકે છે ભારત-અમેરિકા સંબંધો’
ભારત પોતાની સંપૂર્ણ ક્ષમતા કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરી શકે છે, તેના પર આરએસએસ મહાસચિવે કહ્યું કે, જો અમેરિકા પણ ભારત સાથે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીની શોધમાં છે, તો વધુ સારા સંબંધો અને ભાગીદારીની જરૂરિયાત છે. આ પરસ્પર વિશ્વાસ અને સમાન તકથી કરી શકાય છે. લોકો વચ્ચેના સંબંધો મજબૂત કરવા જોઈએ.
પાડોશી દેશો સાથે તણાવના સવાલ પર શું કહ્યું?
આરએસએસ ભારતમાં વધતી ‘હિન્દુ ઓળખ’ અને 1947ના વિભાજન પછી બનેલા દેશો વચ્ચેના તણાવને કેવી રીતે જુએ છે, આ સવાલ પર આરએસએસ મહાસચિવ દત્તાત્રેય હોસબાલે કહે છે, ‘આરએસએસના દ્રષ્ટિકોણમાં હિન્દુ ઓળખ એક સભ્યતાની ઓળખ છે, ન કે ધાર્મિક. આરએસએસએ હંમેશા સાંસ્કૃતિક આચાર અને સભ્યતાના મૂલ્યો પર ભાર મૂક્યો છે, જેનો કોઈ ધર્મ સાથે સીધો સંબંધ નથી. રાજકીય હિતો, ઇતિહાસની ખોટી વ્યાખ્યા અને અન્ય કારણોસર (પાકિસ્તાન સાથે) તણાવ સમયાંતરે રહ્યો છે.’
તેમણે આગળ કહ્યું, આરએસએસ માને છે કે તમામ જૂથો સાથે નિરંતર અને વ્યાપક સંવાદ ચોક્કસપણે ગેરસમજ દૂર કરવામાં મદદ કરશે. આરએસએસ લઘુમતીઓ અને તેમના નેતૃત્વવાળા એક જૂથ સાથે આવા સંવાદમાં જોડાયેલું છે. પાડોશી દેશો વચ્ચે તણાવ વિવિધ કારણોસર છે, તેમના રાજકીય નેતૃત્વના કારણે. છેલ્લા દાયકાઓમાં ઘણી વાર પરસ્પર વિશ્વાસ અને સંબંધો નબળા પડ્યા છે. સમસ્યા માત્ર એક પાડોશી દેશ સાથે છે, જે ભારતની કૂખે જન્મ્યો હતો. તે એક પાડોશી દેશ બની ગયો છે, પરંતુ ઘણા લોકો તે દેશની પાછળ છે જે સમસ્યાઓ પેદા કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
