Car Pricing Variations: અવારનવાર તમે જોયું હશે કે ભારતમાં એક જ કારની કિંમત અલગ-અલગ શહેરોમાં અલગ-અલગ હોય છે. જેમ કે દિલ્હીમાં કંઈક અલગ છે, બેંગલુરુમાં કંઈક અલગ, મુંબઈ અને જયપુરમાં કંઈક અલગ. ઘણીવાર આ તફાવત 1 લાખ રૂપિયા સુધીનો હોઈ શકે છે. એક જ કાર માટે લોકોએ અલગ-અલગ શહેરોમાં અલગ-અલગ કિંમત ચૂકવવી પડે છે જ્યારે કારમાં મળતા ફીચર્સ સેમ (એકસરખા) હોય છે. આખરે આવું કેમ થાય છે અથવા તેની પાછળના કારણો શું છે? ચાલો તમને તેના વિશે જણાવીએ.
અલગ-અલગ શહેરોમાં અલગ-અલગ કિંમત
ધારી લઈએ કે જો તમે દિલ્હીમાં ડિઝાયરનું બેઝ વેરિઅન્ટ LXI (Petrol) ખરીદો છો, તો અહીં તેની ઓન-રોડ પ્રાઈસ 7,41,781 રૂપિયા છે. જ્યારે, મુંબઈમાં આ જ વેરિઅન્ટ ખરીદવા માટે તમારે 7,50,364 રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. ડિઝાયરના આ બેઝ વેરિઅન્ટની બેંગલુરુમાં ઓન-રોડ કિંમત 7,64,426 રૂપિયા છે, તો જયપુરમાં આ માટે તમારે 7,55,436 રૂપિયા ખર્ચવા પડશે. વળી, યુપીના કાનપુરમાં આ કાર તમને 7,35,281 રૂપિયામાં મળી જશે, તો અમદાવાદમાં આ માટે તમારે માત્ર 7,07,246 રૂપિયા જ ખર્ચવા પડશે.
એક્સ-શોરૂમ વિરુદ્ધ ઓન-રોડ કિંમત
અલગ-અલગ શહેરોમાં કારની કિંમતમાં તફાવત તેની ઓન-રોડ કિંમતને કારણે આવે છે, એક્સ-શોરૂમ કિંમતને કારણે નહીં. કારની એક્સ-શોરૂમ કિંમત તે હોય છે જે કંપની નક્કી કરે છે, અને તે લગભગ આખા દેશમાં એકસરખી હોય છે. પરંતુ જ્યારે તમે કાર ખરીદો છો, ત્યારે તમારે ઓન-રોડ કિંમત ચૂકવવી પડે છે. આમાં ઘણા વધારાના ખર્ચાઓ સામેલ હોય છે, જેવા કે રજીસ્ટ્રેશન ફી, રોડ ટેક્સ, ઇન્સ્યોરન્સ વગેરે.
કિંમતોમાં તફાવતનું મોટું કારણ
કારની કિંમતોમાં તફાવતનું સૌથી મોટું કારણ રોડ ટેક્સ (Road Tax) હોય છે. ભારતમાં રોડ ટેક્સ કેન્દ્ર સરકાર નહીં, પરંતુ રાજ્ય સરકારો નક્કી કરે છે. દરેક રાજ્યમાં કાર પર લાગતો રોડ ટેક્સ અલગ-અલગ હોય છે. દરેક રાજ્યની ટેક્સ વસૂલવાની રીત અલગ છે. કેટલાક રાજ્યો કારની કિંમતના અમુક નિશ્ચિત ટકા (જેમ કે 10%) ટેક્સ લે છે, તો કેટલાક રાજ્યોમાં મોંઘી કાર પર વધારે ટેક્સ લાગે છે, જેના કારણે કારની ઓન-રોડ કિંમતમાં ફરક આવે છે. આ જ કારણ છે કે જે રાજ્યોમાં ટેક્સના દરો ઊંચા છે, ત્યાં કાર મોંઘી થઈ જાય છે.
ફ્યુઅલ ટાઈપ (પેટ્રોલ કે ડીઝલ) ની પણ અસર
રાજ્યો દ્વારા લાદવામાં આવતો ટેક્સ આના પર પણ નિર્ભર કરે છે કે કાર પેટ્રોલ છે કે ડીઝલ. ઉદાહરણ તરીકે દિલ્હીમાં 10 લાખ રૂપિયાથી ઉપરની પેટ્રોલ કાર પર 10% રોડ ટેક્સ લાગે છે, જ્યારે ડીઝલ કાર પર 12.5%. આ કારણે ડીઝલ કારો વધુ મોંઘી થઈ જાય છે.
ઉદાહરણથી સમજો
અમે તમને સમજાવવા માટે મારુતિ સુઝુકી ડિઝાયરનું ઉદાહરણ લઈએ છીએ. તેની એક્સ-શોરૂમ કિંમત 6,25,600 રૂપિયાથી શરૂ થઈને ટોપ મોડેલ માટે 9,31,300 રૂપિયા સુધી જાય છે. દેશના દરેક શહેરમાં તેની એક્સ-શોરૂમ કિંમત આટલી જ રહેશે. આ એક સ્ટાન્ડર્ડ એક્સ-શોરૂમ પ્રાઈસ છે. પરંતુ, જ્યારે તમે તેને ખરીદશો ત્યારે એક્સ-શોરૂમ કિંમતમાં ઘણા અન્ય ખર્ચાઓ ઉમેરવામાં આવશે, જેવા કે રાજ્યો દ્વારા લાદવામાં આવતો રોડ ટેક્સ, ઇન્સ્યોરન્સ, રજીસ્ટ્રેશન ફી વગેરે. આ કારણે દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાં આ કારની કિંમત અલગ-અલગ થઈ જાય છે.
