Aftermarket CNG Kit: કારમાં CNG કિટ લગાવવાના ફાયદા અને નુકસાન શું? જાણો કઈ કારમાં ન લગાવવી જોઈએ

Installing Aftermarket CNG Kit in Car: પેટ્રોલની વધતી કિંમતોને કારણે લોકો પોતાની કારમાં CNG કિટ લગાવી રહ્યા છે. ભલે આજકાલ માર્કેટમાં ઘણી કાર પહેલેથી જ કંપની-ફિટેડ (Factory-fitted) CNG કિટ સાથે આવે છે, પરંતુ ઘણા મોડલ્સમાં આ સુવિધા હોતી નથી. જૂના કાર માલિકો પણ પોતાની કારની રનિંગ કોસ્ટ ઘટાડવા માટે CNG કિટ લગાવે છે. પરંતુ, શું તમને ખબર છે કે Aftermarket CNG Kit લગાવવાના શું ફાયદા અને નુકસાન છે? તેમાં કયા-કયા પાર્ટ્સ હોય છે અને કઈ કારમાં તેને ન લગાવવી જોઈએ? આવો તમને તેના વિશે વિગતવાર જણાવીએ.

CNG કિટમાં કયા-કયા પાર્ટ્સ હોય છે?

• સિલિન્ડર – તેમાં સિલિન્ડર ડિક્કીમાં લાગે છે. ઑટોકાર ઇન્ડિયાના રિપોર્ટ અનુસાર સિલિન્ડર ખાલી હોવા છતાં પણ લગભગ 70 કિગ્રા ભારે હોય છે. તેમાં 60-65 લીટર ગેસ ક્ષમતા હોય છે. હળવા કાર્બન ફાઇબર સિલિન્ડર પણ આવે છે, પરંતુ તે ખૂબ મોંઘા હોય છે.
• રિડ્યુસર – તે એન્જિન બેમાં લાગે છે, જે સિલિન્ડરમાંથી આવતી હાઇ-પ્રેશર ગેસ (200 bar)ને ઘટાડીને 2-3 bar કરે છે.
• ઇન્જેક્ટર રેલ અને નોઝલ – તે એન્જિનમાં ગેસનો યોગ્ય જથ્થો સપ્લાય કરે છે.
• MAP સેન્સર અને ફિલ્ટર – ગેસનું પ્રેશર, તાપમાન માપવા અને અશુદ્ધિઓ સાફ કરવા માટે.
• CNG ECU – તે કારના મુખ્ય કમ્પ્યુટર (ECU) સાથે તાલમેલ બનાવીને CNGની યોગ્ય ટાઇમિંગ નક્કી કરે છે.
• સ્વિચ – તે ડેશબોર્ડ પર લાગે છે, જેનાથી ડ્રાઇવર પેટ્રોલ અથવા CNGમાં ફેરફાર કરી શકે છે અને ગેસનું લેવલ જોઈ શકે છે.

ફિટિંગની પ્રક્રિયા

1. એક સારી વર્કશોપમાં CNG કિટ લગાવવામાં 4થી 5 કલાક લાગે છે.
2. એન્જિન અને સ્પાર્ક પ્લગની તપાસ કરવામાં આવે છે.
3. રિડ્યુસર, ઇન્જેક્ટર અને CNG ECUને યોગ્ય જગ્યાએ ફિટ કરવામાં આવે છે.
4. ડિક્કીમાં મજબૂત ફ્રેમ પર સિલિન્ડરને બોલ્ટથી કસવામાં આવે છે.
5. કારની નીચેથી સુરક્ષિત રીતે હાઇ-પ્રેશર પાઇપ અને વાયરિંગ બિછાવવામાં આવે છે.
6. 2 કિગ્રા ગેસ ભરીને સેન્સર અને સાબુના પાણીથી ગેસ લીક ચેક કરવામાં આવે છે.
7. સોફ્ટવેરથી ટ્યુનિંગ કરવામાં આવે છે અને રોડ ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે.

Aftermarket CNG Kit લગાવવાના ફાયદા અને નુકસાન

ફાયદા

• સસ્તો વિકલ્પ – કંપની પાસેથી મળતી CNG કારની સરખામણીમાં બહારથી કિટ લગાવવી 25%થી 30% સુધી સસ્તી પડે છે.
• વિકલ્પોની સ્વતંત્રતા – જો તમને ઑટોમેટિક કાર અથવા SUVમાં CNG જોઈએ છે, તો બહારથી લગાવવું જ એકમાત્ર રસ્તો છે.

નુકસાન

• વૉરંટી સમાપ્ત – બહારથી કિટ લગાવવા પર કાર કંપનીની એન્જિન વૉરંટી સમાપ્ત થઈ જાય છે.
• ડિક્કીની જગ્યા ઓછી – કંપનીઓ પાસે આજકાલ બે નાના સિલિન્ડર અથવા નીચે સિલિન્ડર લગાવવાની ટેક્નિક છે, જ્યારે માર્કેટમાંથી લગાવવામાં આવે ત્યારે એક જ સિલિન્ડર ડિક્કીમાં રાખવામાં આવે છે, જેના કારણે સામાન રાખવા માટે ઓછી જગ્યા બચે છે.

કઈ કારમાં CNG કિટ ન લગાવવી જોઈએ?

• ડીઝલ કાર – તેમાં કમ્પ્રેશન-ઇગ્નિશન હોય છે, તેથી CNG પરિવર્તન શક્ય નથી.
• હાઇબ્રિડ કાર – તેનું એન્જિન વારંવાર બંધ-ચાલુ થાય છે, જેના કારણે CNG કેલિબ્રેશન ખૂબ જટિલ બની જાય છે.
• ખરાબ સ્થિતિ ધરાવતી કાર – જે કારનું એન્જિન પહેલેથી જ નબળું હોય, તેના પર CNGની ખરાબ અસર પડી શકે છે.

મેન્ટેનન્સ અને નિયમો

• સરકારી નિયમ મુજબ CNG સિલિન્ડરનો દર 3 વર્ષે હાઇડ્રોટેસ્ટ (સુરક્ષા તપાસ) કરાવવો ફરજિયાત છે. તેનો ખર્ચ લગભગ ₹3,000 આવે છે.
• CNG ફિલ્ટરને દર 10,000 કિલોમીટર અથવા 3 વર્ષે બદલવું જોઈએ. તેમાં ₹1,000થી ઓછો ખર્ચ થાય છે.
• કારની ફ્યુઅલ સિસ્ટમને યોગ્ય રાખવા માટે ઓછામાં ઓછું 10% સફર પેટ્રોલ પર કરો.
• કિટ હંમેશા સરકાર દ્વારા માન્ય ડીલર પાસેથી જ લગાવો.
• કિટ લગાવ્યા બાદ RTOમાં RC પર નોંધ કરાવવી અને તમારી ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીને જાણ કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે.