Electric Vehicle Policy Connectivity: ભારતમાં ઈલેક્ટ્રિક વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવાની ગતિ તેજ થઈ રહી છે, પરંતુ શહેરી પરિવહન વ્યવસ્થા પર કરવામાં આવેલા એક નવા અભ્યાસે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે માત્ર વાહનોના વીજળીકરણથી ન તો ટ્રાફિક જામ ઘટશે અને ન તો પ્રદૂષણની સમસ્યા સંપૂર્ણપણે હલ થશે.
અભ્યાસ મુજબ જો જાહેર પરિવહન, પદયાત્રીઓ માટે સુરક્ષિત માળખાગત સુવિધાઓ અને અંતિમ છેડા સુધીની કનેક્ટિવિટી મજબૂત નહીં થાય તો ઈલેક્ટ્રિક વાહનો પણ અપેક્ષિત બદલાવ લાવી શકશે નહીં. આ નિષ્કર્ષ જર્મન કોર્પોરેશન ફોર ઈન્ટરનેશનલ કોઓપરેશન (GIZ) અને નીતિ આયોગના સંદર્ભો સાથે ‘ધ ક્લાયમેટ એજન્ડા’ દ્વારા પટના અને લખનૌમાં કરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં સામે આવ્યો છે. આ અભ્યાસ ‘ઈન્ડિયા ડેવલપમેન્ટ રિવ્યુ’ માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. ભારતમાં ઊર્જા સાથે જોડાયેલા કુલ કાર્બન ડાયોક્સાઈડ ઉત્સર્જનનો આશરે 14 ટકા હિસ્સો પરિવહન ક્ષેત્રમાંથી આવે છે. પરિવહનમાં વપરાતી 95 ટકાથી વધુ ઊર્જા હજુ પણ પેટ્રોલ અને ડીઝલ જેવા અશ્મિભૂત ઈંધણો પર આધારિત છે. છેલ્લા ત્રણ દાયકામાં આ ક્ષેત્રમાંથી ઉત્સર્જન સતત વધ્યું છે અને આવનારા વર્ષોમાં તેના વધુ વધવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ જ કારણ છે કે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો ઈલેક્ટ્રિક વાહનો તથા ઈલેક્ટ્રિક બસોના વિસ્તાર પર ભાર મૂકી રહી છે.
બસ સ્ટોપ સુધી પહોંચવું પણ પડકારજનક સફર
અભ્યાસમાં સામે આવ્યું કે લખનૌમાં 63% લોકોને જાહેર પરિવહન સુધી પહોંચવા માટે લગભગ એક કિમી સુધી ચાલવું પડે છે. ઘણા લોકો માટે આ અંતર બે થી ત્રણ કિલોમીટર સુધી પહોંચી જાય છે. મજૂરો, ઘરેલું કામદારો માટે આ વધારાનું અંતર રોજિંદી મજબૂરી બની ગયું છે. ટ્રાફિકની સ્થિતિ પણ ચિંતાજનક છે. લખનૌના ઘણા મુખ્ય માર્ગો પર વાહનોની સરેરાશ ગતિ ઘટીને માત્ર 11 થી 14 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક રહી ગઈ છે. માત્ર આઠ ટકા લોકોએ માન્યું કે શહેરમાં પગપાળા ચાલવા અને સાયકલ ચલાવવા માટે પૂરતી માળખાગત સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે.
