ભારતીય રિઝર્વ બેંકના નવા ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના નેતૃત્વમાં આ પ્રથમ નાણાકીય નીતિની બેઠક ઐતિહાસિક બની છે. લગભગ પાંચ વર્ષ પછી, રેપો રેટમાં 0.25 ટકા (25 બેસિસ પોઈન્ટ્સ)નો ઘટાડો કરવાનું સાહસિક પગલું લેવામાં આવ્યું છે. રેપો રેટને બે વર્ષ સુધી 6.50 ટકા પર સ્થિર રાખ્યા બાદ, તેને ઘટાડીને 6.25 ટકા કરવો એ માત્ર જનતા માટે મોટી રાહત નથી, પરંતુ ભારતીય અર્થતંત્રના ભવિષ્ય માટે એક મજબૂત સંકેત પણ છે. આ નિર્ણય બાદ હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન જેવી તમામ લોન સસ્તી થઈ જશે, જેનાથી સામાન્ય લોકોના EMI બોજમાં ઘટાડો થશે. તે જ સમયે, આ નીતિથી બજારોમાં લોનની માંગમાં વધારો થવાની ધારણા છે, જે રોકાણ અને વૃદ્ધિ દરને નવી ઊર્જા આપી શકે છે.
હાલમાં જ ભારતીય રિઝર્વ બેંકે એક મોટું પગલું ભર્યું અને રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ્સનો ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી. હવે આ દર 6.50% થી ઘટીને 6.25% થઈ ગયો છે. પાંચ વર્ષ પછી, આવા કાપથી સામાન્ય લોકો, ખાસ કરીને મધ્યમ વર્ગમાં રાહતની લહેર આવી છે. આ ફક્ત તમારી EMI ઘટાડશે નહીં, પરંતુ ઘર ખરીદવા, કાર ખરીદવા અથવા અન્ય મોટા ખર્ચાઓ માટે પ્લાન કરવાનું થોડું સરળ બનાવશે. ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ કે આ નિર્ણયથી તમારી લોન પર શું અસર થશે અને તમે દર મહિને કેટલી બચત કરી શકશો.
વ્યક્તિગત લોન પર બચતનું ગણિત
જો તમે 12% વાર્ષિક વ્યાજ દરે 5 લાખ રૂપિયાની વ્યક્તિગત લોન લીધી છે, જેનો કાર્યકાળ 5 વર્ષ છે, તો રેપો રેટમાં આ ઘટાડાથી તમારો વ્યાજ દર ઘટીને 11.75% થઈ જશે. આ તમારા માસિક હપ્તાઓને નીચે મુજબ અસર કરશે:
પ્રથમ EMI (12% વ્યાજ દરે): ₹11,122
નવી EMI (11.75% વ્યાજ દરે): ₹11,059
વાર્ષિક બચત: ₹756
કાર લોન પર તમને કેટલી રાહત મળશે?
ધારો કે તમે 9% વ્યાજ દરે રૂ. 10 લાખની કાર લોન લીધી છે, જેનો કાર્યકાળ 7 વર્ષનો છે. રેપો રેટમાં ફેરફાર બાદ વ્યાજ દર ઘટીને 8.75% થઈ જશે. હવે તમારી EMI આ રીતે ઘટશે:
પ્રથમ EMI (9% વ્યાજ દરે): ₹16,089
નવી EMI (8.75% વ્યાજ દરે): ₹15,962
વાર્ષિક બચત: ₹1,524
હોમ લોન પર બચતનું ઉદાહરણ
જો તમે 20 વર્ષના કાર્યકાળ માટે 8.5% વ્યાજ દરે 20 લાખ રૂપિયાની હોમ લોન લઈ રહ્યા છો, તો તમારી વર્તમાન EMI ₹17,356 હશે. પરંતુ રેપો રેટ ઘટાડા પછી, વ્યાજ દર ઘટીને 8.25% થઈ જશે, જેના કારણે તમારો માસિક હપ્તો ઘટીને ₹17,041 થઈ જશે.
માસિક બચત: ₹315
વાર્ષિક બચત: ₹3,780
મધ્યમ વર્ગ માટે મોટી રાહત
આ નિર્ણયથી સ્પષ્ટ છે કે હવે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન લેનારા ગ્રાહકોને તેમની EMIમાં સીધી રાહત મળશે. ખાસ કરીને મધ્યમ વર્ગ, જે તેની માસિક બચતનો મોટો હિસ્સો લોનના હપ્તામાં ચૂકવે છે, તેમને આનાથી રાહતનો શ્વાસ મળશે.
અર્થતંત્ર પર તેની શું અસર થશે?
રેપો રેટમાં 0.25%ના ઘટાડા સાથે, તમામ એક્સટર્નલ બેન્ચમાર્ક લેન્ડિંગ રેટ્સ (EBLR), જે રેપો રેટ જેવા એક્સટર્નલ બેન્ચમાર્ક પર આધારિત છે, નીચે આવશે. તેનાથી લોન લેનારાઓને સીધો ફાયદો થશે કારણ કે તેમના માસિક હપ્તા (EMIs)માં ઘટાડો થશે. ઉપરાંત, જે લોન માર્જિનલ કોસ્ટ ઓફ ફંડ્સ-બેઝ્ડ લેન્ડિંગ રેટ (MCLR) સાથે જોડાયેલ છે તેના વ્યાજ દરોમાં પણ ઘટાડો જોવા મળશે. મે 2022 અને ફેબ્રુઆરી 2023 વચ્ચે રેપો રેટમાં 250 બેસિસ પોઈન્ટના વધારાની અસર સંપૂર્ણ રીતે પ્રસારિત થઈ ન હતી, પરંતુ હવે આ ઘટાડા પછી હોમ લોન અને વાહન લોનના હપ્તાઓમાં ઘટાડો થશે. આનાથી લોકો માટે લોન ચૂકવવામાં સરળતા રહેશે.
રેપો રેટમાં આ ઘટાડાનો અર્થ એ છે કે ઋણ લેવું સસ્તું થશે. આનાથી સામાન્ય ઉપભોક્તાઓને તો રાહત મળશે જ, પરંતુ તે વ્યવસાયો માટે લોન લેવાનું સસ્તું પણ બનશે. વધુ ખર્ચ અને રોકાણ આર્થિક વિકાસને વેગ આપી શકે છે. બેંકો હવે વધુ ધિરાણ આપવા માટે પ્રેરિત થશે, જેનાથી બજારમાં નાણાંનો પુરવઠો વધશે. પરંતુ આનું એક પાસું એ છે કે વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો થવાથી બચત પર મળતું વ્યાજ ઘટશે, જે લોકો માટે બચતને ઓછી આકર્ષક બનાવી શકે છે. વધુમાં, નાણાં પુરવઠામાં વધારો અને સસ્તી ધિરાણ પણ ફુગાવાનું જોખમ વધારી શકે છે.
RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ સ્પષ્ટતા કરી કે આ નિર્ણય સંપૂર્ણપણે આર્થિક સંતુલન અને વૈશ્વિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે ફુગાવાને કાબૂમાં રાખતા લવચીક ફુગાવાના લક્ષ્યાંક હેઠળ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. ડિસેમ્બર 2024ની નાણાકીય નીતિમાં, RBIએ FY2025 માટે GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ 7.2% થી ઘટાડીને 6.6% કર્યો હતો, પરંતુ 2025-26 માટે અંદાજ ઘટાડીને 6.7% કરવામાં આવ્યો છે.
રેપો રેટમાં આ ઘટાડાથી મધ્યમ વર્ગ અને નાના વેપારીઓને રાહત મળી છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે તેની અસર આગામી મહિનાઓમાં આર્થિક વૃદ્ધિ, ફુગાવો અને બજારની સ્થિરતા પર કેવી પડશે
