World Mosquito Day: બદલાતા હવામાને મચ્છરોનું કેલેન્ડર બદલી નાખ્યું છે. વધતું તાપમાન, અનિયમિત વરસાદ અને ઘરો-શહેરોમાં એકઠું થતું પાણી Aedes મચ્છર માટે લાંબા સમય સુધી અનુકૂળ વાતાવરણ બનાવી રહ્યું છે. આ જ કારણ છે કે હવે ડેન્ગ્યુને માત્ર ચોમાસાની બીમારી માનવી યોગ્ય નથી.
AIIMSના મેડિસિન ડિપાર્ટમેન્ટના ડૉક્ટર નીરજ નિશ્ચલના અનુસાર, અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં મચ્છરોમાં જેનેટિક એડેપ્ટેશન અને ઇન્સેક્ટિસાઇડ્સ પ્રત્યે રેઝિસ્ટન્સ જોવા મળ્યું છે. બદલાવ હવામાન અને પર્યાવરણમાં થયો છે, જે વર્ષના વધુ સમયને મચ્છરો માટે અનુકૂળ બનાવી રહ્યા છે. બીજી તરફ, CK બિરલા હોસ્પિટલના ડૉક્ટર તુષાર તયાલના જણાવ્યા અનુસાર, હવે ગરમી લાંબા સમય સુધી રહે છે અને ઠંડી પણ એટલી તીવ્ર નથી. ઘરોની આસપાસ કૂલર, કૂંડા, છત પર રાખેલા વાસણો, જૂના ટાયર અને બાંધકામ સ્થળોએ પાણી એકઠું થઈ શકે છે. આ પાણી મચ્છરો માટે પ્રજનનનું સ્થળ બની જાય છે. Aedes મચ્છર ખૂબ જ ઓછા સ્વચ્છ પાણીમાં પણ વિકાસ કરી શકે છે.
આજે છે વિશ્વ મચ્છર દિવસ
ડેન્ગ્યુનો મચ્છર દિવસ દરમિયાન જ કેમ કરડે છે?
ડૉક્ટર નિશ્ચલે કહ્યું કે Aedes મચ્છર દિવસ દરમિયાન વધુ સક્રિય રહે છે. પરંતુ ડેન્ગ્યુનો મચ્છર માત્ર દિવસ દરમિયાન જ કરડે છે, એવું સંપૂર્ણપણે સાચું નથી. ઘરમાં પૂરતો પ્રકાશ હોય, પ્રવૃત્તિ ચાલુ રહે અથવા મચ્છર માટે પરિસ્થિતિ અનુકૂળ હોય તો તે અન્ય સમયે પણ કરડી શકે છે.
કોને વધુ મચ્છર કરડે છે?
યશોદા મેડિસિટીની ડૉક્ટર છવિ ગુપ્તાના અનુસાર, શ્વાસમાંથી બહાર નીકળતો કાર્બન ડાયોક્સાઇડ, શરીરનું તાપમાન અને ત્વચામાંથી નીકળતા કુદરતી રસાયણો મચ્છરોને આકર્ષવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ત્વચાની ગંધમાં બદલાવ મચ્છરોને આકર્ષે છે.
ભગાડ્યા પછી પણ મચ્છરો કેમ પાછા આવે છે?
શારદા કેર-હેલ્થ સિટીના ઇન્ટરનલ મેડિસિનના ડૉક્ટરના અનુસાર, મચ્છર ભગાડવાની દવા અથવા મશીનથી થોડા સમય માટે મચ્છરો ચોક્કસપણે ઓછા થઈ શકે છે, પરંતુ જો તેમના વિકાસનું સ્થળ હાજર હોય તો તેઓ ફરી પાછા આવશે. કૂંડાની નીચે એકઠું થયેલું પાણી, કૂલર, ફૂલદાની, ડોલ, જૂના ડબ્બા, ટાયર અને છત અથવા બાલ્કનીમાં એકઠું થતું વરસાદનું પાણી એવી જગ્યાઓ છે, જ્યાં મચ્છરોનો વિકાસ થઈ શકે છે. તેથી માત્ર મચ્છરોને ભગાડવાને બદલે તેમના વિકાસનાં સ્થળોને નષ્ટ કરવું જરૂરી છે.
