FD Rates: બેંકોને નાણાં એકઠા કરવા માટે હવે પહેલા કરતાં વધુ ખર્ચ કરવો પડી રહ્યો છે. તેવામાં આશા છે કે ટૂંક સમયમાં જ તમારી એફડી (ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ) પર મળતા વ્યાજમાં વધારો જોવા મળી શકે છે. વાસ્તવમાં, સર્ટિફિકેટ ઓફ ડિપોઝિટ (CD) ના દરો એપ્રિલની સરખામણીએ મે મહિનામાં ૦.૬૦% થી ૦.૭૦% (૬૦ થી ૭૦ બેસિસ પોઈન્ટ્સ) સુધી વધી ગયા છે. મે મહિનામાં એક વર્ષવાળા સીડી (CD) ના દરો ૭.૭૦% પર પહોંચી ગયા છે, જ્યારે એપ્રિલના અંતમાં આ આશરે ૭% હતા. બજારમાં રોકડની (લિક્વિડિટીની) અછત અને નાણાંની માંગ વધવાના કારણે બેંકોને ૫૦૦ કરોડ રૂપિયા કે તેથી વધુની મોટી થાપણો (ડિપોઝિટ) પર ઊંચા દરો આપવા પડી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે થાપણોનો ખર્ચ વધવાની અસર સામાન્ય લોકોના ડિપોઝિટ દરો પર પડશે. ભલે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) તરત જ પોતાના નીતિગત દરો (પોલિસી રેટ્સ) ન વધારે, તેમ છતાં તેમાં ઉછાળો આવશે. જો કે, ડિપોઝિટ દરોમાં કેટલો વધારો થશે, તેનો મોટો આધાર આરબીઆઈના આગામી નિર્ણયો પર રહેશે. જના સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકના ટ્રેઝરી હેડ ગોપાલ ત્રિપાઠીએ જણાવ્યું કે સીડી દરોનું વધવું સ્પષ્ટ દર્શાવે છે કે બેંકો માટે નાણાં એકઠા કરવાનું મોંઘું થઈ રહ્યું છે.
રોકડની અછત
ત્રિપાઠીએ જણાવ્યું કે એક વર્ષના સરકારી ટ્રેઝરી બિલ (સરકારના કરજ લેવાનું માપદંડ માનવામાં આવે છે) અને એક વર્ષના સીડી દર વચ્ચે હવે ૨% (૨૦૦ બેસિસ પોઈન્ટ્સ) નો તફાવત આવી ગયો છે. સામાન્ય રીતે આ તફાવત ૧.૩૦% થી ૧.૪૦% ની આસપાસ રહેતો હોય છે. આ તફાવત બેંકિંગ પ્રણાલીમાં (સિસ્ટમમાં) રોકડની અછત તરફ ઈશારો કરે છે.
શું છે બાબત?
બેંકોને નાણાં એકઠા કરવા માટે હવે પહેલા કરતાં વધુ ખર્ચ કરવો પડી રહ્યો છે
આશા છે કે ટૂંક સમયમાં જ એફડી પર મળતા વ્યાજમાં વધારો થઈ શકે છે
સીડીના દરો એપ્રિલની સરખામણીએ મે મહિનામાં ૦.૬૦% થી ૦.૭૦% સુધી વધી ગયા છે
થાપણોનો ખર્ચ વધવાની અસર સામાન્ય લોકોના ડિપોઝિટ દરો પર પડશે
શું કહી રહ્યા છે નિષ્ણાતો?
ઇન્ડિયા રેટિંગ્સ એન્ડ રિસર્ચના ડિરેક્ટર સૌમ્યજીત નિયોગીનું કહેવું છે કે સિસ્ટમમાં રોકડની ઉપલબ્ધતા માર્ચમાં કુલ થાપણોના આશરે ૨.૫% હતી. તે હવે ઘટીને ૦.૫% રહી ગઈ છે. આગામી સમયમાં જ્યારે બેંકો એમએસએમઈને (MSMEs) સરકારી પેકેજ અંતર્ગત મોટા પાયે ધિરાણ (લોન) વહેંચશે, ત્યારે રોકડની તંગી વધુ વધશે. તેવામાં ડિપોઝિટ દરોનું વધવું નક્કી છે. જાહેર ક્ષેત્રની (પબ્લિક સેક્ટરની) બેંકના એક અધિકારીએ ચિંતા વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાંથી સીડીમાં (CDs) આવતા નાણાં પણ ઓછા થઈ ગયા છે, જેનાથી સ્થિતિ વધુ કઠિન બની ગઈ છે.
