Success Story Of Wayanadcraft Spices: ભારતીય રસોઈમાં મસાલાને સુગંધ અને સ્વાદનો આધાર માનવામાં આવે છે. જોકે, ઘણીવાર તેમાં ભેળસેળ થતી હોય છે. આ ચોંકાવનારી હકીકતથી અસ્વસ્થ થઈને કેરળના શ્રીકુમાર મારંગઘટ સાંભુ એ એક ક્રાંતિકારી પગલું ભર્યું. ત્યાં સુધીમાં તેમણે HCL અને Capgemini જેવી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓમાં એક લાંબું ટેકનિકલ કરિયર બનાવી લીધું હતું.
તેમણે શુદ્ધ, પ્રમાણિક અને પ્રીમિયમ મસાલાનો બ્રાન્ડ ‘વાયનાડક્રાફ્ટ સ્પાઇસીસ એન્ડ હેન્ડીક્રાફ્ટસ’ (Wayanadcraft Spices & Handicrafts) નો પાયો નાખ્યો. ૨૦૨૩ માં સ્થપાયેલો આ ઓર્ગેનિક D2C (ડાયરેક્ટ-ટૂ-કન્ઝ્યુમર) ફૂડ બ્રાન્ડ સીધો વાયનાડમાં તેમના પૈતૃક ફાર્મમાંથી ઉત્પાદનો વેચે છે. તેનું મુખ્ય લક્ષ્ય ભેળસેળવાળા મસાલાનો શુદ્ધ વિકલ્પ પૂરો પાડવાનું છે. આ બ્રાન્ડ માત્ર શુદ્ધતા જ સુનિશ્ચિત નથી કરતું, પરંતુ ખેડૂતોને સશક્ત બનાવવા અને ટકાઉ કૃષિ પદ્ધતિઓ ને પ્રોત્સાહન આપવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આના પરિણામે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં તેનું ₹૨ કરોડનું વાર્ષિક મહેસૂલ પ્રાપ્ત કરવાનો લક્ષ્યાંક છે.
લાંબુ અને સફળ કોર્પોરેટ કરિયર છોડ્યું
ભારતીય મસાલા ઉદ્યોગમાં ભેળસેળની ડરામણી હકીકતે શ્રીકુમારને હચમચાવી દીધા. IIM કલકત્તા અને IBMi માંથી અભ્યાસ કરેલા શ્રીકુમારે ૨૦૦૩ થી HCL, Capgemini અને Microland જેવી MNCs માં લાંબું અને સફળ કોર્પોરેટ કરિયર બનાવ્યું હતું.
પ્રેરણા: તેમની યાત્રાઓ દરમિયાન તેમણે અનુભવ્યું કે શહેરી ગ્રાહકો અશુદ્ધ મસાલાના જોખમોથી સંપૂર્ણપણે અજાણ છે, જેમાં જંતુનાશકો અને બિન-ખાદ્ય પદાર્થો ભેળવવામાં આવે છે. કેરળના વાયનાડમાં તેમના પૈતૃક ફાર્મ પર શુદ્ધ જીવન વિતાવવાની યાદોથી પ્રેરિત થઈને શ્રીકુમારે ૨૦૨૩ માં આ બ્રાન્ડની શરૂઆત કરવાનો નિર્ણય લીધો.
મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બજારમાં નકલી તજ (Cassia Bark માંથી બનેલી) અને અન્ય ભેળસેળવાળા મસાલા દ્વારા છોડાયેલી ગેપને ભરવાનો હતો, આ સિદ્ધાંત પર કે વ્યવસાયિક લાભ તેમના માટે ગૌણ છે.
ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ કેવી રીતે જીત્યો?
પોતાનું કોર્પોરેટ કામ ચાલુ રાખતા શ્રીકુમારે વાયનાડમાં તેમના પરિવારના ૧૯૭૮ થી ચાલતા મિશ્ર-પાક બગીચા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું, જે ૨૦ વર્ષોથી વધુ સમયથી જૈવિક અને ટકાઉ ખેતીની પદ્ધતિઓ નું સખતપણે પાલન કરી રહ્યું હતું.
શરૂઆતનો પડકાર: શરૂઆતમાં તેમણે પોતાની પેદાશ જથ્થાબંધ બજારમાં વેચી, પરંતુ ટૂંક સમયમાં જ સમજાયું કે આ પગલું તેમના પ્રામાણિકતાના મૂળ સિદ્ધાંતથી વિરુદ્ધ હતું. ત્યારબાદ તેમણે મસાલાનું જાતે જ પેકેજિંગ શરૂ કર્યું અને નાના રિટેલ પાઉચ બનાવીને તેને વાયનાડથી બેંગલુરુ સુધી પહોંચાડ્યા. તેમણે GST, FSSAI અને NPOP/PGS-India જેવા જૈવિક પ્રમાણપત્રો મેળવવા માટે સખત મહેનત કરી.
વિશ્વાસ નિર્માણ: ૨૦૨૩ માં બ્રાન્ડ ઓનલાઈન આવી અને શ્રીકુમારે પોતાને માત્ર એક બ્રાન્ડ તરીકે રજૂ કરવાને બદલે ભેળસેળના દુષ્પરિણામો વિશે ગ્રાહકોને શિક્ષિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. તેનાથી ધીમે ધીમે ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ જીત્યો.
₹૨ કરોડના લક્ષ્ય પર નજર
જાન્યુઆરી ૨૦૨૪ સુધીમાં શ્રીકુમારના આ સાહસે સંપૂર્ણપણે D2C (ડાયરેક્ટ-ટૂ-કન્ઝ્યુમર) મોડેલ માં પરિવર્તન કરી લીધું. આ પછી શ્રીકુમારે પોતાની કોર્પોરેટ નોકરી છોડી દીધી.
ખાસિયત: આ બ્રાન્ડનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ૧૦૦% શુદ્ધ, કેમિકલ ફ્રી અને પ્રમાણિક મસાલા ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. શ્રીકુમાર મસાલાની ઉત્પત્તિ પર ધ્યાન આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે, તેમની તજ શ્રીલંકાથી આવે છે, જે હાનિકારક કૌમરિન (Coumarin) મુક્ત હોય છે અને અસલી સિલોન તજની જેમ મીઠી અને પાતળી હોય છે.
ખેડૂત સશક્તિકરણ: તે સીધા જૈવિક ખેતી કરતા ખેડૂતો પાસેથી ખરીદી કરે છે, તેમને તાલીમ આપે છે અને તેમના ઉત્પાદનની ખાતરી આપે છે.
વ્યક્તિગત અભિગમ: વિશ્વાસ બનાવવા માટે તે ઓર્ડર આપતા ગ્રાહકોને વ્યક્તિગત રીતે કૉલ કરે છે અને શુદ્ધતા તપાસવાની સરળ રીતો શીખવે છે. આ વ્યક્તિગત અભિગમ વર્ડ-ઓફ-માઉથ ભલામણોનો એક મજબૂત સ્રોત બન્યો, જેનાથી બ્રાન્ડને ૪.૯૬/૫ ની ઊંચી રેટિંગ મળી અને ૨૦૨૪ અને ૨૦૨૫ માં મેટ્રો ફૂડ એવોર્ડ પણ મળ્યો.
શ્રીકુમારનું સ્ટાર્ટઅપ આજે દિલ્હી, ગુરુગ્રામ, બેંગલુરુ, મુંબઈ, પુણે અને ચેન્નાઈ સહિત સમગ્ર ભારતમાં ગ્રાહકોને સેવા પૂરી પાડે છે. બ્રાન્ડે લગભગ ૮,૦૦૦ ગ્રાહકો પાસેથી ૧૬,૦૦૦ થી વધુ ઓર્ડર પૂરા કર્યા છે.
મહેસૂલ વૃદ્ધિ: હાલમાં બ્રાન્ડ નવ પૂર્ણ-સમયના કર્મચારીઓ (જેમાંથી પાંચ આદિવાસી સમુદાયની મહિલાઓ છે) ની ટીમ સાથે માસિક મહેસૂલમાં ૧૩ લાખ રૂપિયા કમાઈ રહી છે. D2C મોડેલમાં બદલાવ પછી બ્રાન્ડનું વાર્ષિક મહેસૂલ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪ ના ૧૨ લાખ રૂપિયાથી વધીને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ માં ૭૨ લાખ રૂપિયા થઈ ગયું.
ભવિષ્યનો લક્ષ્યાંક: સંસ્થાપક શ્રીકુમારનો લક્ષ્યાંક ચાલુ નાણાકીય વર્ષ સુધી વાર્ષિક મહેસૂલને ₹૨ કરોડ સુધી લઈ જવાનો છે. તેમની ભવિષ્યમાં પોતાના શુદ્ધ મસાલાની નિકાસ કરવાની પણ યોજના છે.
