Airbus A320 Software Glitch: એરબસ A320-ફેમિલીના વિમાનોનો ઉપયોગ કરતી દુનિયાભરની એરલાઇન્સ આ સમયે એક સોફ્ટવેરની ખામી સામે ઝઝૂમી રહી છે. ભારતમાં પણ ઇન્ડિગો સહિતની ઘણી એરલાઇન્સ આ વિમાનનો ઉપયોગ કરે છે. આ ખામીના કારણે હવામાં ઉડતા વિમાન પરથી પાયલટનો કંટ્રોલ છૂટી જાય છે અને વિમાન નીચે પડવા લાગે છે. જોકે હવે આ સમસ્યાને ઝડપથી ઉકેલવામાં આવી રહી છે.
દેશભરની એરલાઇન્સ ૩૫૦ થી વધુ એરબસ A320-ફેમિલીના વિમાનોમાં સોફ્ટવેર અપગ્રેડનું કામ ઝડપથી કરી રહી છે. આ એટલા માટે થઈ રહ્યું છે કારણ કે એક ખાસ ગ્લોબલ સેફ્ટી ડાયરેક્ટિવે ચેતવણી આપી છે કે તીવ્ર સૌર વિકિરણ ફ્લાઇટ-કંટ્રોલ ડેટાને ખરાબ કરી શકે છે. તેનાથી વિમાન અચાનક, પાયલટના કંટ્રોલ વિના હલી શકે છે. ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) એ શનિવારે તરત જ આના પર અમલ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
અનેક યાત્રીઓને થઈ હતી ઈજા
DGCA નો આ આદેશ એરબસ દ્વારા ELAC B ફ્લાઇટ-કંટ્રોલ કમ્પ્યુટર માં મળેલી ખામી પછી આવ્યો છે. આ કમ્પ્યુટરમાં સોફ્ટવેર વર્ઝન L104 ચાલી રહ્યું હતું. આ જ સોફ્ટવેર વર્ઝન ૩૦ ઓક્ટોબરના રોજ જેટબ્લૂ A320 માં થયેલી એક ઘટના સાથે જોડાયેલું હતું. તે ઘટનામાં, વિમાન અચાનક પાયલટના ઇનપુટ વિના નીચે તરફ ઝૂકી ગયું હતું, જેનાથી ઘણા યાત્રીઓ ઘાયલ થયા હતા અને અમેરિકામાં તેની તપાસ શરૂ થઈ હતી.
ભારતીય એરલાઇન્સની કાર્યવાહી
ઇન્ડિગો: ઇન્ડિગો પાસે આવા ૨૦૦ વિમાન છે અને તેમણે તમામ વિમાનોને સંપૂર્ણપણે અપડેટ કરી દીધા છે. એરલાઇને કહ્યું કે તેમની એન્જિનિયરિંગ અને ઓપરેશન ટીમોએ સુનિશ્ચિત કર્યું કે દરેક વિમાનમાં જરૂરી સોફ્ટવેર અપડેટ થઈ જાય અને સાથે જ નેટવર્ક પર ફ્લાઇટનું સંચાલન પણ સામાન્ય જળવાઈ રહે. ઇન્ડિગોના પ્રયાસોને કારણે એક પણ ફ્લાઇટ રદ્દ કરવામાં આવી નહોતી.
એર ઇન્ડિયા: એર ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું કે તેમણે EASA અને એરબસની સોફ્ટવેર રીઅલાઈનમેન્ટની જરૂરિયાત પૂરી કરીને તેમના ૯૦% થી વધુ A320-ફેમિલીના વિમાનોમાં આ બદલાવ કરી લીધો છે. એર ઇન્ડિયાએ કહ્યું કે તેઓ ટૂંક સમયમાં EASA દ્વારા નક્કી કરાયેલી સમય-સીમાની અંદર પોતાના આખા કાફલાને અપડેટ કરી લેશે.
અપગ્રેડ અને અસર
એક વિમાનમાં આ અપગ્રેડ કરવામાં લગભગ બે કલાક નો સમય લાગે છે. દુનિયાભરની મેન્ટેનન્સ લાઇન પહેલેથી જ એન્જિન સંબંધિત ગ્રાઉન્ડિંગ અને કર્મચારીઓની અછત સામે ઝઝૂમી રહી હોવાથી, એરલાઇન્સને રાતના સમયે મેન્ટેનન્સ અને ઓછા ટર્નઅરાઉન્ડ પિરિયડનો ઉપયોગ કરીને આ રિપેરિંગ કરવું પડ્યું. DGCA એ જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં આ સમસ્યાને કારણે કુલ ૩૩૮ ફ્લાઇટ્સ પ્રભાવિત થઈ હતી, જ્યારે દુનિયાભરમાં લગભગ ૬,૦૦૦ ફ્લાઇટ્સને અસર થઈ હતી.
વિમાન પર શું અસર પડે છે?
જ્યારે વિમાન ૨૮,૦૦૦ ફૂટ કે તેનાથી વધુની ઊંચાઈ પર ઉડી રહ્યું હોય છે, ત્યારે સૂરજમાંથી નીકળતા સૌર વિકિરણ વિમાન પર અસર કરે છે. સૂરજમાંથી નીકળતા કોરોનલ માસ ઇજેક્શન ભારે ચાર્જવાળા કણોને પૃથ્વીના વાતાવરણમાં છોડે છે. ૨૮,૦૦૦ ફૂટથી ઉપરની ઊંચાઈ પર આ કણ વધારાનું વાતાવરણીય વિકિરણ ઉત્પન્ન કરે છે જે વિમાનના ઇલેક્ટ્રોનિક્સને ખરાબ કરી શકે છે.
ELAC સિસ્ટમ પાયલટના સાઇડ-સ્ટિકથી આવતા કમાન્ડને ઇલેક્ટ્રોનિક સિગ્નલમાં બદલે છે જે વિમાનના પાંખોના એલરૉન અને પૂંછડીના એલિવેટરને નિયંત્રિત કરે છે. આ સપાટીઓ વિમાનના પિચ અને રોલને નિયંત્રિત કરે છે (વિમાનને ઉપર-નીચે અને ડાબે-જમણે લઈ જવામાં મદદ કરે છે). જ્યારે સૌર વિકિરણ ELAC ડેટાને ખરાબ કરે છે, ત્યારે વિમાન અનિચ્છનીય રીતે હરકતો કરી શકે છે અને કોઈ ચેતવણી વિના અચાનક નીચે પણ પડવા લાગે છે.
