દેશમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી સહુને રંજાડતા જો કોઈ મુદ્દા હોય તો તે છે બેકારી કે બેરોજગારી અને સામે મોંઘવારી કે જે ક્યારેય કન્ટ્રોલમાં આવતી નથી.મોટા વાયદા કે વચનો પણ અહીં કઈ જ કામના નથી.ઈન્દિરાજી એ છેક 1977 માં “ગરીબી હટાવો” ના નારો આપ્યો હતો.ત્યારે સમજો કે જો બેરોજગારી અને મોંઘવારી કન્ટ્રોલમાં આવે તો ગરીબી અવશ્ય ઘટે આમાંનું કઈ જ થતું નથી.ત્યારે આ જ મુદ્દે આ અહેવાલ વાંચો કે, મધ્યમ વર્ગ પણ આજકાલ ઓછો ખર્ચ કરી ઘરખર્ચ સરભર કરી રહ્યો છે. શું ઉંચી ફુગાવાના કારણે શહેરી વિસ્તારોમાં FMCG અને ખાદ્ય પદાર્થોની માંગ પર અસર થઈ રહી છે? અમે આ એટલા માટે કહી રહ્યા છીએ કારણ કે દેશની બે અગ્રણી FMCG કંપનીઓએ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2024-25 ના બીજા ક્વાર્ટરના પરિણામો જાહેર કર્યા છે, તેમના નફામાં ઘટાડો થયો છે. બુધવાર, 23 ઓક્ટોબર, 2024 ના રોજ, હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર લિમિટેડે પરિણામો જાહેર કર્યા અને તેના અનુસાર, બીજા ક્વાર્ટરમાં કંપનીના નફામાં 4 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. તેથી ગયા અઠવાડિયે નેસ્લે ઇન્ડિયાએ તેના પરિણામો જાહેર કર્યા હતા જેમાં તેના નફામાં 0.94 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
શહેરોમાં FMCG માંગ નરમ પડી છે
આ કંપનીઓનું મેનેજમેન્ટ પણ માંગમાં ઘટાડાને સ્વીકારી રહ્યું છે. હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર લિમિટેડ (HUL)ના CEO અને MD રોહિત જવાએ જણાવ્યું હતું કે, સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં શહેરી બજારોમાં FMCG માંગમાં મંદી જોવા મળી છે જ્યારે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માંગમાં ધીમે ધીમે સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે, અમે ઉપભોક્તા માંગમાં ક્રમશઃ સુધારા પર નજર રાખી રહ્યા છીએ. બીજા ક્વાર્ટરમાં HULનો ચોખ્ખો નફો રૂ. 2612 કરોડ હતો જે ગયા નાણાકીય વર્ષ 2023-24 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં રૂ. 2717 કરોડ હતો.
મધ્યમ વર્ગ ખર્ચમાં ઘટાડો કરી રહ્યો છે
નેસ્લે ઈન્ડિયા પણ શહેરી વિસ્તારોમાં માંગમાં ઘટાડાનો સામનો કરી રહી છે. જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં નેસ્લે ઈન્ડિયાનો ક્વાર્ટર-ઓન-ક્વાર્ટર ગ્રોથ છેલ્લા આઠ વર્ષમાં સૌથી નીચો રહ્યો છે. શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા મધ્યમવર્ગે તેમના ખર્ચાઓમાં ઘટાડો કર્યો છે. તેની સૌથી વધુ અસર દૂધ અને ચોકલેટ સેગમેન્ટ પર જોવા મળી છે. નેસ્લે ઈન્ડિયાના ચેરમેન અને એમડી સુરેશ નારાયણે જણાવ્યું હતું કે, પ્રીમિયમ વસ્તુઓનો વપરાશ મજબૂત છે પરંતુ મધ્યમ સેગમેન્ટમાં માંગ ઘટી રહી છે જેમાં મોટાભાગની FMCG કંપનીઓ હાજર છે.
મધ્યમ વર્ગના હાથ કડકામાં છે શું ?
સુરેશ નારાયણે કહ્યું કે, જેની પાસે પૈસા છે તે લોકો મોટા પ્રમાણમાં ખર્ચ કરે છે. પરંતુ મધ્યમવર્ગને ચુટકી લાગે છે. તેમણે કહ્યું કે, જે કંપનીઓ મધ્યમ વર્ગને ટાર્ગેટ કરી રહી છે અને વાજબી ભાવે વસ્તુઓ ઓફર કરી રહી છે તેઓ અસ્થાયી સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહી છે. સુરેશ નારાયણે જણાવ્યું હતું કે મોટાભાગની એફએમસીજી કંપનીઓ સમસ્યાનો સામનો કરી રહી છે કારણ કે મધ્યમ વર્ગ કેટલીક મુશ્કેલીમાં છે. તેમણે કહ્યું કે, પહેલા નબળી માંગ માત્ર એક ક્વાર્ટરમાં જોવા મળતી હતી, પરંતુ હવે માંગમાં ઘટાડો સતત 2-3 ક્વાર્ટરમાં જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે, તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે લાંબા ગાળામાં માંગમાં સુધારો જોવા મળશે.
