Global Crude Oil Crisis: ઈરાન યુદ્ધના કારણે કાચા તેલની કિંમતમાં ભારે તેજી આવી છે. આ લડાઈ ખતમ થવાના હાલમાં કોઈ એંધાણ દેખાઈ રહ્યા નથી. આ કારણે માનવામાં આવે છે કે કાચું તેલ હજુ વધુ ઉપર જઈ શકે છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર અત્યારે 109 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર છે જે તેનું ચાર વર્ષનું ઉચ્ચતમ સ્તર છે. પરંતુ આ ક્રૂડની વાસ્તવિક સ્પોટ કિંમત આનાથી ક્યાંય વધુ છે. ફિઝિકલ કાર્ગો માટે બ્રેન્ટ ક્રૂડની એક્ચ્યુઅલ સ્પોટ પ્રાઈસ 141 ડોલર પ્રતિ બેરલ પહોંચી ચુકી છે જે 2008 ના નાણાકીય સંકટ પછી સૌથી વધુ છે.
તેલની કિંમતમાં ઉછાળાનું સૌથી મોટું કારણ એ છે કે હોર્મુઝની ખાડીમાંથી જહાજોની અવરજવર બંધ છે. આ રસ્તા પરથી દુનિયાનું 20 ટકા તેલ પસાર થાય છે અને આ જ કારણ છે કે તેને અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું તેલ સંકટ માનવામાં આવી રહ્યું છે. સ્પોટ પ્રાઈસને ડેટેડ બ્રેન્ટ પણ કહેવામાં આવે છે. તેની કિંમતમાં ઉછાળો એ વાત દર્શાવે છે કે આગામી 10 થી 30 દિવસમાં ડિલિવર થનારા ફિઝિકલ બ્રેન્ટ ક્રૂડની સપ્લાય અને ડિમાન્ડમાં કેટલો તફાવત છે. સ્પોટ પ્રાઈસનો અર્થ કાર્ગોની કિંમત છે.
તેલ કેમ ઉછળ્યું?
બ્રેન્ટ ક્રૂડ સ્પોટ અને ફ્યુચર કિંમતમાં આશરે 32 ડોલરનો તફાવત છે. સ્પષ્ટ છે કે માર્કેટમાં ક્રૂડની સપ્લાય ઘણી ટાઇટ છે. ફ્યુચર માર્કેટમાં ચાલી રહેલી કિંમતથી ઓન-ગ્રાઉન્ડ પ્રાઈસની ખબર પડતી નથી. આ કહેવાતા પેપર બેરલમાં ફાઈનાન્શિયલ ટ્રેડિંગ સુધી જ સીમિત છે. જાણકારોનું કહેવું છે કે ફ્યુચર પ્રાઈસ એક રીતે સિક્યોરિટીનું ખોટું આશ્વાસન છે કે વસ્તુઓ ઠીકઠોક છે.
યુએસ ક્રૂડ બેન્ચમાર્ક ડબલ્યુટીઆઈ (WTI) પોતાના રેકોર્ડ હાઈની નજીક 112 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બુધવાર રાત્રે રાષ્ટ્રજોગ સંબોધનમાં કહ્યું હતું કે ઈરાન વિરુદ્ધ અભિયાન ચાલુ રહેશે. આનાથી WTI ની કિંમતમાં આશરે 12 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો અને તે ચાર વર્ષના ઉચ્ચતમ સ્તર પર પહોંચી ગયું.
સ્પોટ વર્સીસ ફ્યુચર પ્રાઈસ
બ્રેન્ટ ફ્યુચર 109 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર ચાલી રહ્યું છે
બ્રેન્ટની સ્પોટ પ્રાઈસ 141 ડોલર પ્રતિ બેરલ પહોંચી
સ્પોટ પ્રાઈસ એ તેલની ગ્રાઉન્ડ પર અસલી કિંમત છે
ફ્યુચર પ્રાઈસ ફાઈનાન્શિયલ ટ્રેડિંગ સુધી જ સીમિત છે
ક્યાં સુધી જઈ શકે છે કિંમત?
જોકે ઓપેક પ્લસ દેશો કાચા તેલનું ઉત્પાદન વધારવા પર વિચાર કરી રહ્યા છે પરંતુ જાણકારોનું કહેવું છે કે તેની કાચા તેલની કિંમતો પર તરત જ કોઈ અસર પડવાની આશા નથી. જાણકારોનું કહેવું છે કે કાચું તેલ 200 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી જઈ શકે છે. Australia-Trading.com ના સીઈઓ પીટર મેકગાયરનું કહેવું છે કે જો પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ આ મહિનાના અંત સુધી ખેંચાય છે તો કાચું તેલ 130 થી 140 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી જઈ શકે છે.
