HRA claim for two houses: આજના સમયમાં વર્ક-ફ્રોમ-હોમ હોય કે હાઇબ્રિડ મોડલ, ઘણા લોકો બે શહેરો વચ્ચે પોતાનું જીવન વિતાવી રહ્યા છે. એવામાં પગારદાર વર્ગના મનમાં અવારનવાર એક પ્રશ્ન થાય છે કે શું હું એક જ સમયે બે અલગ-અલગ ઘરો માટે એચઆરએ (House Rent Allowance) ક્લેમ કરી શકું? જવાબ છે હા, પરંતુ ઇન્કમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટની આના માટે કેટલીક શરતો છે. તેથી તે જરૂરી બની જાય છે કે તમે આ નિયમોની બારીકાઈઓને સમજી લો. ચાલો જાણીએ ટેક્સ પેયર્સ કેવી રીતે પોતાની ટેક્સ સેવિંગને મેક્સિમાઇઝ કરી શકે છે.
શું કહે છે નિયમ?
આ માટે અમે ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ રાજા મંગલા સાથે વાત કરી. તેમણે જણાવ્યું કે સામાન્ય રીતે ઇન્કમ ટેક્સની કલમ 10(13A) હેઠળ તમે માત્ર તે ઘર માટે જ HRA ક્લેમ કરી શકો છો જેમાં તમે રહો છો. પરંતુ, કેટલીક ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં તમે બે ઘરો માટે ક્લેમ કરી શકો છો. પ્રથમ એ કે જો તમારી નોકરી એક શહેરમાં છે અને તમારો પરિવાર બીજા શહેરમાં ભાડાના મકાનમાં રહે છે, તો તમે તમારી સ્થિતિ જણાવીને ક્લેમ કરી શકો છો. બીજું એ કે જો તમે મહિનાની વચ્ચે ઘર બદલ્યું છે, તો તમે તે મહિના માટે બંને ઘરોનું ભાડું બતાવીને ક્લેમ લઈ શકો છો. ત્રીજી વાત એ કે જો તમારી ઓફિસ એક શહેરમાં છે પરંતુ કામના સિલસિલામાં તમારે લાંબા સમય સુધી બીજા શહેરના ભાડાના મકાનમાં પણ રહેવું પડે છે, તો રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ અને પેમેન્ટ પ્રૂફના આધારે તમે ટેક્સ રિલીફ મેળવી શકો છો.
કેવી રીતે ઉઠાવવો આનો ફાયદો?
ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ રાજા મંગલાના જણાવ્યા મુજબ બે ઘરોનું HRA ક્લેમ કરવું થોડું ટ્રિકી હોઈ શકે છે. તેથી અરજી કરતી વખતે કેટલીક વાતો ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ.
બંને ઘરો માટે તમારી પાસે રજિસ્ટર્ડ રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ હોવું જરૂરી છે.
રોકડને બદલે ઓનલાઇન ટ્રાન્સફર કે ચેકથી ભાડું આપો જેથી તમારી પાસે પાકો પુરાવો રહે.
જો વાર્ષિક ભાડું ૧ લાખ રૂપિયાથી વધુ છે, તો મકાનમાલિકનું પાન કાર્ડ આપવાનું ભૂલશો નહીં.
બંને ઘર એક જ શહેરમાં ન હોવા જોઈએ. તેમની વચ્ચેનું અંતર અને રહેવાનું કારણ સ્પષ્ટ હોવું જોઈએ જેથી ઇન્કમ ટેક્સ ઓફિસર તમારી વાત માની જાય.
હંમેશા ધ્યાન રાખો કે બે ઘરોનું એચઆરએ ક્લેમ કરવું ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટની નજરમાં એક રેડ ફ્લેગ હોઈ શકે છે. જો તમે માત્ર ટેક્સ બચાવવા માટે નકલી રસીદો લગાવી રહ્યા છો, તો પકડાઈ જવાથી ભારે દંડ અને કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. તેથી હંમેશા તમારી આવકની સાચી વિગતો આઈટીઆર (ITR) ભરતી વખતે આપો.
