Income Tax Return Deadline 2025: ૩૧ ડિસેમ્બરની ડેડલાઇન હવે ખૂબ નજીક છે અને એવા ટેક્સપેયર્સ (કરદાતાઓ) માટે સમય ઝડપથી નીકળી રહ્યો છે, જેમણે હજુ સુધી ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કર્યું નથી અથવા ફાઇલ કર્યા પછી તેમાં ભૂલ રહી ગઈ છે. આ તારીખ પછી ન તો બિલેટેડ રિટર્ન ફાઇલ કરવાનો વિકલ્પ બચશે અને ન તો રિવાઇઝ્ડ રિટર્નનો. આવી સ્થિતિમાં, ૧ જાન્યુઆરીથી ટેક્સપેયર્સ પાસે માત્ર અપડેટેડ રિટર્નનો રસ્તો જ રહેશે, જે પ્રમાણમાં મોંઘો અને મર્યાદિત વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. ટેક્સ સલાહકારોનું કહેવું છે કે અંતિમ સમયે સાચો વિકલ્પ ન પસંદ કરવો એ નાના નુકસાનને મોટું બનાવી શકે છે.
રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન: ભૂલ સુધારવાની છેલ્લી તક
રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન એ કરદાતાઓ માટે છે જેમણે સમયસર ITR ફાઇલ તો કરી દીધું, પરંતુ પછીથી તેમાં કોઈ ભૂલ પકડાઈ. હાલના મહિનાઓમાં આવકવેરા વિભાગે ફોર્મ ૧૬, AIS અને ITR ના આંકડામાં તફાવતને લઈને ઘણી નોટિસ મોકલી છે. આવા કિસ્સાઓમાં સેક્શન ૧૩૯(૫) હેઠળ રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન ફાઇલ કરીને ભૂલ સુધારી શકાય છે. ૩૧ ડિસેમ્બર સુધી અથવા એસેસમેન્ટ પૂરું થાય ત્યાં સુધી આ રિટર્ન ઘણી વખત ફાઇલ કરી શકાય છે. રિવાઇઝ્ડ રિટર્ન પર સામાન્ય રીતે કોઈ પેનલ્ટી (દંડ) લાગતી નથી, સિવાય કે ભૂલ જાણીજોઈને કે છેતરપિંડી વાળી હોય.
બિલેટેડ રિટર્ન: મોડા ફાઇલિંગની કિંમત
જે ટેક્સપેયર્સ નક્કી કરેલી સમયમર્યાદા સુધી ITR ફાઇલ નથી કરી શક્યા, તેમના માટે બિલેટેડ રિટર્નનો વિકલ્પ હોય છે. સેક્શન ૧૩૯(૪) હેઠળ આ રિટર્ન પણ ૩૧ ડિસેમ્બર સુધી જ ફાઇલ કરી શકાય છે. ત્યારબાદ આ રસ્તો સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જશે. બિલેટેડ રિટર્ન ફાઇલ કરવા પર ૫,૦૦૦ રૂપિયા સુધીની લેટ ફી (મોડા પડવાની ફી) લાગી શકે છે. જેમની કુલ આવક ૫ લાખ રૂપિયાથી ઓછી છે, તેમના માટે આ ફી ૧,૦૦૦ રૂપિયા સુધી મર્યાદિત રહે છે. બિલેટેડ રિટર્નમાં બિઝનેસ લોસ કે કેપિટલ લોસને આગળ ખેંચવાની (Carry Forward) મંજૂરી સામાન્ય રીતે મળતી નથી.
અપડેટેડ રિટર્ન: લાંબો સમય, વધુ ખર્ચ
૩૧ ડિસેમ્બર પછી ટેક્સપેયર્સ પાસે માત્ર અપડેટેડ રિટર્ન એટલે કે ITR-U નો વિકલ્પ બચશે. સેક્શન ૧૩૯(૮A) હેઠળ એસેસમેન્ટ વર્ષ પૂરું થયાના ૪૮ મહિના સુધી અપડેટેડ રિટર્ન ફાઇલ કરી શકાય છે. જોકે, આમાં વધારાનો ટેક્સ ચૂકવવો પડે છે અને દર વર્ષે માત્ર એક જ અપડેટેડ રિટર્ન ફાઇલ કરવાની મંજૂરી હોય છે.
અપડેટેડ રિટર્નમાં દંડનું ગણિત
અપડેટેડ રિટર્ન પર વધારાના ટેક્સનો બોજ ઘણો વધારે છે. પ્રથમ વર્ષમાં ૨૫ ટકા, બીજા વર્ષમાં ૫૦ ટકા, ત્રીજા વર્ષમાં ૬૦ ટકા અને ચોથા વર્ષમાં ૭૦ ટકા સુધી વધારાનો ટેક્સ ચૂકવવો પડે છે. ટેક્સ એક્સપર્ટ્સના મતે ૩૧ ડિસેમ્બર પછી રિવાઇઝ્ડ રિટર્નનો મોકો ખતમ થઈ જાય છે. તેથી કરદાતાઓ માટે શ્રેષ્ઠ એ જ છે કે ૩૧ ડિસેમ્બર પહેલા ITR ને લગતી તમામ ખામીઓ દૂર કરી લેવામાં આવે.
