India GDP Growth: દેશની આર્થિક વૃદ્ધિ દર ચાલુ નાણાકીય વર્ષના બીજા ક્વાર્ટરમાં 7.3 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે. જોકે, આ જૂન ક્વાર્ટરમાં નોંધાયેલી 7.8 ટકા વૃદ્ધિ દરથી ઓછી હશે. નાણાં મંત્રાલયના એક રિપોર્ટમાં ગુરુવારે આ અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો. સપ્ટેમ્બર મહિનાની માસિક આર્થિક સમીક્ષામાં કહેવામાં આવ્યું કે વૈશ્વિક વાતાવરણમાં વધતી અનિશ્ચિતતા છતાં નાણાકીય વર્ષ 2026-27ની શરૂઆત મજબૂત આધાર પર થઈ.
રિપોર્ટ અનુસાર, પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષે ઊર્જા બજાર અને વેપાર માર્ગને અસર કરી છે, જેના કારણે દુનિયાભરની અર્થવ્યવસ્થાઓ સામે પડકારો વધ્યા છે. ભારતની વાસ્તવિક કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદન (GDP) વૃદ્ધિ દર પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં 7.8 ટકા રહી હતી, જે વર્તમાન શ્રેણીમાં પ્રથમ ક્વાર્ટરની સૌથી વધુ વૃદ્ધિ છે.
ગતિ ધીમી પડી
આમાં કહેવામાં આવ્યું, ‘આ વર્ષની શરૂઆતમાં આર્થિક સમીક્ષામાં રજૂ કરવામાં આવેલા અમારા તાત્કાલિક અંદાજ અનુસાર, નાણાકીય વર્ષના બીજા ક્વાર્ટર (જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર)માં વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિ દર 7.3 ટકા રહેવાની સંભાવના છે.’
રિપોર્ટ અનુસાર, જૂન ક્વાર્ટરની વૃદ્ધિની ગતિ 2026-27ના બીજા ક્વાર્ટરમાં પણ ચાલુ રહી. જોકે, તેની ગતિ થોડી ધીમી થઈ છે. E-Way Bill જારી થવાની અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રના ખરીદી પ્રબંધક સૂચકાંક (PMI)માં વૃદ્ધિની ગતિ ધીમી થઈ, જ્યારે ઓગસ્ટમાં નવી માંગ અને રોજગારમાં મજબૂતીથી સર્વિસ ક્ષેત્રની પ્રવૃત્તિઓમાં સુધારો થયો.
GST Collection
વીજળી અને ઇંધણના વપરાશમાં સતત વૃદ્ધિ નોંધાઈ રહી છે તથા બેંક ક્રેડિટમાં વૃદ્ધિ પણ મજબૂત બની રહી છે. મૂડીગત અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રના સામાનના ઉત્પાદનથી રોકાણ પ્રવૃત્તિઓમાં મજબૂતી ચાલુ રહેવાના સંકેતો મળે છે. ગ્રામીણ અને શહેરી બંને બજારોમાં વાહન વેચાણની ગતિ સારી રહી, જે વપરાશના વ્યાપક આધારને દર્શાવે છે.
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું કે નિકાસના આંકડા, GST Collection સહિત મોટાભાગના હાઇ ફ્રીક્વન્સી સૂચકાંકોથી બીજા ક્વાર્ટરની શરૂઆતમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રહેવાના સંકેત મળે છે. તાજેતરમાં ભારતની ક્રેડિટ રેટિંગમાં સુધારો પણ અર્થવ્યવસ્થાના મજબૂત આધારને દર્શાવે છે. Japan Credit Rating Agencyએ સપ્ટેમ્બર, 2026માં ભારતની રેટિંગને ‘BBB Plus’થી વધારીને ‘A Minus’ કરી દીધી.
ચોમાસાની સ્થિતિ
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું કે ચોમાસાની સ્થિતિ અગાઉના અંદાજ કરતાં સારી રહી છે. અનેક પાકોની ખરીફ વાવણી ગયા વર્ષના સ્તરની નજીક રહી. તેનાથી કૃષિ ઉત્પાદન અને ગ્રામીણ માંગની સંભાવનાઓને સમર્થન મળે છે. જોકે, રબી પાકની સંભાવનાઓ પર નજર રાખવાની જરૂર રહેશે.
આમ છતાં બાહ્ય જોખમો યથાવત છે. ફરીથી વધેલા વૈશ્વિક તણાવ અને સપ્લાય ચેઇનના વધતા વ્યૂહાત્મક ઉપયોગથી ઊર્જા કિંમતોમાં ઉતાર-ચઢાવ, વૈશ્વિક નાણાકીય પરિસ્થિતિઓમાં કડકાઈ અને વેપાર માર્ગોમાં સમસ્યા ચાલુ છે. તેથી વૃદ્ધિને જાળવી રાખવા માટે મેક્રો ઇકોનોમિક સ્થિરતા જાળવવી અને અર્થવ્યવસ્થાની મજબૂતી વધારવી જરૂરી રહેશે.
