India New Zealand FTA: ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડે સોમવારે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) પર વાતચીત પૂરી કરી લીધી. આ સમજૂતીથી ભારતના સામાનને ન્યૂઝીલેન્ડના બજારમાં કોઈ પણ ટેક્સ (ડ્યુટી-ફ્રી) વગર એન્ટ્રી મળશે. આનો સૌથી વધુ ફાયદો કાપડ અને ચામડા જેવા એવા સેક્ટર્સને થશે જ્યાં વધુ મજૂરોની જરૂર હોય છે. સાથે જ, ન્યૂઝીલેન્ડે આગામી ૧૫ વર્ષમાં ભારતમાં ૨૦ બિલિયન ડોલર (આશરે ૧.૬ લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ) ના રોકાણનું વચન પણ આપ્યું છે.
ભારતને કેટલો ફાયદો?
ભારતથી આવતા ૧૦૦% સામાન પર ન્યૂઝીલેન્ડ ઝીરો-ડ્યુટી એક્સેસ આપશે. આનાથી ભારતીય કંપનીઓને ત્યાં પોતાનો પગ જમાવવામાં ખૂબ મદદ મળશે. બીજી તરફ ભારત ડેરી, મીટ, શાકભાજી, ખાંડ, તાંબુ અને એલ્યુમિનિયમ જેવા સેક્ટર્સ પર કોઈ ઇમ્પોર્ટ ટેક્સ ઘટાડશે નહીં.
ન્યૂઝીલેન્ડને કેટલો ફાયદો?
ન્યૂઝીલેન્ડથી આવતા ઘેટાંના માંસ, ઊન, કોલસો અને લાકડાના સામાન પર ટેક્સ લાગશે નહીં. કીવી, વાઈન, ચેરી, એવોકાડો અને મધ પર પણ ભારત થોડી છૂટ આપશે. એટલે કે ન્યૂઝીલેન્ડથી આવતી આ વસ્તુઓ ભારતમાં સસ્તી મળશે.
ખેડૂતો પર શું અસર?
ભારતે ડેરી સેક્ટરને આ ડીલથી સંપૂર્ણપણે બહાર રાખ્યું છે. ભારત દૂધ, ક્રીમ, દહીં અને પનીર જેવી વસ્તુઓ પર કોઈ છૂટ આપશે નહીં. ડુંગળી, ચણા, વટાણા, ખાંડ અને ઘરેણાંને પણ આ લિસ્ટમાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યા છે જેથી દેશના વેપારીઓને નુકસાન ન થાય.
વિદ્યાર્થીઓને પણ શ્રેષ્ઠ તકો
ન્યૂઝીલેન્ડ જનારા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા પર હવે કોઈ પાબંધી રહેશે નહીં. સાયન્સ અને ટેક (STEM) નો અભ્યાસ કરનારા ગ્રેજ્યુએશન અને માસ્ટરના વિદ્યાર્થીઓને કોર્સ પૂરો કર્યા પછી ૩ વર્ષ અને પીએચડી કરનારાઓને ૪ વર્ષ સુધી ત્યાં રહીને કામ કરવાની તક મળશે.
૫૦૦૦ પ્રોફેશનલ્સને ટેમ્પરરી વિઝા
દર વર્ષે ૫૦૦૦ ભારતીય પ્રોફેશનલ્સને ટેમ્પરરી એમ્પ્લોયમેન્ટ વિઝા આપવામાં આવશે. આમાં આઈટી, એન્જિનિયરિંગ અને હેલ્થકેર ઉપરાંત આયુષ ડોક્ટર, યોગ ટીચર, સંગીત શિક્ષકોને પણ તક મળશે.
મહિલા શક્તિનો દમ
કોમર્સ મિનિસ્ટર પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું કે આ ભારતની પહેલી એવી ડીલ છે જેમાં વાતચીત કરનારી ભારતીય ટીમની તમામ મુખ્ય અધિકારીઓ મહિલાઓ હતી. આ ટીમનું નેતૃત્વ જોઇન્ટ સેક્રેટરી પેટલ ધિલ્લોને કર્યું. માત્ર ૯ મહિનાના રેકોર્ડ સમયમાં આ ડીલ ફાઈનલ કરવી એ એક મોટી સિદ્ધિ છે. પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું કે આ મોદી સરકારની ૭મી મોટી ટ્રેડ ડીલ છે. આ ડીલ ભારતીય એક્સપોર્ટર્સ માટે એક નવો રસ્તો ખોલશે. બ્રિટન અને ઓમાન પછી ન્યૂઝીલેન્ડ સાથેની આ ત્રીજી મોટી વેપાર સમજૂતી છે.
ટ્રેડની મુખ્ય વાતો
૧૦૦% ઝીરો ડ્યુટી: ભારતીય સામાન પર ન્યૂઝીલેન્ડ કોઈ ટેક્સ લેશે નહીં.
૫૦૦૦ વિઝા: ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે દર વર્ષે નક્કી કોટા.
૧૦૦૦ વિઝા: વાર્ષિક વર્ક એન્ડ હોલીડે કેટેગરી હેઠળ.
૩-૪ વર્ષ: ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે અભ્યાસ પછી કામ કરવાની તક.
૨૦ અબજ ડોલર: ન્યૂઝીલેન્ડ તરફથી ૧૫ વર્ષમાં સંભવિત રોકાણ.
ન્યૂઝીલેન્ડને અહીં એન્ટ્રી ન મળી
ડેરી પ્રોડક્ટ્સ: દૂધ, ક્રીમ, દહીં અને પનીર વગેરે.
શાકભાજી અને અનાજ: ડુંગળી, ચણા, વટાણા, મકાઈ અને બદામ.
ઔદ્યોગિક: હથિયાર-દારૂગોળો, રત્ન અને આભૂષણો, તાંબુ અને એલ્યુમિનિયમથી બનેલી વસ્તુઓ.
અમેરિકા સાથે ટ્રેડ ડીલનું શું?
પીયૂષ ગોયલે કહ્યું કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર સમજૂતી (ટ્રેડ પેક્ટ) અંગેની વાતચીત ઘણી આગળ વધી ચૂકી છે અને હવે તે પોતાના છેલ્લા તબક્કામાં છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારતે ‘ફાઇવ આઇઝ’ ગ્રુપના ત્રણ સભ્યો ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રિટન (UK) અને ન્યૂઝીલેન્ડ સાથે સમજૂતીઓ ફાઈનલ કરી લીધી છે.
