Indian Economy Budget 2026: નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ ૧ ફેબ્રુઆરીએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭નું બજેટ રજૂ કરશે, જેમાં અસ્થિર ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિ વચ્ચે આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપવા માટે સુધારાવાદી પગલાં લેવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. આ દરમિયાન આરબીઆઈ (RBI) ના પૂર્વ ગવર્નર રઘુરામ રાજને સૂચન કર્યું છે કે આગામી બજેટને લાંબા ગાળાના વિઝન સાથે સાંકળવું જોઈએ જેથી ભારતીય અર્થતંત્ર વધુ મજબૂત અને સ્વતંત્ર બની શકે. રાજને જણાવ્યું હતું કે દુનિયા અત્યારે અત્યંત ખતરનાક તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહી છે અને વૃદ્ધિને ગતિ આપવી અનિવાર્ય છે.
કુદરતી બજાર અને આર્થિક પડકારો
રાજને કહ્યું કે વૈશ્વિક અને ભારતીય અર્થતંત્ર બંને માટે આ સમય ખૂબ જ કટોકટીભર્યો છે, જોકે AI માં થઈ રહેલા રોકાણથી આપણને અનેક હકારાત્મક તકો પણ મળી રહી છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે એવી સંસ્થાઓ પર અતિશય નિર્ભર રહેવું જોખમી છે જે આપણને નબળા બનાવી શકે છે, કારણ કે આપણી પાસે નજીકમાં એવું કોઈ સમૃદ્ધ ‘કુદરતી બજાર’ નથી જ્યાં આપણે પુરવઠો પૂરો પાડી શકીએ. રઘુરામ રાજન હાલમાં શિકાગો બૂથમાં ફાઇનાન્સના પ્રોફેસર છે.
સપ્લાય ચેઈન અને ટેરિફમાં કાપની આશા
તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આગામી બજેટમાં એવા કેટલાક ટેક્સ અથવા ડ્યુટી દરોમાં ઘટાડો થઈ શકે છે જે ભારતને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન સાથે જોડાતા અટકાવે છે. અમેરિકા સાથે વધી રહેલા વ્યાપારિક તણાવ પર તેમણે કહ્યું કે ભારત માટે અત્યારે સૌથી મહત્વનું પાસું એ છે કે તે પોતાની અંદર ઝાંકીને જુએ અને વૃદ્ધિ દર વધારવા માટે જરૂરી સુધારાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે.
સુધારાઓને આગળ વધારવાનો સમય
રાજને યાદ અપાવ્યું કે ૧૯૯૦ થી ૨૦૦૦ ના દાયકાની શરૂઆત સુધી ભારતમાં ઘણા મોટા સુધારાઓ થયા હતા, પરંતુ ત્યારબાદ પ્રક્રિયા થોડી ધીમી પડી હતી. પીએમ નરેન્દ્ર મોદી સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં કરવામાં આવેલા સુધારાઓનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે હવે ભારતની આર્થિક વૃદ્ધિ વધારવા પર વધુ ધ્યાન આપવાનો સમય છે. તેમણે ઉમેર્યું કે બે મહાસત્તાઓ (અમેરિકા-ચીન) વચ્ચેની અનિશ્ચિતતા ભારત માટે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં પોતાનું સ્થાન બનાવવાની એક મોટી તક છે.
ચીનનું ઉદાહરણ અને વૈવિધ્યકરણ
તેમણે કહ્યું કે ભારત માટે ચીન સિવાય યુરોપ, ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, પશ્ચિમ એશિયા અને પૂર્વ એશિયાઈ દેશો સાથે સપ્લાય ચેઈનનું વૈવિધ્યકરણ કરવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ચીનની જેમ ૮-૯% ના દરે સતત વૃદ્ધિ કરવાના પ્રશ્ન પર રાજને કહ્યું કે ભારતને ચીન જેવી અસ્થિર ગતિની જરૂર નથી. તેમણે ચીનના પ્રોપર્ટી માર્કેટની સમસ્યાઓનો હવાલો આપીને જણાવ્યું કે ભારતની વૃદ્ધિ ટકાઉ હોવી જોઈએ.
