Iran Israel War Impact: ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધનો આજે 8મો દિવસ છે. ઈરાન પર ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા બંને મળીને હુમલો કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ ઈરાન પણ જવાબી હુમલા કરી રહ્યું છે. સાથે જ ઈરાન યુએઈ સહિત ખાડીના અનેક દેશો પર પણ હુમલો કરી રહ્યું છે. એવું એટલા માટે કારણ કે ઈરાનનું કહેવું છે કે આ દેશો અમેરિકાનો સાથ આપી રહ્યા છે. આ યુદ્ધના કારણે મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ પેદા થયો છે. બીજી તરફ હોર્મુઝ સામુદ્રધુનીના રસ્તે ખાડી દેશોમાંથી આવનારા ક્રૂડ ઓઈલનો સપ્લાય પણ પ્રભાવિત થયો છે. આનાથી ભારત પણ અછૂત નથી, કારણ કે ભારતની કુલ તેલ આયાતનો આશરે 50 ટકા હિસ્સો આ જ રસ્તેથી થઈને આવે છે. એવામાં ભારતમાં ક્રૂડ ઓઈલની અછત થઈ શકે છે અને તેની કિંમત વધી શકે છે.
ક્રૂડ ઓઈલ કેટલું જરૂરી?
ભારત અને ચીન જેવા દેશો માટે ક્રૂડ ઓઈલ ઘણું જરૂરી છે. આ દેશોની અર્થવ્યવસ્થા ક્રૂડ પર ઘણી નિર્ભર કરે છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતોનું 85% થી વધુ ક્રૂડ આયાત કરે છે. તે ટ્રાન્સપોર્ટ, ઈન્ડસ્ટ્રી, એગ્રીકલ્ચર, પાવર પ્રોડક્શન, કોસ્મેટિક્સ, પ્લાસ્ટિક વગેરે માટે મોટો સોર્સ છે. જો ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધ લાંબા સમય સુધી ચાલે છે તો તેનાથી તેલની કિંમતો વધી શકે છે. તેલની કિંમતમાં 1 ડોલરની તેજીથી ભારતનું વાર્ષિક આયાત બિલ આશરે 2 અબજ ડોલર વધી જાય છે.
અનેક વસ્તુઓની ‘ખાણ’ છે કાચું તેલ
ક્રૂડ ઓઈલને કાળું સોનું પણ કહેવામાં આવે છે. ધરતીની અંદરથી નીકળતું કાચું તેલ અનેક વસ્તુઓની ખાણ છે.
આ કાચા તેલને રિફાઈન કરીને તેનાથી પેટ્રોલ, ડીઝલ, જેટ ફ્યુઅલ, કેરોસીન, પ્રોપેન, બ્યુટેન, એલપીજી વગેરે ફ્યુઅલ કાઢવામાં આવે છે.
આ સિવાય તેનાથી પ્લાસ્ટિક, ડિટર્જન્ટ, ફર્ટિલાઈઝર, મોટર ઓઈલ, મીણબત્તી બનાવવામાં વપરાતું પેરાફિન વેક્સ, પેટ્રોલિયમ જેલી વગેરે પણ નીકળે છે.
સાથે જ કાચા તેલમાંથી નીકળતી વસ્તુઓનો પોલિએસ્ટર, નાયલોન, ગાર્બેજ બેગ, રમકડાં વગેરે બનાવવામાં પણ ઉપયોગ થાય છે.
કિચન પર શું પડશે અસર?
કાચા તેલની અછત કે કિંમત વધવાથી પહેલી સીધી અસર કિચન પર દેખાય છે, કારણ કે રસોઈ ગેસ એટલે કે એલપીજીની કિંમત વધી જાય છે. આજે એટલે કે 7 માર્ચથી ભારતમાં એલપીજીની કિંમત વધી ગઈ છે. ગેસની કિંમત વધવાથી ઘરનું બજેટ ગરબડ થઈ જાય છે. ફક્ત ગેસ જ નહીં, પેટ્રોલ અને ડીઝલની પણ કિંમત વધી શકે છે. તેનાથી ટ્રાન્સપોર્ટ મોંઘું થઈ જાય છે. એવામાં શાકભાજીથી લઈને બીજી વસ્તુઓના પણ ભાવ વધી જાય છે. એટલે કે મોંઘવારી વધી જાય છે. અત્યારે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ નથી વધ્યા. બીજી તરફ કાચા તેલની કિંમત આશરે 15 ટકા વધી ગઈ છે.
સોના સહિત વિદેશી વસ્તુઓ મોંઘી થવી
ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધના કારણે ભારતીય રૂપિયો અમેરિકન ડોલર સામે નબળો પડી રહ્યો છે. બીજી તરફ ભારત તેલ અને સોના સહિત જે વસ્તુઓ વિદેશથી આયાત કરે છે, લગભગ તમામ વસ્તુઓનું પેમેન્ટ ડોલરમાં કરવામાં આવે છે. આનાથી ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ વધે છે. તેને સંભાળવા માટે સરકાર તે વસ્તુઓ પર વધારાનો ટેક્સ લગાવી દે છે, જેનાથી તે વસ્તુઓની કિંમત વધી જાય છે. એટલે કે વિદેશથી આવનારી વસ્તુઓ મોંઘી થઈ જાય છે.
પ્લાસ્ટિકથી કપડાં સુધી મોંઘું
ક્રૂડ ઓઈલની અછતની અસર પ્લાસ્ટિકથી લઈને કપડાં સુધી પણ દેખાશે. પ્લાસ્ટિકની વસ્તુઓ બનાવવામાં જે પ્લાસ્ટિક દાણાનો ઉપયોગ થાય છે, તેને પણ કાચા તેલની પ્રોસેસિંગમાં બનાવવામાં આવે છે. જો તમે આજે માર્કેટમાં પ્લાસ્ટિકની એક ડોલ લેવા જાવ છો તો હોઈ શકે છે કે તે તમને ગયા મહિનાના મુકાબલે મોંઘી મળે. કારણ કે કાચું તેલ મોંઘું થતા પ્લાસ્ટિક દાણા પણ મોંઘા થઈ જશે. વળી કાચા તેલમાંથી પોલિએસ્ટર, નાયલોન વગેરે બને છે જેનો ઉપયોગ કપડાં બનાવવામાં થાય છે. એવામાં કપડાં પણ મોંઘા થઈ શકે છે.
હવાઈ સફરની કિંમત પર અસર
હવાઈ જહાજ ઉડાડવામાં વપરાતું જેટ ફ્યુઅલ પણ કાચા તેલમાંથી બને છે. કાચું તેલ મોંઘું થશે કે તેમાં અછત આવશે તો તેની અસર જેટ ફ્યુઅલ પર પણ પડશે અને તે પણ મોંઘું થશે. એવામાં એરલાઈન્સ હવાઈ ટિકિટના દર વધારી શકે છે. એવું થવા પર હવાઈ સફર મોંઘી થઈ જશે. એટલે કે ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધની અસર હવાઈ ભાડા પર પણ દેખાશે.
વધી શકે છે ઈએમઆઈ (EMI)
તેલની કિંમતો વધવાથી દેશમાં મોંઘવારી વધવાનો ખતરો રહે છે. મોંઘવારીને કંટ્રોલમાં રાખવા માટે રિઝર્વ બેંક વ્યાજ દરોમાં વધારો કરી શકે છે. જો રિઝર્વ બેંકે વ્યાજ દરોમાં વધારો કર્યો તો તેની સીધી અસર તમારા હોમ લોન, કાર લોન વગેરેની ઈએમઆઈ પર પડશે. રેપો રેટ વધવાથી બેંકો ઈએમઆઈ વધારી દેશે જેનો બોજ ઈએમઆઈ ચૂકવનાર વ્યક્તિ પર પડશે. વળી લોન દરો મોંઘા થઈ જશે. એટલે કે લોન લેવી મોંઘી થઈ જશે.
