ITR Filing: જ્યારે પણ ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઈલ કરવાનો સમય આવે છે, ત્યારે મોટાભાગના ટેક્સપેયર્સનું પૂરું ધ્યાન ફક્ત બે જ વસ્તુઓ પર હોય છે: પોતાની કુલ કમાણીનો હિસાબ લગાવવો અને ટેક્સ છૂટનો દાવો કરવો. પરંતુ આજના ડિજિટલ અને હાઈ-ટેક ટેક્સ સિસ્ટમમાં એક બીજું એવું પગલું છે, જે એટલું જ જરૂરી બની ગયું છે. તે છે તમારા દ્વારા આપવામાં આવેલી જાણકારીઓનું ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગ પાસે પહેલેથી જ રહેલા ડેટા સાથે મેળાપ કરવો.
એક રિપોર્ટમાં ડાયરેક્ટ ટેક્સ ફર્મ ‘ભૂતા શાહ એન્ડ કંપની એલએલપી’ ના પાર્ટનર રાજીવ ઠક્કરે જણાવ્યું કે, રિટર્ન દાખલ કરતા પહેલા ડેટાનું મેળાપ અને સમાધાન કરવું હવે ટેક્સ કમ્પ્લાયન્સનો સૌથી ક્રિટિકલ ભાગ બની ચૂક્યો છે. જો તમારા દાવાઓ અને સરકારી રેકોર્ડમાં જરા પણ અંતર જોવા મળ્યું, તો વગર કોઈ વિલંબે તમારી પાસે સીધી નોટિસ આવી શકે છે. આવો સરળ ભાષામાં સમજીએ કે આ વખતે આઈટીઆર (AY 2026-27) ભરતી વખતે તમારે કઈ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવાનું છે.
AI અને મશીન લર્નિંગના રડાર પર છે તમારું એક-એક ટ્રાન્ઝેક્શન
હવે એ જમાનો ગયો જ્યારે ટેક્સ અધિકારીઓ મેન્યુઅલી તમારી ફાઈલો ચેક કરતા હતા. ટેક્સ વિભાગનું આખું માળખું હવે સંપૂર્ણ રીતે બદલાઈ ચૂક્યું છે. ટેક્સ એડમિનિસ્ટ્રેશન હવે સંપૂર્ણ રીતે ટેકનોલોજી-ડ્રિવન અને ડેટા-સેન્ટ્રિક બની ચૂક્યું છે, જેને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને મશીન લર્નિંગ (ML) જેવી આધુનિક ટેકનિકો દ્વારા કંટ્રોલ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
તમે બેંકમાં કેટલા પૈસા જમા કરી રહ્યા છો, ક્યાં રોકાણ કરી રહ્યા છો અથવા કઈ પ્રોપર્ટી ખરીદી રહ્યા છો, આ બધાની જાણકારી અલગ-અલગ એજન્સીઓ સીધી ટેક્સ વિભાગને મોકલી રહી છે.
આ સોર્સમાંથી ડેટા એકત્રિત કરી રહ્યું છે ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગ
ટેક્સ વિભાગ પાસે તમારી નાણાકીય કુંડળી ઘણા અલગ-અલગ રસ્તાઓથી પહોંચી રહી છે, જેમાં સામેલ છે:
AIS અને TIS: એન્યુઅલ ઇન્ફોર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ (AIS) અને ટેક્સપેયર ઇન્ફોર્મેશન સમરી (TIS).
ફોર્મ 26AS: તમારા દ્વારા ચૂકવવામાં આવેલો અને કાપવામાં આવેલો ટેક્સ.
અન્ય રેકોર્ડ્સ: ટીડીએસ (TDS) રિટર્ન, જીએસટી (GST) રેકોર્ડ, પ્રોપર્ટીના મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન અને અન્ય ફાયનાન્સિયલ રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ.
રાજીવ ઠક્કર જણાવે છે કે આજના સમયમાં આવતી મોટાભાગની ટેક્સ નોટિસ ટેક્સ ચોરીને કારણે નહીં, પરંતુ ‘ડેટા મિસમેચ’ ને કારણે આવી રહી છે.
ITR ફાઈલ કરતા પહેલા જાતે કરો આ જરૂરી ‘ક્રોસ-ચેક’
કોઈપણ પ્રકારના ઓટોમેટેડ એલર્ટ કે ટેક્સ ક્વેરીથી બચવા માટે રિટર્ન સબમિટ કરતા પહેલા નીચે આપેલા દસ્તાવેજોનું તમારા બેંક સ્ટેટમેન્ટ સાથે મેળાપ જરૂર કરી લો:
દસ્તાવેજોનું મેળાપ: તમારા બેંક સ્ટેટમેન્ટ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પેપર્સ અને બ્રોકર રિપોર્ટ્સને સામે રાખો.
AIS, TIS અને ફોર્મ 26AS ની સમીક્ષા: તેમને તમારા ટેક્સ પોર્ટલથી ડાઉનલોડ કરો અને ચેક કરો કે તેમાં દેખાડાયેલી તમારી વ્યાજથી કમાણી, ડિવિડન્ડ અને કેપિટલ ગેઈન્સની એન્ટ્રી તમારા ઓરિજિનલ રેકોર્ડ સાથે મેચ કરી રહી છે કે નહીં.
TDS નો હિસાબ: એ પણ સુનિશ્ચિત કરો કે જે ટેક્સ તમારો કપાયો (TDS) છે, તે સરકારી રેકોર્ડમાં સાચો-સાચો નોંધાયેલો દેખાય.
AIS માં દેખાતા ટ્રાન્ઝેક્શનને ન કરો ઇગ્નોર
જો તમારા AIS કે ફોર્મ 26AS માં કોઈ એવું ટ્રાન્ઝેક્શન દેખાઈ રહ્યું છે જે તમને લાગે છે કે ખોટું છે અથવા તેના પર ટેક્સ નથી બનતો, તો પણ તેને સંપૂર્ણપણે નજરઅંદાજ ન કરો. ટેક્સ વિભાગના રેકોર્ડમાં નોંધાયેલ દરેક મોટા વ્યવહારને તમારા આઈટીઆરમાં યોગ્ય રીતે દર્શાવો. જ્યાં પણ જરૂર હોય, તે ટ્રાન્ઝેક્શનના ટેક્સ ટ્રીટમેન્ટની વ્યાખ્યા કરો અને તમારા દાવાઓના સમર્થનમાં તમામ જરૂરી દસ્તાવેજોને સાચવીને રાખો.
કુલ મળીને રિટર્ન ભરતા પહેલા કરવામાં આવેલું થોડુંક રીકોન્સિલિયેશન એટલે કે ડેટાનું મેળાપ તમને ભવિષ્યના મોટા વિવાદો અને માનસિક પરેશાનીથી બચાવી શકે છે. તેનાથી માત્ર તમને નોટિસ મળવાનો ખતરો ખતમ નથી થતો, પરંતુ કોઈપણ નોટિસનો તમે યોગ્ય રીતે જવાબ આપવામાં પણ સક્ષમ બનો છો. આજના સમયમાં ડેટા મેળાપ કરવો માત્ર એક સારી આદત જ નથી, પરંતુ સાચી રીતે આઈટીઆર ફાઈલ કરવાની એક અનિવાર્ય શરત બની ચૂકી છે.
આ પણ વાંચો: Gold Price: સોનાના ભાવમાં મોટો ઉછાળો, MCX પર સોનું ₹૩૩૦૦ મોંઘું, રોકાણકારોમાં ભારે ઉત્સાહ – Newz Cafe
