ITR Penalty Rules: ઈનકમ ટેક્સ રિટર્ન એટલે કે ITR ફાઈલિંગની પ્રક્રિયા ચાલુ છે. ઘણીવાર લોકો છેલ્લા સમયમાં ITR દાખલ કરે છે અથવા ઉતાવળમાં આવક સાથે જોડાયેલી માહિતી યોગ્ય રીતે ભરતા નથી. આવી નાની ભૂલ પણ પછીથી મોંઘી સાબિત થઈ શકે છે. આવકવેરા વિભાગ નિયમોનું પાલન નહીં કરવા બદલ લેટ ફી, વ્યાજ અને દંડ વસૂલી શકે છે. જ્યારે કેટલાક ગંભીર કિસ્સાઓમાં ખોટી માહિતી આપવા પર ટેક્સની જવાબદારીના ૨૦૦% સુધીનો દંડ પણ લગાવી શકાય છે. આવામાં આજે અમે તમને ઈનકમ ટેક્સ સાથે જોડાયેલા આ દંડ વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ. ચાલો વિગતો જાણીએ.
ITR મોડું ભરવા પર દંડ
જો કોઈ ટેક્સપેયર નક્કી સમય મર્યાદા પછી પોતાનું ઈનકમ ટેક્સ રિટર્ન દાખલ કરે છે, તો તેને આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 234F હેઠળ લેટ ફી ચૂકવવી પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં મહત્તમ ૫૦૦૦ રૂપિયા સુધી લેટ ફી લાગી શકે છે. જો તમારી કુલ આવક ૫ લાખ રૂપિયા કે તેથી ઓછી છે, તો આ ફી ૧૦૦૦ રૂપિયા સુધી મર્યાદિત રહે છે.
ખોટી આવકની માહિતી આપવા પર દંડ
જો કોઈ ટેક્સપેયરે પોતાની આવક વાસ્તવિક કરતા ઓછી બતાવી છે, તો તેને Under-reporting of Income માનવામાં આવે છે. આવા કિસ્સાઓમાં ઓછી બતાવેલી આવક પર ચૂકવવાપાત્ર ટેક્સનો ૫૦ ટકા દંડ લગાવી શકાય છે, પરંતુ જો કોઈ વ્યક્તિ જાણીજોઈને આવક છુપાવે છે, ખોટા દસ્તાવેજો રજૂ કરે છે, બનાવટી એન્ટ્રી કરે છે અથવા ખોટી ટેક્સ છૂટનો દાવો કરે છે, તો તેને Misreporting of Income માનવામાં આવે છે. આવા કિસ્સાઓમાં દંડ વધીને સંબંધિત ટેક્સના ૨૦૦% સુધી હોઈ શકે છે.
આવકવેરા કાયદો માત્ર ITR મોડું દાખલ કરવા પર જ નહીં, પરંતુ અન્ય ઘણા નિયમોનું પાલન નહીં કરવા પર પણ દંડની જોગવાઈ કરે છે. આ દંડ કંઈક આ મુજબ છે:
ITR મોડું દાખલ કરવું – ૫૦૦૦ રૂપિયા (૫ લાખ સુધી આવક હોવા પર મહત્તમ ૧૦૦૦ રૂપિયા)
સમય પર ટેક્સ જમા નહીં કરવો – આકારણી અધિકારી (Assessing Officer) દ્વારા નક્કી દંડ (બાકી ટેક્સ સુધી)
આવક ઓછી બતાવવી – ચૂકવવાપાત્ર ટેક્સના ૫૦%
ખોટી માહિતી આપીને આવક છુપાવવી – ચૂકવવાપાત્ર ટેક્સના ૨૦૦%
TDS/TCS સ્ટેટમેન્ટ મોડું જમા કરવું – દરેક દિવસના ૨૦૦ રૂપિયા (TDS/TCS રાશિ સુધી)
ખાતાની ચોપડીઓ ન રાખવી – ૨૫,૦૦૦ રૂપિયા
અનિવાર્ય ઓડિટ ન કરાવવું – ટર્નઓવર/ગ્રોસ રિસીટના ૦.૫%, મહત્તમ ૧.૫ લાખ રૂપિયા
જો કોઈ ટેક્સપેયર પર ટેક્સ બાકી છે, તો માત્ર દંડ જ નહીં, પણ નિયમો અનુસાર તેના પર વ્યાજ પણ લગાવી શકાય છે એટલે કે એક નાની ભૂલ તમારી કુલ ટેક્સ જવાબદારીને ઘણી વધારી શકે છે.
