દીકરીના ભવિષ્ય માટે બચત સાથે આર્થિક સુરક્ષા, સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના અને LIC કન્યાદાન પૉલિસીની સંપૂર્ણ વિગતો
Top Scheme for Daughters: દેશની દીકરીઓ માટે સરકાર અનેક યોજનાઓ ચલાવે છે. તેમાં બચતથી લઈને સ્કૉલરશિપ સહિતની અન્ય યોજનાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ દરમિયાન નવરાત્રિ નિમિત્તે દેશની દીકરીઓ માટેની બે ખાસ યોજનાઓ વિશે વાત કરીએ. તેમાં એક બચત માટેની મહત્ત્વપૂર્ણ યોજના છે, જ્યારે બીજી બચત અને લાભની સાથે જીવન સુરક્ષા માટે જાણીતી પૉલિસી છે.
આ બંનેનાં નામ સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના અને LIC જીવન લક્ષ્ય પૉલિસી (LIC જીવન લક્ષ્ય, પ્લાન નંબર 933) છે. LIC જીવન લક્ષ્ય પૉલિસીની આ યોજનાને LIC કન્યાદાન પૉલિસી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. જોકે, આ તેનું સત્તાવાર નામ નથી, પરંતુ લોકોમાં તે LIC કન્યાદાન પૉલિસીના નામે ખૂબ લોકપ્રિય છે. ચાલો જાણીએ કે આ બંને યોજનાઓ કેટલી લાભદાયી છે અને તેમની વિશેષતાઓ શું છે.
સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના શું છે?
સૌપ્રથમ સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના વિશે વાત કરીએ. આ યોજનામાં ઓછામાં ઓછા રૂ. 250થી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે. એક નાણાકીય વર્ષમાં આ ખાતામાં ઓછામાં ઓછા રૂ. 250 અને વધુમાં વધુ રૂ. 1,50,000 (દોઢ લાખ) જમા કરી શકાય છે.
ખાતું ખોલાવ્યાની તારીખથી વધુમાં વધુ 15 વર્ષ સુધી તેમાં નાણાં જમા કરી શકાય છે. આ યોજનામાં વ્યાજની ગણતરી દર મહિને કરવામાં આવે છે અને દરેક નાણાકીય વર્ષના અંતે તે ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. હાલમાં આ યોજના હેઠળ જમા રકમ પર વાર્ષિક 8.2 ટકા ઊંચો વ્યાજદર આપવામાં આવે છે.
દેશની કોઈપણ પોસ્ટ ઑફિસ અને અધિકૃત બૅન્કની શાખામાં સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના ખાતું ખોલાવી શકાય છે. મહત્ત્વની વાત એ છે કે તેમાં જમા રકમ પર આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 80C હેઠળ કરમુક્તિ મળે છે.
સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનાની મુખ્ય બાબતો
એક દીકરીના નામે માત્ર એક જ સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના ખાતું ખોલાવી શકાય છે.
એક પરિવારમાં વધુમાં વધુ બે દીકરીઓ માટે આ ખાતું ખોલાવી શકાય છે.
જોડિયાં અથવા એકસાથે ત્રણ દીકરીઓનો જન્મ થયો હોય તેવા કિસ્સામાં સંબંધિત જન્મ પ્રમાણપત્ર સાથે સોગંદનામું રજૂ કરીને બે કરતાં વધુ ખાતાં ખોલાવી શકાય છે.
સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનાનું ખાતું ભારતમાં એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે અથવા દેશના કોઈપણ ભાગમાં ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે.
સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) સંબંધિત તમામ મુખ્ય વિગતો
| વિગતોનો વિભાગ | યોજના સંબંધિત મુખ્ય બાબતો |
|---|---|
| પાત્રતા (Eligibility) | દીકરીની ઉંમર: જન્મથી 10 વર્ષ સુધી. દીકરી ભારતની નાગરિક હોવી જરૂરી છે. |
| સંચાલન અને નિયંત્રણ | 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરે માતા-પિતા અથવા વાલી (Parents/Guardian) દ્વારા ખાતાનું સંચાલન કરવામાં આવે છે. 18 વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી દીકરી જરૂરી દસ્તાવેજો રજૂ કરીને પોતે ખાતાનું નિયંત્રણ સંભાળી શકે છે. |
| ખાતાનું સ્થળાંતર (Transfer) | ભારતમાં એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે અથવા દેશની કોઈપણ બૅન્ક કે પોસ્ટ ઑફિસમાં સરળતાથી ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે. |
| જરૂરી દસ્તાવેજો (Documents Required) | 1. ખાતું ખોલવાનું ફૉર્મ (બૅન્કો અને પોસ્ટ ઑફિસમાં ઉપલબ્ધ). 2. દીકરીનું જન્મ પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate). 3. વાલીનું આધાર કાર્ડ અને ફોટો. 4. વાલીનું PAN કાર્ડ અથવા ફૉર્મ 60. |
| રોકાણની મર્યાદા | લઘુત્તમ જમા: પ્રતિ નાણાકીય વર્ષ રૂ. 250. મહત્તમ જમા: પ્રતિ નાણાકીય વર્ષ રૂ. 1,50,000 (દોઢ લાખ રૂપિયા). નોંધ: રૂ. 1.5 લાખથી વધુ જમા કરાયેલી રકમ પર વ્યાજ મળશે નહીં અને તે પરત કરવામાં આવશે. |
| જમા કરવાની અવધિ | ખાતું ખોલાવ્યાની તારીખથી વધુમાં વધુ 15 વર્ષ સુધી રકમ જમા કરી શકાય છે. |
| પરિપક્વતા (Maturity Period) | ખાતું ખોલાવ્યાની તારીખથી 21 વર્ષ પૂર્ણ થતાં ખાતું પરિપક્વ (Mature) થાય છે. |
| વર્તમાન વ્યાજદર અને ગણતરી | વ્યાજદર: વાર્ષિક 8.2 ટકા. વ્યાજની ગણતરી દર મહિને કરવામાં આવે છે અને નાણાકીય વર્ષના અંતે ખાતામાં જમા (Credit) કરવામાં આવે છે. |
| ખાતું ક્યાં ખોલાવવું | દેશની કોઈપણ અધિકૃત બૅન્ક (Authorised Banks) અથવા પોસ્ટ ઑફિસ (Post Office)ની શાખામાં. |
| કરલાભ (Tax Benefits) | કલમ 80C હેઠળ જમા રકમ પર આવકવેરામાં છૂટ ઉપલબ્ધ છે. કલમ 10 હેઠળ ખાતામાં મળતું વ્યાજ અને પરિપક્વતાની રકમ સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત (Tax-Free) છે. |
LIC કન્યાદાન પૉલિસી શું છે?
હવે LIC કન્યાદાન પૉલિસી વિશે વાત કરીએ. આ તમારી દીકરી માટે ખૂબ જ ઓછા પ્રીમિયમમાં ઉપલબ્ધ આર્થિક સુરક્ષા વીમા યોજના છે. આ પૉલિસી દીકરીના ઉચ્ચ શિક્ષણ, લગ્ન અને અન્ય ખર્ચાઓ પૂરા કરવામાં ઘણી મદદ કરે છે. ખાસ વાત એ છે કે આ પૉલિસીનું સત્તાવાર નામ LIC કન્યાદાન પૉલિસી નથી, પરંતુ તે LIC જીવન લક્ષ્ય પૉલિસી સમાન છે. વીમા કંપનીના એજન્ટોએ તેને લોકોમાં LIC કન્યાદાન પૉલિસીના નામે ખૂબ લોકપ્રિય બનાવી છે.
LIC કન્યાદાન પૉલિસીની મુખ્ય બાબતો
LIC કન્યાદાન પૉલિસીમાં પ્રીમિયમ ભરવાની અવધિ પૉલિસીની કુલ અવધિ કરતાં ત્રણ વર્ષ ઓછી હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે, માની લો કે તમારી આ પૉલિસી 25 વર્ષ માટે છે, તો તમારે માત્ર 22 વર્ષ સુધી જ તેનું પ્રીમિયમ ભરવું પડશે.
આ પૉલિસી તમારી દીકરીના ભવિષ્યને આર્થિક સુરક્ષા આપે છે.
આ પૉલિસીમાં વીમાની રકમ પસંદ કરવાની સુવિધા છે.
પિતાનું અવસાન થાય ત્યારે (આત્મહત્યાના કિસ્સા સિવાય) બાકીનાં તમામ પ્રીમિયમ માફ કરી દેવામાં આવે છે.
આ દરમિયાન પરિવારને સામાન્ય અથવા અકસ્માતજન્ય મૃત્યુના આધારે મૃત્યુ વીમાની રકમ તાત્કાલિક આપવામાં આવે છે.
આ પૉલિસી હેઠળ જરૂર પડ્યે લોન પણ લઈ શકાય છે.
પૉલિસીની લઘુત્તમ અવધિ 13 વર્ષ અને મહત્તમ અવધિ 25 વર્ષ છે.
LIC કન્યાદાન પૉલિસી (જીવન લક્ષ્ય) – મુખ્ય વિગતો
| શ્રેણી / પાસું | વિગતો |
|---|---|
| વાસ્તવિક નામ | LIC જીવન લક્ષ્ય (પ્લાન નંબર 933). |
| મુખ્ય હેતુ | દીકરીના ઉચ્ચ શિક્ષણ, લગ્ન અને ભવિષ્યના અન્ય ખર્ચાઓ માટે આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડવી. |
| પૉલિસીની અવધિ | ઓછામાં ઓછા 13 વર્ષથી વધુમાં વધુ 25 વર્ષ. |
| પ્રીમિયમ ભરવાની અવધિ (PPT) | પૉલિસીની અવધિ કરતાં 3 વર્ષ ઓછી. ઉદાહરણ તરીકે, 25 વર્ષની પૉલિસીમાં માત્ર 22 વર્ષ પ્રીમિયમ ભરવું પડશે. |
| વીમાની રકમ (Sum Assured) | પૉલિસીધારક પોતાની સુવિધા અને જરૂરિયાત અનુસાર વીમાની રકમ પસંદ કરી શકે છે. |
| લોનની સુવિધા (Loan) | જરૂરિયાત પડ્યે પૉલિસી હેઠળ લોન લેવાની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. |
| પિતા (પૉલિસીધારક)ના અવસાન પર લાભ | 1. બાકીનાં તમામ પ્રીમિયમ માફ કરવામાં આવે છે. 2. પરિવારને મૃત્યુ વીમાની રકમ (સામાન્ય/અકસ્મિક) તાત્કાલિક આપવામાં આવે છે. |
| શું આવરી લેવાતું નથી (Exclusion) | જો પૉલિસીધારક પૉલિસી ખરીદ્યાના 12 મહિનાની અંદર આત્મહત્યા કરે, તો મૃત્યુલાભ મળતો નથી. માત્ર જમા પ્રીમિયમના 80 ટકા અથવા સરેન્ડર વૅલ્યુ આપવામાં આવે છે. |
| જરૂરી દસ્તાવેજો | પિતા અને દીકરીનું ઓળખપત્ર (Identity Proof), સરનામાનો પુરાવો (Address Proof), ઉંમરનો પુરાવો અથવા જન્મ પ્રમાણપત્ર, પિતાનો આવકનો પુરાવો (Income Proof) અને પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટો. |
સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના પર કેટલું વ્યાજ મળે છે?
સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના પર વાર્ષિક 8.2 ટકા વ્યાજ મળે છે.
સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનામાં ઓછામાં ઓછા કેટલા રૂપિયાથી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે?
સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનામાં ઓછામાં ઓછા રૂ. 250થી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે.
કન્યાદાન પૉલિસી માટે દીકરીની ઉંમર કેટલી હોવી જોઈએ?
કન્યાદાન પૉલિસી માટે દીકરીની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 1 વર્ષ હોવી જોઈએ.
LIC કન્યાદાન પૉલિસીના લાભ શું છે?
LIC કન્યાદાન પૉલિસીના અનેક લાભ છે. તેમાં દીકરીના અભ્યાસ, ઉચ્ચ શિક્ષણ, ખર્ચાઓ અને લગ્ન માટે આર્થિક સુરક્ષાનો સમાવેશ થાય છે.
શું LIC કન્યાદાન પૉલિસીમાં કરમુક્તિનો લાભ પણ મળે છે?
હા, LIC કન્યાદાન પૉલિસીમાં કલમ 80C અને 10(10D) હેઠળ કરમુક્તિનો લાભ પણ મળે છે.
- દીકરીના ભવિષ્ય માટે બચત સાથે આર્થિક સુરક્ષા, સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના અને LIC કન્યાદાન પૉલિસીની સંપૂર્ણ વિગતો
- સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના શું છે?
- સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનાની મુખ્ય બાબતો
- સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) સંબંધિત તમામ મુખ્ય વિગતો
- LIC કન્યાદાન પૉલિસી શું છે?
- LIC કન્યાદાન પૉલિસીની મુખ્ય બાબતો
- LIC કન્યાદાન પૉલિસી (જીવન લક્ષ્ય) – મુખ્ય વિગતો
- સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના પર કેટલું વ્યાજ મળે છે?
- સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનામાં ઓછામાં ઓછા કેટલા રૂપિયાથી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે?
- કન્યાદાન પૉલિસી માટે દીકરીની ઉંમર કેટલી હોવી જોઈએ?
- LIC કન્યાદાન પૉલિસીના લાભ શું છે?
- શું LIC કન્યાદાન પૉલિસીમાં કરમુક્તિનો લાભ પણ મળે છે?
