US Iran Crypto Seizure: યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (US) એ અંદાજે ૧ બિલિયન USD ની કિંમતની ઇરાની Cryptocurrency Assets જપ્ત કરી છે અને તેહરાન સાથે જોડાયેલી વિદેશી મિલકતો તેમજ નાણાકીય હોલ્ડિંગ્સને Freeze કરવાના પ્રયાસો તેજ કર્યા છે, તેમ US Treasury Secretary Scott Bessent એ શુક્રવારે જણાવ્યું હતું. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે આ દબાણ લાવવાના અભિયાનના કારણે ઇરાન ઊંડી નાણાકીય કટોકટીમાં ધકેલાઈ ગયું છે.
આ ટિપ્પણીઓ એવા સમયે આવી છે જ્યારે વોશિંગ્ટન ઇરાનને આર્થિક રીતે ભીંસમાં લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે અને સાથે જ રાજદ્વારી માધ્યમો પણ ખુલ્લા રાખી રહ્યું છે, જોકે તાજેતરમાં આ વિસ્તારમાં થયેલી સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ તણાવ હજુ પણ ઊંચો છે. Trump વહીવટીતંત્રે આ પગલાંને તેહરાન સુધી પહોંચતા ભંડોળને કાપી નાખવા અને તેમના નાણાકીય Networks ને નબળા પાડવાની વ્યાપક વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે રજૂ કર્યા છે. રીગન નેશનલ ઇકોનોમિક ફોરમમાં Fox Business ના ‘Kudlow’ કાર્યક્રમ દરમિયાન વાત કરતા Bessent એ જણાવ્યું હતું કે US સત્તાવાળાઓએ ઇરાન સાથે જોડાયેલા Cryptocurrency Wallets પર સીધો અંકુશ મેળવી લીધો છે.
“અમે તેમની અંદાજે એક બિલિયન ડોલરની Crypto જપ્ત કરી છે. સીધેસીધા જ તેમના Wallets કબજે કરી લીધા છે,” તેમ તેમણે કહ્યું હતું. Bessent એ દલીલ કરી હતી કે સૈન્ય કામગીરી અને આર્થિક પગલાંના સંયોજને ઇરાનની નાણાકીય ક્ષમતાને નોંધપાત્ર રીતે નબળી પાડી દીધી છે. “હું માનું છું કે સાડા પાંચથી છ અઠવાડિયાના અત્યંત સફળ સૈન્ય અભિયાન અને ત્યારબાદ ‘Operation Economic Fury’, જેમાં અમે ખરેખર તેમને અલગ-અલગ પાડી દીધા છે… તેઓ હવે નાણાકીય રીતે સાવ કંગાળ થવાના આરે આવી ગયા છે,” તેમ તેમણે કહ્યું હતું.
Operation Economic Fury ની વિગતો
તેમના જણાવ્યા અનુસાર, વહીવટીતંત્રના પ્રતિબંધોના આ અભિયાન, જેને ‘Operation Economic Fury’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેણે માર્ચ ૨૦૨૫ માં તેની શરૂઆત થઈ ત્યારથી જ Asset Seizures, Frozen Bank Accounts અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારો સાથેના તાલમેલ દ્વારા ઇરાનના નાણાકીય માધ્યમોને લક્ષ્ય બનાવ્યા છે. Treasury Secretary એ દાવો કર્યો હતો કે ઇરાન વધતી જતી આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યું છે. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે દેશના સુરક્ષા તંત્રના ઘણા સભ્યોને પગાર ચૂકવવામાં આવી રહ્યો નથી અને તીવ્ર મોંઘવારી વધી ગઈ છે. તેમણે ઇરાની સત્તાવાળાઓ પર આર્થિક દબાણ વધતાં Food Vouchers વિતરણ કરવાનો અને Internet Access મર્યાદિત કરવાનો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો.
યુરોપિયન સાથીઓ સાથે વિદેશી મિલકતો પર સકંજો
Bessent એ જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન ઇરાની સત્તાવાળાઓ સાથે કથિત રીતે જોડાયેલી વિદેશી મિલકતોને ઓળખવા અને જપ્ત કરવા માટે યુરોપિયન સાથી દેશો સાથે પણ મળીને કામ કરી રહ્યું છે. “અમે આખા યુરોપમાં અમારા સાથીઓ સાથે મળીને વિલા, મકાનો અને મિલકતો કબજે કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છીએ,” તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આ અસ્કયામતો “ઇરાનના લોકો પાસેથી ચોરી કરવામાં આવેલા નાણાં” નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમણે વધુમાં એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે US ની કાર્યવાહીથી આ નાણાકીય પ્રવાહ ખોરવાઈ ગયો તે પહેલાં ઇરાની નેતાઓ દર મહિને ૪૦૦ મિલિયન અને ૫૦０ મિલિયન USD ની વચ્ચેની રકમ અન્યત્ર વાળી દેતા હતા.
ઇરાન સાથેની વાટાઘાટો પર Bessent ની ટિપ્પણી
વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી વાટાઘાટોને સંબોધતા Bessent એ જણાવ્યું હતું કે તાજેતરની સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ US હવે ઇરાની નેતૃત્વના એક અલગ સ્તર સાથે વાર્તાલાપ કરી રહ્યું છે. “અમે સત્તા પરિવર્તન (Regime Change) નથી કર્યું, પરંતુ અમે શાસન વ્યવસ્થા બદલી નાખી છે,” તેમ તેમણે કહ્યું હતું. Bessent એ દાવો કર્યો હતો કે ઇરાનની નેતૃત્વ રચનાના વરિષ્ઠ સ્તરોને હટાવી દેવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે US ના વાર્તાકારોએ હવે એવા અધિકારીઓ સાથે કામ પાર પાડવાનું છે જેમને તેમણે ત્રીજા સ્તરના (Third Tier) અધિકારીઓ તરીકે ગણાવ્યા છે. તેમણે ઇરાનની સત્તાવાર રચનાને દેશના ધાર્મિક વડાઓ અને ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) વચ્ચે વહેંચાયેલી ગણાવી હતી અને કહ્યું હતું કે કોઈ પણ વાટાઘાટો માટે આ બંને પ્રભાવ કેન્દ્રો સાથે જોડાવું જરૂરી રહેશે. “અને તે ખૂબ જ અઘરું છે કારણ કે, એક તરફ આપણી પાસે ધાર્મિક વડાઓ સાથેની ધર્મશાહી (Theocracy) છે, તો બીજી તરફ આપણી પાસે IRGC સાથેની એક ગુંડાશાહી (Thug Autocracy) છે. અને તમારે બંને પક્ષોને મનાવવા પડશે,” તેમ તેમણે કહ્યું હતું.
પ્રાદેશિક હુમલા બાદ ખાડી દેશોનો સહકાર વધ્યો
Bessent એ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે પર્સિયન ખાડી (Persian Gulf) ના દેશો પર ઇરાનના હુમલાના કારણે ખાડી દેશો નાણાકીય કાયદાના અમલીકરણના પ્રયાસો પર વોશિંગ્ટન સાથે વધુ નજીકથી કામ કરવા પ્રેરિત થયા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલાઓ બાદ કેટલીક ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) ના દેશો ઇરાન સાથે જોડાયેલી બેંકિંગ અને તેલ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ વિશે માહિતી શેર કરવા માટે વધુ તૈયાર થયા છે. “તેમણે મારું કામ ઘણું સરળ બનાવી દીધું છે કારણ કે પહેલાં, અમારા કેટલાક મહાન GCC ખાડી સાથીઓ તેમની બેંકિંગ સિસ્ટમ વિશે થોડા ઓછા પારદર્શક હતા,” તેમ Treasury Secretary એ જણાવ્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે વધતા પ્રાદેશિક સહકારે ઇરાનના નાણાકીય Networks ને Track કરવા અને ખોરવી નાખવાના US ના અભિયાનને વધુ મજબૂત બનાવ્યું છે.
