Wedding Budget Planning: વર્ષ 2026 હવે તેના અંતિમ તબક્કામાં છે. ત્યારબાદ વર્ષ 2027ના નવા વર્ષની શરૂઆત થશે. નવા વર્ષની શરૂઆત પહેલાં દેશમાં લગ્નની મોસમ શરૂ થવાની છે. આ દરમિયાન કોઈપણ લગ્નના આયોજનમાં તેના બજેટ પર લોકોનું ખાસ ધ્યાન રહે છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, કોઈપણ લગ્ન કે લગ્નપ્રસંગને નાણાકીય મુશ્કેલી વિના સારી રીતે પાર પાડવામાં બજેટનું આયોજન મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આ દરમિયાન લોકો નક્કી કરી લે છે કે કયા કામ માટે કેટલા રૂપિયા ખર્ચવાના છે. જોકે, ઘણી વખત લગ્નમાં નક્કી કરેલા બજેટ કરતાં વધુ પૈસા ખર્ચાઈ જાય છે. આવો જ એક કિસ્સો ગુજરાતના વડોદરામાં સામે આવ્યો છે. અહીં એક લગ્ન માટે 31 લાખ રૂપિયાનું બજેટ નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ખર્ચ આશરે 42 લાખ રૂપિયા થયો હતો.
ચાલો જાણીએ કે લગ્નનું બજેટ બનાવતી વખતે કઈ 5 બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ અને કઈ 5 ભૂલો કરવાથી બચવું જોઈએ. શરૂઆત વડોદરાના લગ્નના બજેટના કિસ્સાથી કરીએ.
31 લાખનું બજેટ અને લગ્નમાં 42 લાખ રૂપિયાનો ખર્ચ
અહેવાલ અનુસાર, હાર્દિક અને ઇશિતાનાં લગ્ન જાન્યુઆરી 2025માં વડોદરામાં થયાં હતાં. તેમના લગ્નનું બજેટ આશરે 31 લાખ રૂપિયા હતું. જોકે, લગ્નપ્રસંગ પૂર્ણ થયા બાદ જાણવા મળ્યું કે તેમાં આશરે 11 લાખ રૂપિયા વધુ ખર્ચાયા હતા. આમ, લગ્નનો કુલ ખર્ચ 42 લાખ રૂપિયા થયો હતો.
આ ખર્ચમાં મુખ્ય ખર્ચ નીચે પ્રમાણે હતા.
| ખર્ચની બાબત | નક્કી કરેલું બજેટ | અંતિમ ખર્ચ |
|---|---|---|
| ભોજન અને કેટરિંગ | ₹4.5 લાખ | ₹7 લાખ |
| કપડાં અને પોશાક | ₹3.2 લાખ | ₹4.5 લાખ |
| મહેમાનોના રહેવાની વ્યવસ્થા | ₹4 લાખ | ₹5 લાખ |
| મહેમાનોને ભેટ | ₹3.1 લાખ | ₹4 લાખ |
બાકીની રકમ ઘરેણાં અને અન્ય પરચૂરણ ખર્ચ હેઠળ થઈ હતી.
લગ્નનું બજેટ બનાવતી વખતે કઈ ભૂલો ન કરવી જોઈએ?
દેશના કોઈપણ પરિવારમાં લગ્નપ્રસંગ હોય ત્યારે તે પહેલાં લોકો બજેટ બનાવે છે. ઘણા લોકો આ બજેટ લખીને તૈયાર કરે છે અને નક્કી કરે છે કે કયા કામ માટે કેટલા રૂપિયા ખર્ચવાના છે. જ્યારે કેટલાક લોકો લગ્નના ખર્ચનો અંદાજ લગાવીને તે પ્રમાણે નાણાંની વ્યવસ્થા કરી લે છે.
આ દરમિયાન અહીં એવી પાંચ મહત્ત્વની બાબતોની ચર્ચા કરવામાં આવી છે, જેનું લગ્નનું બજેટ બનાવતી વખતે ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. જો તમારા લગ્નના બજેટ કરતાં વધુ ખર્ચ થવાની શક્યતા હોય અથવા કોઈને આવી મુશ્કેલી થઈ હોય, તો નાણાં સંબંધિત આ પાંચ ભૂલો કરવાનું ટાળવું જોઈએ. તેમાં મોંઘવારીને ધ્યાનમાં ન લેવી, ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા પર્સનલ લોનનો ઉપયોગ કરવો, વીમો ન લેવો, કટોકટી માટે અલગ ભંડોળ ન રાખવું અને લાંબા ગાળાના રોકાણ કે બચતનો ઉપયોગ કરવો સામેલ છે. ચાલો, હવે આ બાબતોને વિગતવાર સમજીએ.
મોંઘવારીને ધ્યાનમાં ન લેવી
લગ્નનું બજેટ તેની તારીખના કેટલાક મહિના પહેલાંથી બનાવવાનું શરૂ થાય છે. આ દરમિયાન લોકો સૌથી મોટી ભૂલ એ કરે છે કે તેઓ મોંઘવારીને ધ્યાનમાં લીધા વિના બજેટ તૈયાર કરે છે. તેથી મોંઘવારી અને છેલ્લી ઘડીએ ભાવમાં થનારા વધારાથી બચવા માટે લગ્નસ્થળ, કેટરર્સ અને ડેકોરેટર્સ જેવી મુખ્ય સેવાઓનું બુકિંગ અગાઉથી કરી લેવું જોઈએ.
નક્કી કરેલી કિંમતો, મળનારી સેવાઓ અને સમયમર્યાદા લેખિતમાં રાખવી જોઈએ.
ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા પર્સનલ લોનનો ઉપયોગ કરવો
ઘણા લોકો લગ્નના ખર્ચ માટે ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા પર્સનલ લોનનો ઉપયોગ કરે છે. કેટલાક લોકો બંનેનો ઉપયોગ કરે છે. અહેવાલ અનુસાર, ક્રેડિટ કાર્ડની મર્યાદા અને પર્સનલ લોન પર લાગતું વ્યાજ તથા અન્ય ફી પહેલેથી જ મોંઘા લગ્નને વધુ ખર્ચાળ બનાવી શકે છે.
તેથી જો તમે ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરો તો તેની બાકી રકમની સંપૂર્ણ ચુકવણી નિયત તારીખ સુધી કરી દેવી જોઈએ. જોકે, લગ્નના ખર્ચ માટે ક્રેડિટ કાર્ડ કે પર્સનલ લોનનો ઉપયોગ ન કરવો પડે તેવો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.
વીમો ન લેવો
દેશમાં અનેક પ્રકારના વીમાની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે. તેમાં લગ્ન માટેનો વીમો પણ સામેલ છે. ઘણા લોકો લગ્ન માટે વીમો ન લેવાની ભૂલ કરે છે. સામાન્ય રીતે તેનો ખાસ ઉપયોગ થતો નથી એવું લોકોને લાગે છે, પરંતુ દુર્ભાગ્યે લગ્ન દરમિયાન કોઈ અણધારી ઘટના બને તો વીમો નાણાકીય રીતે ઘણી મદદ કરી શકે છે.
વીમો અણધારી ઘટનાઓ સામે રક્ષણ આપી શકે છે. તેમાં લગ્ન રદ થવા અથવા મુલતવી રાખવા જેવી પરિસ્થિતિઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. ખરાબ હવામાન, આગ, લગ્નસ્થળને નુકસાન અને સેવા આપનાર વ્યક્તિ કે સંસ્થા તરફથી થતી નિષ્ફળતાને કારણે થતા નુકસાન સામે પણ તે રક્ષણ આપી શકે છે. આ ઉપરાંત અકસ્માત, ચોરી અને અન્ય ઘટનાઓથી થતા નુકસાનનો પણ તેમાં સમાવેશ થઈ શકે છે.
કટોકટી માટે અલગ ભંડોળ ન રાખવું
વીમો ન લીધો હોય અથવા લીધો હોય, તો પણ કટોકટી માટે અલગ ભંડોળની વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ. ઘણા લોકો આ ભંડોળ તૈયાર ન કરવાની ભૂલ કરે છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, લગ્નના અંદાજિત બજેટના 10થી 15 ટકા જેટલી રકમ અચાનક ઊભા થતા ખર્ચ માટે અલગ રાખવી જોઈએ. જો લગ્નનું બજેટ 25 લાખ રૂપિયા હોય, તો આશરે 2.5 લાખથી 3.75 લાખ રૂપિયા અલગ રાખવા જોઈએ.
આ રકમને સામાન્ય ખર્ચના બજેટમાં સામેલ ન કરવી જોઈએ, પરંતુ તેને કટોકટીના ભંડોળ તરીકે અલગ રાખવી જોઈએ.
લાંબા ગાળાના રોકાણ અથવા બચતનો ઉપયોગ કરવો
ઘણા લોકો લગ્નના ખર્ચ માટે લાંબા ગાળાનાં રોકાણ અથવા બચતનો ઉપયોગ કરે છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે લાંબા ગાળાનાં રોકાણ કે બચતનો ઉપયોગ કરવાથી ભવિષ્યનાં નાણાકીય લક્ષ્યોને નુકસાન થઈ શકે છે.
લગ્નના ખર્ચ માટે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) તોડવી, મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાંથી નાણાં ઉપાડવાં અથવા નિવૃત્તિ માટેની બચત વાપરવી તમારા લાંબા ગાળાના નાણાકીય લક્ષ્યોને અસર કરી શકે છે.
આ ઉપરાંત, સમય પહેલાં નાણાં ઉપાડવાથી દંડ અથવા અન્ય ચાર્જ ચૂકવવો પડી શકે છે. તેના કારણે કરનો વધારાનો બોજ પણ આવી શકે છે. તેથી લગ્નના ખર્ચ માટે લાંબા ગાળાની બચત કે રોકાણનો ઉપયોગ કરવાની ભૂલ ટાળવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.
