Indian Engineering Services Career: IAS અને IPS વિશે મોટાભાગના લોકો જાણે છે, પરંતુ IES ને લઈને હજુ પણ ઘણા લોકોના મનમાં મૂંઝવણ હોય છે. જો તમે પણ નથી જાણતા કે IES શું છે અને કોણ હોય છે, તો આ લેખ વાંચીને તમને તમારા સવાલનો જવાબ મળી જશે. ખરેખર IES એક સેન્ટ્રલ ગવર્મેન્ટ સર્વિસ છે, જેને દેશની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત એન્જિનિયરિંગ સેવાઓમાં ગણવામાં આવે છે. IES નું ફૂલ ફોર્મ ‘ઇન્ડિયન એન્જિનિયરિંગ સર્વિસીસ’ (Indian Engineering Services) થાય છે. આ સર્વિસ સંપૂર્ણપણે ટેકનિકલ ફિલ્ડ સાથે જોડાયેલી છે, જ્યાં દેશના મોટા પ્રોજેક્ટ્સની જવાબદારી એન્જિનિયર અધિકારીઓના હાથમાં હોય છે.
IES અધિકારી શું કામ કરે છે?
IES અધિકારીઓ ભારત સરકારના ટોપ ક્લાસ ટેકનિકલ ઓફિસર માનવામાં આવે છે. આ અધિકારીઓ રેલવે, માર્ગ પરિવહન, હાઈવે, વીજળી, ઉર્જા, સિંચાઈ, જળ સંસાધન અને ડિફેન્સ જેવા મહત્વના સેક્ટર સંભાળે છે. દેશમાં બનતા મોટા રસ્તાઓ, રેલવે પ્રોજેક્ટ્સ, પાવર પ્લાન્ટ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટમાં IES અધિકારીઓની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્વની હોય છે. સીધા શબ્દોમાં કહીએ તો દેશની ટેકનિકલ સિસ્ટમની કરોડરજ્જુ IES ઓફિસર હોય છે.
IES કેવી રીતે બની શકાય?
IES બનવા માટે સંઘ લોક સેવા આયોગ એટલે કે UPSC દર વર્ષે ‘એન્જિનિયરિંગ સર્વિસીસ એક્ઝામિનેશન’ (ESE) આયોજિત કરે છે. આ પરીક્ષા માત્ર એન્જિનિયરિંગ ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે જ હોય છે. એટલે કે જો કોઈએ BE અથવા B.Tech કર્યું હોય, તો જ તે આ એક્ઝામ આપી શકે છે. આ પરીક્ષાને દેશની સૌથી અઘરી પરીક્ષાઓમાં ગણવામાં આવે છે. તેનું લેવલ IAS અને IPS ની સમકક્ષ માનવામાં આવે છે, તફાવત માત્ર એટલો છે કે IES સંપૂર્ણપણે ટેકનિકલ ફિલ્ડ પર ફોકસ કરે છે.
IES અને IAS-IPS માં શું તફાવત છે?
IAS અને IPS ની પરીક્ષા કોઈ પણ ગ્રેજ્યુએટ આપી શકે છે, પરંતુ IES માટે એન્જિનિયરિંગ ડિગ્રી અનિવાર્ય છે. IAS અને IPS માં વહીવટ (એડમિનિસ્ટ્રેશન) અને કાયદો-વ્યવસ્થા પર કામ થાય છે, જ્યારે IES માં ટેકનિકલ પ્લાનિંગ, ડિઝાઇન અને એક્ઝિક્યુશનની જવાબદારી હોય છે. પાવર અને નિર્ણય લેવાની તાકાત ત્રણેય સર્વિસમાં મજબૂત માનવામાં આવે છે, પરંતુ તેમનું ક્ષેત્ર અલગ-અલગ હોય છે.
IES નો પગાર અને સુવિધાઓ
IES અધિકારીઓનો શરૂઆતી પગાર આશરે ૫૫ હજાર રૂપિયાથી વધુ હોય છે. તેની સાથે સરકારી બંગલો, ગાડી, ડ્રાઇવર, સ્ટાફ અને અનેક પ્રકારની સરકારી સુવિધાઓ મળે છે. અનુભવ વધવાની સાથે પગાર અને પોસ્ટ બંનેમાં વધારો થાય છે. દેશના વિકાસ સાથે જોડાયેલા મોટા નિર્ણયોમાં IES અધિકારીઓની સીધી ભાગીદારી હોય છે, તેથી આ જોબ સન્માન અને જવાબદારી બંને માટે જાણીતી છે.
