IPS vs IFS difference: યુપીએસસી (UPSC) માં ટોપ જોબ પ્રોફાઇલમાં ઇન્ડિયન પોલીસ સર્વિસ (IPS) અને ઇન્ડિયન ફોરેન સર્વિસ (IFS) ના નામ પણ સામેલ છે. આ દેશની પ્રતિષ્ઠિત સિવિલ સેવાઓ છે જે દર વર્ષે ઉમેદવારોને આકર્ષે છે. જોકે, બંને જોબ પ્રોફાઇલની ભૂમિકા, જવાબદારીઓ, પાવર અને મોભો અલગ-અલગ છે. આ પ્રોફાઇલ વિશે માત્ર સિવિલ સેવાની તૈયારી કરનારા જ નહીં પરંતુ દરેક વ્યક્તિ જાણવા માંગે છે. કારણ કે આનાથી જોડાયેલા સવાલ-જવાબ જીકે (GK) માટે પણ મહત્વના હોઈ શકે છે. તેથી આ લેખમાં IPS અને IFS વચ્ચેનો તફાવત અને તેમની જવાબદારીઓ વગેરે વિશે જણાવવામાં આવ્યું છે.
IPS શું છે?
IPS નું ફૂલ-ફોર્મ ઇન્ડિયન પોલીસ સર્વિસ છે. આ સર્વિસ આખા દેશમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે જાણીતી છે. આઈપીએસ અધિકારી પોલીસ ઓપરેશન, ગુનાની તપાસ, જાહેર સુરક્ષા અને આંતરિક સુરક્ષા માટે જવાબદાર હોય છે. આ સર્વિસમાં પોલીસ મહાનિર્દેશક (DGP) જેવા પદો સુધી પહોંચી શકાય છે.
IFS શું છે?
IFS નું પૂરું નામ ઇન્ડિયન ફોરેન સર્વિસ છે. આમાં મુત્સદ્દીગીરી (ડિપ્લોમસી), આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો અને વિશ્વ સ્તરે ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવામાં આવે છે. IFS અધિકારીઓ દૂતાવાસો, કોન્સ્યુલેટ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાં કામ કરે છે. તેઓ દેશો વચ્ચેની વાતચીત, પોલિસી એનાલિસિસ અને વિદેશમાં ભારતના હિતોને પ્રોત્સાહન આપવામાં સામેલ હોય છે.
IPS અને IFS માં શું તફાવત છે?
IPS અને IFS ની તાલીમ, કારકિર્દીનો માર્ગ અને અધિકારોમાં તફાવત હોય છે. IPS ની તાલીમ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ નેશનલ પોલીસ એકેડમીમાં થાય છે જ્યારે IFS ની તાલીમ વિદેશ સેવા સંસ્થામાં થાય છે. IPS પોલીસિંગ અને આંતરિક સુરક્ષા સાથે સંબંધિત છે જ્યારે IFS મુત્સદ્દીગીરી અને વૈશ્વિક નીતિ પર કેન્દ્રિત છે.
આઈપીએસ અને આઈએફએસ માટે લાયકાત
આઈપીએસ અને આઈએફએસ માટેની લાયકાતમાં ઉમેદવારોની બેચલર ડિગ્રી પૂર્ણ હોવી આવશ્યક છે. UPSC સિવિલ સર્વિસિસ પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી રેન્ક મુજબ ઉમેદવારો સર્વિસ તરફ જાય છે. વયમર્યાદા પણ કેટેગરી મુજબ હોય છે. IPS માટે ફિઝિકલ અને મેડિકલ ટેસ્ટ પણ હોઈ શકે છે.
જવાબદારી, પાવર અને મોભાની વાત
બંને પોસ્ટ જવાબદારી ભરેલી છે અને અલગ-અલગ કામો માટે જાણીતી છે. IPS અધિકારીઓ સ્થાનિક સ્તરે કામ કરે છે, જ્યારે IFS અધિકારીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કામ કરે છે. બંને પોસ્ટની પાવર અને મોભો પણ અલગ-અલગ છે જેની વાત અવારનવાર કરવામાં આવે છે. IPS માં ફિલ્ડવર્ક અને વહીવટ સામેલ છે જ્યારે IFS માં નીતિ, વાટાઘાટો અને વૈશ્વિક પ્રતિનિધિત્વ સામેલ છે.
