New quota and scholarships in IIT : દેશની તમામ IITs અંગ્રેજી સિવાય ભારતીય ભાષાઓમાં અભ્યાસ કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેશે. અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવાથી લઈને અંતિમ સંશોધનના પરિણામો સુધી, ઉદ્યોગનો સહયોગ પણ લેવામાં આવશે. જેથી IITs ઉદ્યોગની જરૂરિયાતો અનુસાર અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરી શકે. કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનની અધ્યક્ષતામાં IIT કાઉન્સિલની 56મી બેઠકમાં આ બાબતોની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. તમામ IITs ના ડિરેક્ટરો અને નિષ્ણાતોએ તેમાં ભાગ લીધો હતો.
શિક્ષણ મંત્રી પ્રધાને કહ્યું કે ‘IITs એ સમાવિષ્ટ વિકાસ માટે અભ્યાસક્રમોમાં અંગ્રેજી ઉપરાંત પ્રાદેશિક ભાષાઓનો સમાવેશ કરીને ભારતીય ભાષાઓને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. IITs 2047 સુધીમાં સમૃદ્ધ ભારતના નિર્માણમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવશે.”
પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં B.Tech અભ્યાસ
IIT જોધપુરે હિન્દીમાં B.Tech અભ્યાસનો વિકલ્પ પણ આપ્યો છે. હિન્દી સહિત અન્ય ભારતીય ભાષાઓમાં વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસ સામગ્રી પણ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. ઓલ ઈન્ડિયા કાઉન્સિલ ફોર ટેકનિકલ એજ્યુકેશન (AICTE) દ્વારા વિવિધ પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં એન્જિનિયરિંગ પુસ્તકો તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. BTech અને BE અભ્યાસક્રમો માટે પુસ્તકો હિન્દી અને તમિલ, તેલુગુ, ઉર્દૂ, મલયાલમ, બંગાળી, આસામી, મરાઠી, કન્નડ, ઓડિયા, ગુજરાતી અને પંજાબી સહિત 11 અન્ય પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં લખવામાં આવી રહ્યા છે.
બેઠકમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે IIT જોધપુરનો આ પ્રયોગ સારા પરિણામો બતાવી રહ્યો છે. અન્ય IIT એ પણ આ પ્રયોગ અપનાવવો જોઈએ. IIT અનુવાદ સંશોધન પર પણ કામ કરશે.
IIT માં રમતગમત ક્વોટા
IIT મદ્રાસે 2024-25 માં રમતગમત ક્વોટા લાગુ કર્યો છે. બેઠકમાં સંમતિ આપવામાં આવી છે કે અન્ય IIT એ પણ અહીં રમતગમત ક્વોટા લાગુ કરવા માટે નિયમો બનાવવા જોઈએ અને તેનો અમલ કરવો જોઈએ. આ સાથે, SC-ST વિદ્યાર્થીઓને આપવામાં આવતી શિષ્યવૃત્તિની રકમ વધારવા માટે પણ કરાર થયો છે. દરેક IIT ના બોર્ડ આ દરખાસ્તોને અંતિમ સ્વરૂપ આપશે.
ઉદ્યોગ સહાય જરૂરી છે, ક્ષેત્ર નિષ્ણાતોએ પણ શિક્ષણ આપવું જોઈએ
બેઠકમાં નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે IIT એ અભ્યાસક્રમ અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવાથી લઈને સંશોધન સુધીની પ્રક્રિયામાં ઉદ્યોગનો ટેકો લેવો જોઈએ. આનાથી ફક્ત વિશ્વ કક્ષાના સંશોધનને પ્રોત્સાહન મળશે જ, પરંતુ સંશોધન પછી તૈયાર કરાયેલ ઉત્પાદનનું મહત્વ પણ ભારત અને સમગ્ર વિશ્વમાં વધશે.
ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોએ IIT માં વિદ્યાર્થીઓને પણ શિક્ષણ આપવું જોઈએ. UGC એ ‘પ્રોફેસર ઓફ પ્રેક્ટિસ’ યોજના પણ બનાવી છે. આ હેઠળ, યુનિવર્સિટીઓ અને કોલેજો ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો અને અનુભવી વ્યાવસાયિકોની નિમણૂક કરી શકે છે. આ પોસ્ટ એવા લોકો માટે છે જેમને તેમના ક્ષેત્રમાં ઊંડો વ્યાવસાયિક અનુભવ છે અને જેઓ વિદ્યાર્થીઓને ઉદ્યોગોની વર્તમાન માંગણીઓ અને વલણો સાથે જોડે છે.
દર વર્ષે IIT વિદ્યાર્થીઓનું આરોગ્ય તપાસ
શિક્ષણ મંત્રીએ કહ્યું કે તેઓ વિવિધ IIT ની મુલાકાત લે છે અને વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાર્તાલાપ કરે છે. આનાથી વિદ્યાર્થીઓ તેમની સમસ્યાઓ અને સૂચનો શેર કરી શકે છે. IIT વહીવટીતંત્રે દરેક વિદ્યાર્થી સુધી પણ પહોંચવું જોઈએ. વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ધ્યાન આપવું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે. બેઠકમાં વિવિધ IIT દ્વારા અપનાવવામાં આવેલા મોડેલો શેર કરવામાં આવ્યા હતા. કેમ્પસની અંદર સ્વસ્થ જીવનશૈલીને પ્રોત્સાહન આપવા અને વાર્ષિક આરોગ્ય તપાસ કરાવવાનું પણ સૂચન કરવામાં આવ્યું હતું.
JEE એડવાન્સ્ડ માટે કોચિંગ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ
IIT કાઉન્સિલની બેઠકના એજન્ડામાં JEE એડવાન્સ્ડ પરીક્ષામાં કોચિંગ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અંગે ચર્ચા પણ સામેલ હતી. જોકે, કોચિંગ પર નિર્ભરતા અંગે એક પ્રસ્તાવ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જે આગામી બેઠકમાં રજૂ કરવામાં આવશે અને તેની ચર્ચા કરવામાં આવશે. કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલયે પ્રવેશ પરીક્ષાઓમાં કોચિંગ પર નિર્ભરતા કેવી રીતે ઘટાડી શકાય તે અંગે ભલામણો આપવા માટે એક સમિતિની પણ રચના કરી છે.