US CPT Case: અમેરિકામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે કરિક્યુલર પ્રૅક્ટિકલ ટ્રેનિંગ (CPT) એક લોકપ્રિય કાર્યક્રમ રહ્યો છે, જેના દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ કૉલેજના પ્રથમ દિવસથી જ નોકરી કરી શકે છે. આ કાર્યક્રમનો લાભ મોટાભાગે એવા વિદ્યાર્થીઓ લેતા આવ્યા છે, જેમને H-1B જેવા વર્ક વિઝા મળી શકતા નથી અને તેઓ અમેરિકામાં નોકરી ચાલુ રાખવા માગે છે. CPTની મંજૂરી આપતી કૉલેજમાં પ્રવેશ મેળવીને તેઓ કામ ચાલુ રાખતા હતા. જોકે, અમેરિકાની સરકારે CPT અંગે કડક વલણ અપનાવ્યું અને તેના પરિણામે હવે યુનિવર્સિટીઓ તેની સામે કોર્ટમાં ગઈ છે.
ખરેખર, ઑગસ્ટમાં અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને તેમની કૉલેજોએ અચાનક જણાવ્યું કે હવે તેમને CPT કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. આવું એટલા માટે થયું કારણ કે ‘ઇમિગ્રેશન એન્ડ કસ્ટમ્સ એન્ફોર્સમેન્ટ’ (ICE)એ કૉલેજોને મેમો મોકલ્યો હતો કે જો અભ્યાસક્રમ માટે પ્રૅક્ટિકલ ટ્રેનિંગ જરૂરી હોય, તો અમેરિકાના વિદ્યાર્થીઓએ પણ તે કરવી જોઈએ. અન્યથા માત્ર વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે CPTની કોઈ જોગવાઈ હોવી જોઈએ નહીં. કૉલેજો અને યુનિવર્સિટીઓએ તરત જ આ અંગે સૂચનાઓ જાહેર કરી, જેના કારણે વાસ્તવમાં CPT બંધ થઈ ગઈ.
ICEના મેમોને કોર્ટમાં પડકાર
હવે એસોસિએશન ઑફ અમેરિકન યુનિવર્સિટીઝ, પ્રેસિડેન્ટ્સ અલાયન્સ ઑન હાયર એજ્યુકેશન એન્ડ ઇમિગ્રેશન, NAFSA: એસોસિએશન ઑફ ઇન્ટરનેશનલ એજ્યુકેટર્સ અને મેસેચ્યુસેટ્સમાં સ્વતંત્ર કૉલેજો તથા યુનિવર્સિટીઓના એસોસિએશને ICEના મેમોને પડકાર્યો છે. આ સંગઠનોએ જણાવ્યું છે કે CPT અંગે જવાબ આપવા માટે કૉલેજો અને યુનિવર્સિટીઓને પૂરતો સમય આપવામાં આવ્યો નહોતો. હવે આ તમામ સંગઠનો ICEના મેમો સામે કોર્ટમાં પહોંચ્યાં છે.
CPT પર પ્રતિબંધ અને તેનો વિરોધ
- ICEનો મેમો આવ્યા બાદ અમેરિકાની કૉલેજો અને યુનિવર્સિટીઓએ CPTની મંજૂરી આપવા પર રોક લગાવી દીધી.
- આ નિયમ સામે કોર્ટમાં કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે CPT અમેરિકાની શિક્ષણવ્યવસ્થાનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને પ્રૅક્ટિકલ ટ્રેનિંગ આપે છે.
- NAFSAનાં ડિરેક્ટર ફંતા ઓનું કહેવું છે કે કોઈ ઔપચારિક નિયમ વિના માત્ર સૂચના એટલે કે બ્રૉડકાસ્ટ સંદેશ દ્વારા CPTના નિયમોમાં ફેરફાર કરવો ખોટો છે અને તેને પડકારવો જોઈએ.
- આ અચાનક થયેલા ફેરફારોથી યુનિવર્સિટીના અધિકારીઓ (DSO) માટે મોટી મુશ્કેલી ઊભી થઈ છે, કારણ કે તેમને કોઈ સ્પષ્ટ નિયમ કે તૈયારી વિના અચાનક નવા પ્રતિબંધો લાગુ કરવા પડી રહ્યા છે.
- આવા નિર્ણયો માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ અને કૉલેજોને જ નુકસાન પહોંચાડતા નથી, પરંતુ અમેરિકાના સંશોધન, નવીનતા અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધા કરવાની ક્ષમતા પર પણ નકારાત્મક અસર કરશે.
CPT અંગે શું થયું હતું?
CPT માત્ર વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટેનો ઇન્ટર્નશિપ કાર્યક્રમ છે. OPTથી વિપરીત, CPTને શાળાના DSO (ડેઝિગ્નેટેડ સ્કૂલ ઑફિશિયલ) દ્વારા SEVIS (સ્ટુડન્ટ એન્ડ એક્સચેન્જ વિઝિટર ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ)માં મંજૂરી આપવામાં આવે છે અને તેના માટે USCIS તરફથી ‘એમ્પ્લોયમેન્ટ ઑથોરાઇઝેશન ડૉક્યુમેન્ટ’ની જરૂર પડતી નથી. સરકારે તેને વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે નોકરીના બજારમાં પ્રવેશ મેળવવાનો ચોરમાર્ગ ગણાવ્યો.
12 ઑગસ્ટે ICEએ જણાવ્યું કે CPTને ત્યારે જ મંજૂરી આપી શકાય, જ્યારે ટ્રેનિંગ અભ્યાસક્રમનો અનિવાર્ય ભાગ હોય. આવા કિસ્સામાં તમામ વિદ્યાર્થીઓએ તેમાં ભાગ લેવો જોઈએ, માત્ર વિદેશી વિદ્યાર્થીઓએ જ નહીં. 24 ઑગસ્ટે વધુ એક સંદેશ આવ્યો, જેમાં જણાવાયું કે CPT વૈકલ્પિક હોઈ શકે નહીં. જો તે વૈકલ્પિક હોય, તો તેના માટે પહેલેથી જ એક કાર્યક્રમ ઉપલબ્ધ છે, એટલે કે OPT.
જોકે, હાલમાં સરકારના નિર્ણય સામે માત્ર એક કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે અને કોઈ આદેશ પસાર થયો નથી. પરંતુ આ કેસના પરિણામથી જ નક્કી થશે કે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે વૈકલ્પિક અને ક્રેડિટ આધારિત ઇન્ટર્નશિપ ઉપલબ્ધ રહેશે કે નહીં.
