ઇમરાન ખાનને 28 ઑક્ટોબર સુધી ભારત છોડવાની નોટિસ, BJP નેતા કિરીટ સોમૈયાની ફરિયાદ બાદ કાર્યવાહી
Imran Khan India Exit Notice: બોલીવુડ અભિનેતા અને આમિર ખાનના ભાણેજ ઇમરાન ખાનને મુંબઈ પોલીસે 28 ઑક્ટોબર 2026 સુધીમાં ભારત છોડવાની નોટિસ આપી છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગણીને લઈને મુંબઈમાં યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થયા બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. ઇમરાન ખાન અમેરિકાના નાગરિક છે અને ભારતમાં ઓવરસીઝ સિટિઝન ઑફ ઇન્ડિયા (OCI) કાર્ડના આધારે રહે છે. પોલીસે તેમની સામે ઇમિગ્રેશન અને વિદેશી નાગરિકો સંબંધિત કાયદાઓ હેઠળ કાર્યવાહી કરી છે.
10 ઑક્ટોબરે ઑગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાનમાં સામેલ થયા હતા
ઇમરાન ખાન 10 ઑક્ટોબરે મુંબઈના ઑગસ્ટ ક્રાંતિ મેદાનમાં યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થયા હતા. આ પ્રદર્શનમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગણી કરવામાં આવી હતી. આ પ્રદર્શન મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા એટલે કે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)માં કથિત અનિયમિતતાઓના વિરોધ સાથે સંબંધિત હતું. આ આંદોલનમાં કૉક્રોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના સમર્થનમાં પણ લોકો એકત્ર થયા હતા. ઇમરાન ખાન સાથે તેમની સાથી અભિનેત્રી લેખા વૉશિંગ્ટન અને તેમની પિતરાઈ બહેન જાયન મેરી ખાન પણ પ્રદર્શનમાં હાજર હતાં. મુંબઈ પોલીસે પ્રદર્શન દરમિયાન ત્રણેયને અટકાયતમાં લીધાં હતાં. બાદમાં તેમને મુક્ત કરવામાં આવ્યાં હતાં.
એક અહેવાલ અનુસાર, પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવાને કારણે ઇમરાન ખાન સામે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. પોલીસનું કહેવું છે કે તેઓ ભારતીય નાગરિક નથી, તેમ છતાં રાજકીય વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થયા હતા.
અમેરિકાની નાગરિકતા અને OCI કાર્ડ કાર્યવાહીનો આધાર બન્યાં
ઇમરાન ખાન અમેરિકાના નાગરિક છે અને તેમની પાસે OCI કાર્ડ છે. આ કાર્ડ ભારતીય મૂળના વિદેશી નાગરિકોને ભારતમાં રહેવાની અને અન્ય કેટલીક સુવિધાઓનો લાભ લેવાની મંજૂરી આપે છે, પરંતુ તેનાથી ભારતીય નાગરિકતા મળતી નથી. મુંબઈ પોલીસની કાર્યવાહી પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ઇમરાન ખાન ભારતના નાગરિક નથી. પોલીસે તેમને દેશ છોડવાની નોટિસ આપી છે. જોકે, માત્ર કોઈ વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થવાથી OCI કાર્ડધારકનું આવું કરવું આપમેળે ગેરકાયદેસર સાબિત થતું નથી. આ મામલે નોટિસનો ચોક્કસ કાનૂની આધાર અને કથિત ઉલ્લંઘનની સંપૂર્ણ વિગતો અલગથી તપાસવી જરૂરી છે.
2011માં ઇમરાન ખાને ભારતીય નાગરિકતા મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તે સમયે તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ ભારતીય પાસપોર્ટ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે તેમને ટૂંક સમયમાં પાસપોર્ટ મળી જશે અને કહ્યું હતું કે પોતાના દેશની સેવા કરવી તેમની ફરજ છે. વર્તમાન અહેવાલમાં તેમને અમેરિકાના નાગરિક ગણાવવામાં આવ્યા છે.
BJP નેતા કિરીટ સોમૈયાની ફરિયાદ બાદ કાર્યવાહી
આ મામલે BJPના નેતા અને ભૂતપૂર્વ સાંસદ કિરીટ સોમૈયાની ફરિયાદ પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. સોમૈયાએ ઇમરાન ખાનની નાગરિકતાની તપાસ કરવાની અને તેમને ભારતમાંથી હાંકી કાઢવાની માગણી કરી હતી. સોમૈયાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફૉર્મ X પર અભિનેતાને તાત્કાલિક દેશનિકાલ કરવાની માગણી કરી હતી અને પોલીસને તેમની નાગરિકતા સંબંધિત દસ્તાવેજોની તપાસ કરવા જણાવ્યું હતું. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે જો ઇમરાન ખાન વિદેશી નાગરિક છે, તો તેમને ભારતમાં રાજકીય આંદોલનમાં સામેલ થવાની મંજૂરી કેવી રીતે મળી.
અન્ય મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, સોમૈયાએ 12 ઑક્ટોબરે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. ત્યારબાદ આ મામલો સંબંધિત વિદેશી નાગરિક નોંધણી કચેરી (FRRO) સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યો હતો.
વિદેશી નાગરિકો સંબંધિત કાયદાનો મામલો શું છે
ભારતમાં OCI કાર્ડધારકોને વિદેશી નાગરિકો ગણવામાં આવે છે. તેમને ભારતમાં રહેવાના કેટલાક વિશેષ અધિકારો મળે છે, પરંતુ તેઓ ભારતીય નાગરિકોના તમામ રાજકીય અધિકારોનો ઉપયોગ કરી શકતા નથી. ઉદાહરણ તરીકે, તેમને ભારતીય ચૂંટણીઓમાં મતદાન કરવાનો અથવા સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભાની ચૂંટણી લડવાનો અધિકાર નથી.
જોકે, જાહેર પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવા અને ચૂંટણી લડવા કે મતદાન કરવાના અધિકારો વચ્ચે કાનૂની તફાવત છે. કાનૂની તપાસ અનુસાર, OCIના નિયમોમાં દરેક જાહેર પ્રદર્શનમાં સામેલ થવા પર આપમેળે પ્રતિબંધ મૂકવાની સ્પષ્ટ જોગવાઈ નથી. તેથી ઇમરાન ખાનના મામલે સંબંધિત અધિકારીઓએ કયા ચોક્કસ નિયમ અને કથિત ઉલ્લંઘનના આધારે નોટિસ આપી છે, તે મહત્ત્વપૂર્ણ સવાલ છે.
હાલમાં સૌથી મહત્ત્વનો સવાલ એ છે કે શું કોઈ વિદેશી નાગરિકનું ચૂંટણી પંચ વિરુદ્ધ શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શનમાં સામેલ થવું તેને ભારત છોડવાની નોટિસ આપવા માટે પૂરતો આધાર છે, કે પછી તેના માટે કોઈ ચોક્કસ કાનૂની ઉલ્લંઘન સાબિત કરવું જરૂરી છે. આ સવાલનો જવાબ નોટિસમાં નોંધાયેલા વાસ્તવિક કાનૂની આધાર અને આગળની સત્તાવાર કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ થશે.
