બનાસકાંઠામાં ગોબરથી બાયો-CNG બનાવવાની ક્રાંતિ, જિલ્લામાં 200 અને દેશમાં 1,000 પ્લાન્ટ બનાવવાનું લક્ષ્ય
Banas Dairy Development Projects: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આગામી 30 ઑક્ટોબરે બનાસ ડેરીના પાંચ મોટા વિકાસકાર્યોનું લોકાર્પણ અને શિલાન્યાસ કરશે. તેમાં બનાસકાંઠાના ભીલડીમાં દેશી ગૌવંશ અને ભેંસોના સંવર્ધન માટે ₹325 કરોડના ખર્ચે તૈયાર કરવામાં આવેલું કેન્દ્ર અને પાલનપુર વેરહાઉસનો સમાવેશ થાય છે.
બનાસકાંઠામાં જ ગોબર આધારિત ચાર બાયો-CNG પ્લાન્ટ કાર્યરત છે. જિલ્લામાં 200 અને દેશમાં 1,000 પ્લાન્ટ બનાવવાનું લક્ષ્ય છે. વિધાનસભાના અધ્યક્ષ શંકર ચૌધરી અને નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી વડાપ્રધાનની સભાની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવા પહોંચ્યા હતા.
ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠામાં બનાસ ડેરી દ્વારા ગામ અને ગૌવંશ આધારિત ક્રાંતિની નવી ગાથા લખવામાં આવી રહી છે. રાષ્ટ્રીય ડેરી વિકાસ બોર્ડના માર્ગદર્શન અને રાષ્ટ્રીય ગોકુલ મિશનની મદદથી આશરે ₹325 કરોડના ખર્ચે ભીલડી ગામમાં દેશી ગૌવંશના સંવર્ધન માટે આધુનિક કેન્દ્રની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આગામી 30 નવેમ્બરે તેનું લોકાર્પણ કરશે. આ સાથે અન્ય ચાર વિકાસકાર્યોનું ઉદ્ઘાટન અને લોકાર્પણ પણ કરશે. ગુજરાત વિધાનસભાના અધ્યક્ષ શંકરભાઈ ચૌધરી અને નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી વડાપ્રધાનની સભાની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવા ભીલડી પહોંચ્યા હતા.
ચૌધરીએ જણાવ્યું કે ગામડાં ભારતના વિકાસમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવવા તૈયાર છે. ભીલડીમાં બનાવવામાં આવેલા આધુનિક ટેક્નોલોજીથી સજ્જ ભારત બોવાઇન બ્રીડિંગ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટરની મદદથી દર વર્ષે ઉત્તમ જાતિના 25 હજાર વાછરડાં તૈયાર કરી શકાશે. હવે બનાસની ધરતી પર કાંકરેજ, ગીર, સાહીવાલ, થરપારકર, મહેસાણી, બન્ની, જાફરાબાદી અને મુર્રાહ જેવી જાતિનાં ગાય અને ભેંસનાં વાછરડાં તૈયાર કરી શકાશે.
ચૌધરીએ જણાવ્યું કે બનાસ ડેરી દ્વારા અહીં ગોબર આધારિત ચાર બાયો-CNG પ્લાન્ટ ચલાવવામાં આવે છે. અહીં દરરોજ 340 ટન ગોબરની પ્રક્રિયા કરીને બાયો-CNG તૈયાર કરવામાં આવે છે. ગોબરમાંથી બનતું બાયો-CNG સામાન્ય CNG કરતાં ઓછા ભાવે ઉપલબ્ધ છે.
સામાન્ય કચરો ગણાતા ગોબરને વાહનો માટેના સ્વચ્છ હરિત ઇંધણ, ઉત્તમ જૈવિક ખાતર અને પશુપાલક પરિવારો માટે દર પખવાડિયે નિયમિત રોકડ આવકના સ્ત્રોતમાં રૂપાંતરિત કરીને સંસ્થાએ ક્રાંતિકારી પહેલ કરી છે.
બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આશરે 28 લાખ પશુધનમાંથી 24 લાખ પશુઓ બનાસ ડેરી સાથે જોડાયેલા પશુપાલકો પાસે છે.
અહીં દરરોજ આશરે 24,000 ટન ગોબર ઉત્પન્ન થાય છે. ચાર પ્લાન્ટ દ્વારા દરરોજ 340 ટન ગોબરની પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે, જ્યારે થરાદ અને રાધનપુરમાં નવા પ્લાન્ટ કાર્યરત થતાં આ નેટવર્કની દૈનિક ક્ષમતા 515 મેટ્રિક ટન સુધી પહોંચી જશે. ગોબરમાંથી તૈયાર થતું બાયો-CNG સામાન્ય CNG કરતાં સસ્તું છે. અહીં તૈયાર થતું સ્વચ્છ બાયો-CNG વાહનચાલકોને પ્રતિ કિલો ₹75થી ₹80ના રાહત દરે વેચવામાં આવે છે.
ગુજરાતમાં સામાન્ય CNGનો દર પ્રતિ કિલો ₹92થી ₹94 છે. જિલ્લામાં આશરે 200 બાયો-CNG પ્લાન્ટ સ્થાપવાની યોજના છે, જેના દ્વારા વાર્ષિક 1,168 લાખ કિલો કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસનું ઉત્પાદન થશે. તેનાથી પશુપાલકોને વાર્ષિક ₹875 કરોડ સુધીની આવક થશે. ‘જાપાન-ઇન્ડિયા કો-ઓપરેટિવ બાયોગેસ ઇનિશિયેટિવ’ની મદદથી દેશમાં આવા 1,000 બાયો-CNG પ્લાન્ટ સ્થાપવાની યોજના છે.
ચૌધરીએ કહ્યું કે બનાસ ડેરી માત્ર દૂધ એકત્રિત કરવા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ સ્વચ્છ હરિત ઊર્જાને ગ્રામીણ આજીવિકા સાથે જોડીને પશુપાલકોનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરવાનું પણ તેનું ધ્યેય છે. આનાથી ભારતનાં દૂરદૂરનાં ગામડાં દેશને ‘નેટ ઝીરો’ કાર્બન ઉત્સર્જનની વૈશ્વિક હરિત ક્રાંતિમાં અગ્રેસર બનાવવામાં ભાગીદાર બની શકશે.
