Colombia hippos Vantara Jamnagar: કોલંબિયામાં અત્યારે જે હિપોપોટેમસ ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યા છે, તેમનો ઈતિહાસ કુખ્યાત ડ્રગ માફિયા પાબ્લો એસ્કોબાર સાથે જોડાયેલો છે. વર્ષ 1993માં એસ્કોબારના મૃત્યુ પહેલા તેણે ગેરકાયદેસર રીતે આફ્રિકાથી કેટલાક પ્રાણીઓ મંગાવ્યા હતા, જેમાં હિપ્પોની એક જોડી પણ સામેલ હતી. સમય જતાં આ હિપ્પોની સંખ્યા વધીને 150થી વધુ થઈ ગઈ છે. કોલંબિયાની આબોહવા અનુકૂળ હોવાથી અને કુદરતી શિકારીઓના અભાવે તેમની વસ્તી અનિયંત્રિત બની ગઈ છે. સ્થાનિક પર્યાવરણ અને નદી કિનારે વસતા ગ્રામજનો માટે આ હિપ્પો ખતરો સાબિત થઈ રહ્યા હોવાથી સરકારે તેમાંથી 80 હિપ્પોને મારી નાખવાનો કઠોર નિર્ણય લીધો હતો.
અનંત અંબાણી અને ‘વનતારા’ની ઉમદા ઓફર
કોલંબિયા સરકાર જ્યારે આ નિર્દોષ પ્રાણીઓને મારી નાખવાની તૈયારી કરી રહી હતી, ત્યારે ભારતના યુવા ઉદ્યોગપતિ અનંત અંબાણી વ્હારે આવ્યા છે. જામનગરમાં 3,500 એકરમાં ફેલાયેલા વિશ્વના સૌથી મોટા પ્રાણી પુનર્વસન કેન્દ્ર ‘વનતારા’ના સીઈઓએ કોલંબિયાના પર્યાવરણ મંત્રીને પત્ર લખીને આ હિપ્પોને દત્તક લેવાની દરખાસ્ત મૂકી છે. અનંત અંબાણીનું માનવું છે કે દરેક જીવ અમૂલ્ય છે અને જો તેમને સુરક્ષિત આશ્રય આપી શકાતો હોય તો તેમને મારવા ન જોઈએ. વનતારા આ 80 હિપ્પોને જામનગર લાવીને તેમના જીવનના અંત સુધી તમામ સુવિધાઓ અને તબીબી સારવાર પૂરી પાડવા તૈયાર છે.
જામનગરમાં હિપ્પોના વસવાટ સામે પડકારો
જોકે, આ પ્રોજેક્ટ જેટલો ઉમદા દેખાય છે એટલો જ પડકારજનક પણ છે. વનતારાના સીઈઓએ સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું છે કે પ્રાણીઓને બચાવવા એ આપણી નૈતિક જવાબદારી છે. પરંતુ કેટલાક વન્યજીવ કાર્યકરો જામનગરની આબોહવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. જામનગરનું વાતાવરણ ગરમ અને શુષ્ક છે, જે હિપ્પો જેવા પાણીમાં રહેતા પ્રાણીઓ માટે કેટલું અનુકૂળ રહેશે તે એક સવાલ છે. સામે પક્ષે વનતારાની ટીમ દાવો કરે છે કે તેમની પાસે પ્રાણીઓ માટે આધુનિક તબીબી સુવિધાઓ અને કુદરતી જેવું જ વાતાવરણ ઊભું કરવાની ક્ષમતા છે, જેથી હિપ્પો અહીં સુરક્ષિત રહી શકશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ન્યાયની આશા
અત્યારે આ આખી દરખાસ્ત કોલંબિયા સરકારના ટેબલ પર છે. કોલંબિયા માટે આ હિપ્પો એક ‘આક્રમક પ્રજાતિ’ બની ગયા છે જે સ્થાનિક જીવસૃષ્ટિને નુકસાન પહોંચાડે છે. જો અનંત અંબાણીની આ ઓફર સ્વીકારવામાં આવે, તો તે વિશ્વનું સૌથી મોટું પ્રાણી સ્થળાંતર ઓપરેશન બની શકે છે. પાબ્લો એસ્કોબારના પાપના ભોગ બનેલા આ પ્રાણીઓને જામનગરના વનતારામાં નવું જીવન મળશે કે કેમ, તે હવે કોલંબિયા સરકારના જવાબ પર નિર્ભર છે. જો આ સફળ થશે તો વનતારા અને ગુજરાતનું નામ વૈશ્વિક સ્તરે પ્રાણી સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સુવર્ણ અક્ષરે લખાશે.
