Gir Forest Illegal Resorts: ગીરમાં રિસોર્ટની મંજૂરી કોણે આપી? કોને ફાયદો પહોંચાડવા આ ખેલ? કોના ઈશારે લોકોના જીવ જોખમમાં મુકાઈ રહ્યા છે?
ગીર માત્ર પ્રવાસન સ્થળ નથી…
ગીર એ સિંહોનું ઘર છે. ગીરની જંગલ વ્યવસ્થા માત્ર સિંહો માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર કુદરતી ecosystem અને આસપાસ રહેતા લોકોની સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
તો પછી સવાલ એટલો જ છે
આ સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં રિસોર્ટ અને ફાર્મહાઉસ ઊભા કરવાની મંજૂરી કોણે આપી?
અને જો કેટલાક બાંધકામો ખરેખર ગેરકાયદેસર હતા, તો—
તેમને બનવા જ કોણે દીધા?
2026માં ગુજરાત હાઈકોર્ટ સમક્ષ રજૂ થયેલી માહિતી મુજબ ગીર આસપાસ તપાસાયેલા 501 પ્રવાસન એકમોમાંથી 387 ગેરકાયદેસર હોવાનું સામે આવ્યું છે. હાઈકોર્ટે પણ ગેરકાયદે રિસોર્ટ-હોટલો અને સિંહોના habitat અંગે ગંભીરતા દર્શાવી છે.
આ આંકડો માત્ર એક આંકડો નથી.
આ આખી વ્યવસ્થાને સવાલ કરે છે.
જો 387 એકમો ગેરકાયદેસર હતા તો સવાલ છે,
આટલા મોટા પાયે બાંધકામ થયું ત્યારે તંત્ર ક્યાં હતું?
કોણે જમીનના ઉપયોગની મંજૂરી આપી?
કોણે NOC આપી?
કોણે બાંધકામ થવા દીધું?
અને સૌથી મોટો સવાલ,
કોને ફાયદો પહોંચાડવા માટે આ આખો ખેલ રમાઈ રહ્યો હતો?
સરકારી નીતિઓમાં ગીરની સંવેદનશીલતા અંગે વર્ષોથી નિયંત્રણો છે. ગીરના વિસ્તારમાં હોટલ-રિસોર્ટ અંગે 1 કિમીની મર્યાદા સહિતના નિયમો અને Eco-Sensitive Zoneના નિયમો લાગુ રહ્યા છે.
તો પછી નિયમો હોવા છતાં આટલા મોટા પ્રમાણમાં બાંધકામો કેવી રીતે ઊભા થયા?
આ માત્ર રિસોર્ટનો પ્રશ્ન નથી…
જ્યારે જંગલની આસપાસ સતત માનવ પ્રવૃત્તિ વધે છે, ત્યારે સિંહો અને માણસો વચ્ચેનું અંતર ઘટે છે.
સિંહ પોતાના કુદરતી habitatમાં રહે છે.
પણ જો આપણે તેના habitatની આસપાસ રસ્તા, રિસોર્ટ, ફાર્મહાઉસ, લાઇટ, અવાજ અને સતત માનવ અવરજવર વધારતા જઈએ…
તો પછી કોઈ દિવસ સિંહ માણસોની નજીક આવે ત્યારે દોષ કોનો?
સિંહનો?
કે પછી આપણે જ તેના ઘરની સીમા સુધી પહોંચી ગયા છીએ?
લોકોના જીવ સાથે પણ આ રમત છે
જંગલની ecosystemને નુકસાન થાય એટલે તેની અસર માત્ર વન્યજીવો સુધી સીમિત રહેતી નથી.
માનવ-સિંહ સંઘર્ષ વધે તો જોખમ સીધું સ્થાનિક લોકો, પ્રવાસીઓ અને વનવિસ્તારની આસપાસ રહેતા પરિવારો સુધી પહોંચે છે.
એટલે આ મુદ્દાને માત્ર “રિસોર્ટ બંધ કરવો કે નહીં” એટલા નાના પ્રશ્નમાં ન જોવો જોઈએ.
સરકારને જવાબ આપવો પડશે
રિસોર્ટની મંજૂરી કોણે આપી?
ગેરકાયદે બાંધકામો સામે સમયસર કાર્યવાહી કેમ ન થઈ?
જવાબદાર અધિકારીઓ સામે શું કાર્યવાહી થઈ?
જો નિયમો તોડાયા હતા તો કોના રાજકીય કે આર્થિક હિતને ફાયદો થયો?
અને સૌથી ગંભીર સવાલ,
કોના ઈશારે કુદરત સાથે ચેડાં કરીને લોકોના જીવ જોખમમાં મુકાઈ રહ્યા છે?
કારણ કે થોડા રિસોર્ટ માલિકોનો નફો કદાચ કરોડોમાં હોઈ શકે…
પણ જો તેના બદલામાં ગીરની ecosystem નબળી પડે, સિંહનું habitat ખોરવાય અને માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષ વધે, તો તેની કિંમત આખો સમાજ ચૂકવશે.
ગીર કોઈની ખાનગી મિલકત નથી.
ગીર કોઈ રિસોર્ટના માલિકની કમાણીનું સાધન માત્ર નથી.
ગીર ગુજરાતની કુદરતી ધરોહર છે.
અને જો આ ધરોહરને બચાવવા માટે બનાવેલા નિયમો જ અમલમાં નહીં આવે…
તો પછી સવાલ માત્ર ગેરકાયદે રિસોર્ટનો નથી.
સવાલ એ છે કે કાયદો કોના માટે છે?
અને જો કાયદો બધાને સરખો લાગુ પડતો હોય…
તો પછી આટલા બધા ગેરકાયદે બાંધકામો ઊભા કેવી રીતે થયા?
જવાબ જોઈએ.
જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ.
અને ગીર સાથે કોઈ સમાધાન ન થવું જોઈએ.
