Gujarat Net Zero Carbon Emission: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ હંમેશા ‘Clean and Green India’ ના વિઝનને દેશના વિકાસનો મહત્વપૂર્ણ આધાર માન્યો છે. તેમનો સ્પષ્ટ અભિગમ રહ્યો છે કે આર્થિક પ્રગતિ અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ સાથે-સાથે આગળ વધે, જેથી આવનારી પેઢીઓને સુરક્ષિત અને ટકાઉ ભવિષ્ય મળી શકે. પ્રધાનમંત્રીના આ જ વિઝનને ગતિ આપતાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં ગુજરાતે પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને Green Energy ના ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે.
1 વર્ષમાં કાર્બન ઉત્સર્જનમાં સૌથી મોટો ઘટાડો, સાથે જ રેકોર્ડ 67,655 મિલિયન યુનિટ ‘Green વીજળી’ નું ઉત્પાદન
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન ગુજરાતે માત્ર એક વર્ષમાં 49.79 મિલિયન ટન (mtCO₂e) કાર્બન ઉત્સર્જનને વાતાવરણમાં જતાં અટકાવવામાં સફળતા મેળવી નવી સિદ્ધિ સ્થાપી છે. રાજ્યના ઇતિહાસમાં એક જ વર્ષમાં નોંધાયેલો આ સૌથી મોટો કાર્બન ઘટાડો છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ પાછળ રાજ્યના ઊર્જા ક્ષેત્રમાં Solar, Wind અને અન્ય Renewable Energy સ્ત્રોતોના ઝડપી વિસ્તરણનો મુખ્ય ફાળો રહ્યો છે. તેના પરિણામે ગુજરાતે માત્ર એક વર્ષમાં 67,655 મિલિયન યુનિટ Green વીજળીનું રેકોર્ડ ઉત્પાદન પણ નોંધાવ્યું છે.
5 વર્ષમાં 179 મિલિયન ટન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો, જળવાયુ સંરક્ષણમાં ગુજરાતની મોટી સિદ્ધિ
રાજ્ય સરકારની Green Energy પહેલો, પર્યાવરણલક્ષી નીતિઓ અને Renewable Energy ક્ષેત્રમાં થયેલા ઝડપી વિસ્તરણના પરિણામે ગુજરાત છેલ્લા 5 વર્ષમાં કુલ 179 મિલિયન ટન કાર્બન ઉત્સર્જનને વાતાવરણમાં ભળતાં અટકાવવામાં સફળ રહ્યું છે. આંકડાઓ મુજબ રાજ્યમાં દર વર્ષે અંદાજે 442 મિલિયન ટન Greenhouse Gas નું ઉત્સર્જન થાય છે. આવી સ્થિતિમાં છેલ્લા પાંચ વર્ષ દરમિયાન કુલ વાર્ષિક ઉત્સર્જનના લગભગ 40 ટકા જેટલો કાર્બન ઘટાડો નોંધાવવો એનો પુરાવો છે કે ગુજરાતે વિકાસ અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ વચ્ચે અસરકારક સંતુલન સ્થાપિત કરીને ટકાઉ અને હરિત વિકાસનું મજબૂત મોડેલ રજૂ કર્યું છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, મોટા પાયે Green Energy ના ઉપયોગથી કોલસા અને અન્ય Fossil Fuel નો વપરાશ ઘટે છે, જેના કારણે કાર્બન ઉત્સર્જનમાં સીધો ઘટાડો થાય છે. આ જ કારણ છે કે આજે સમગ્ર વિશ્વમાં Renewable Energy ને જળવાયુ પરિવર્તન સામે લડવાનું સૌથી અસરકારક માધ્યમ માનવામાં આવે છે.
સામાન્ય લોકોના જીવન સાથે ‘કાર્બન ઉત્સર્જન’ નો મુદ્દો કેવી રીતે જોડાયેલો છે?
કાર્બન ઉત્સર્જન માત્ર પર્યાવરણનો વિષય નથી, પરંતુ તે સીધો સામાન્ય લોકોના સ્વાસ્થ્ય, હવામાન અને જીવનશૈલી સાથે જોડાયેલો મુદ્દો છે. વાતાવરણમાં વધતું કાર્બન ઉત્સર્જન Global Warming, અતિશય ગરમી, અનિયમિત વરસાદ, પૂર અને દુષ્કાળ જેવી સમસ્યાઓમાં વધારો કરે છે. તેના વિપરીત Green Energy ના ઉપયોગથી પ્રદૂષણ ઘટે છે, હવાની ગુણવત્તા સુધરે છે અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત જોખમોમાં પણ ઘટાડો થાય છે. પર્યાવરણ નિષ્ણાતો માને છે કે Solar અને Wind Energy જેવા સ્વચ્છ ઊર્જા સ્ત્રોતો ભવિષ્યમાં માત્ર પર્યાવરણ સંરક્ષણનો જ આધાર નહીં બને, પરંતુ ઊર્જા સુરક્ષા અને આર્થિક વિકાસના પણ મહત્વપૂર્ણ સ્તંભ સાબિત થશે.
સંસ્થાગત પ્રયાસોથી પર્યાવરણ સંરક્ષણને મળી નવી ગતિ, Power Generation માં વધી Green Energy ની ભાગીદારી
આ નોંધપાત્ર સિદ્ધિ દ્વારા રાજ્ય સરકારે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે ગુજરાત માત્ર નિર્ધારિત લક્ષ્યો પૂર્ણ કરવા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ જળવાયુ પરિવર્તન સામે નવા ધોરણો સ્થાપિત કરી રહ્યું છે. રાજ્યમાં અમલમાં મૂકાયેલી ‘Integrated RE Policy 2026’, ‘Green Hydrogen Policy’ અને ‘Gujarat Pump Storage Policy’ જેવી નીતિઓએ પર્યાવરણ સંરક્ષણના અભિયાનને નવી ગતિ આપી છે.
ઊર્જા વિભાગની કડક દેખરેખ હેઠળ GUVNL (ગુજરાત ઊર્જા વિકાસ નિગમ લિમિટેડ), GEDA અને GPCL જેવી સંસ્થાઓના સતત પ્રયાસોનું જ પરિણામ છે કે આજે રાજ્યના Power Generation Mix માં Green Energy ની ભાગીદારી ઝડપથી વધી છે, જેના કારણે હવાની ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર અને સકારાત્મક સુધારો થયો છે.
2030 સુધી 100 GW ક્ષમતાનું લક્ષ્ય, ‘Net Zero’ મિશનમાં ગુજરાતની મોટી ભૂમિકા
વર્ષ 2070 સુધી ભારતને ‘Net Zero’ બનાવવાના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનને સાકાર કરવામાં ગુજરાત અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. આ દિશામાં રાજ્ય સરકારે વર્ષ 2030 સુધી 100 GW Renewable Energy ક્ષમતા વિકસાવવાનો મહત્ત્વાકાંક્ષી રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. ગુજરાતની આ સિદ્ધિ માત્ર રાજ્ય સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ભારતના વૈશ્વિક જળવાયુ લક્ષ્યો અને Paris Agreement હેઠળ કરવામાં આવેલા સંકલ્પોને મજબૂત આધાર આપે છે. Green Energy અને ટકાઉ વિકાસની દિશામાં ગુજરાત આજે દેશ માટે એક પ્રભાવશાળી મોડેલ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.
