Gujarat Rannshala: ગુજરાત સરકારે ૨૮ બસો શરૂ કરી છે જે ‘સ્કૂલ ઓન વ્હીલ્સ’ (ચાલતી-ફરતી શાળા) તરીકે લિટલ રન ઓફ કચ્છ (LRK) ના અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં ચાલશે. આનો હેતુ ઋતુ પ્રમાણે એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ સ્થળાંતર કરનારા મીઠું પકવતા મજૂરો એટલે કે અગરિયાના બાળકો સુધી પહોંચવાનો છે, જેથી તેમના ભણતર-ગણતરમાં કોઈ રુકાવટ ન આવે. ગુજરાતના ગૃહ રાજ્ય મંત્રી હર્ષ સંઘવીએ આની શરૂઆત કરી.
‘રણશાલા’ નામની આ બસોને મંગળવારે ગાંધીનગરથી ગુજરાતના ગૃહ રાજ્ય મંત્રી હર્ષ સંઘવીએ રાજ્ય સરકારના ‘શાળા પ્રવેશોત્સવ’ અભિયાન અંતર્ગત લીલી ઝંડી બતાવીને રવાના કરી. હર્ષ સંઘવીએ ‘રણશાલા: સ્કૂલ ઓન વ્હીલ્સ’ પહેલ શરૂ કરી છે. આ અગરિયા સમુદાયના બાળકોનું ભણતર કોઈ પણ રુકાવટ વગર ચાલુ રાખવાની દિશામાં એક અનોખું પગલું છે. આ પહેલ અંતર્ગત GSRTC ની ૨૮ જૂની બસોને સોલાર પાવર, સ્માર્ટ ટીવી, ડિજિટલ લર્નિંગ ટુલ્સ અને આધુનિક સુવિધાઓવાળા સંપૂર્ણ સજ્જ મોબાઈલ ક્લાસરૂમમાં બદલવામાં આવી છે. આનાથી રણના અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં રહેતા બાળકોને સારું શિક્ષણ મળશે અને તેમના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે નવી તકો ઊભી થશે.
સમગ્ર શિક્ષણ અભિયાન અને માર્ગ પરિવહન નિગમે મિલાવ્યો હાથ
આ પ્રોજેક્ટ શિક્ષણ વિભાગના ‘સમગ્ર શિક્ષણ અભિયાન’ અને ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ પરિવહન નિગમ (GSRTC) ની એક સંયુક્ત પહેલ છે. આનો હેતુ મીઠું પકવતા પરિવારોના (જેમને ગુજરાતમાં ‘અગરિયા’ કહેવામાં આવે છે) ૬ થી ૧૪ વર્ષના બાળકોને શિક્ષણ સાથે જોડવાનો છે.
ગુજરાતના ગૃહ રાજ્ય મંત્રી હર્ષ સંઘવીએ એએનઆઈને જણાવ્યું-‘વડનગરની બીએન હાઈસ્કૂલમાં ૨૩મા ‘શાલા પ્રવેશોત્સવ’ નું ઉદ્ઘાટન મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ કરી રહ્યા છે. એક ખૂબ જ અનોખી પહેલ અંતર્ગત ગુજરાત રાજ્ય પરિવહન (ST) વિભાગે તે બસોને મોબાઈલ ક્લાસરૂમમાં બદલી દીધી છે જે પહેલાં નકામી અને ભંગાર જેવી હાલતમાં હતી. આ બસો અંતરિયાળ ‘અગરિયા’ (મીઠું પકવતા) વિસ્તારોમાં રહેતા પરિવારોના બાળકો માટે છે. ‘વેસ્ટ ટુ બેસ્ટ’ (નકામી વસ્તુઓમાંથી શ્રેષ્ઠ વસ્તુ બનાવવી) કોન્સેપ્ટને અપનાવતા આજે આ બસો શિક્ષણ વિભાગને સોંપી દેવામાં આવી છે.
અગરિયા ૮ મહિના માટે મીઠાના રણમાં જાય છે
અગરિયા લોકો દર વર્ષે ચોમાસું પૂરું થયા પછી આઠ મહિના માટે LRK ના રણમાં ચાલ્યા જાય છે. ત્યાં તેઓ મીઠાના અગર (પાન) બનાવે છે અને વર્ષ આખું નજીકની કામચલાઉ ઝૂંપડીઓ અને તંબુઓમાં રહે છે.
આ ખરેખર એક અનોખો કોન્સેપ્ટ છે. આ બસોને સોલાર એનર્જીથી ચાલતા શાનદાર ક્લાસરૂમમાં બદલવામાં આવી છે. બસોમાં સરકારી ઓનલાઈન ક્લાસ જોવા માટે ડિશ ટીવીની સુવિધા છે, સાથે જ લાઈફટાઈમ સબ્સ્ક્રિપ્શન પણ મળે છે… દરેક બસમાં ૨૦ બાળકોના બેસવાની અને ભણવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે… સાથે જ, બાળકો માટે બસોની આસપાસ રમતા રમતા શીખવાની પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. હું આ પહેલ માટે એસટી વિભાગના ખૂબ વખાણ કરું છું, અને મને ખાતરી છે કે ભવિષ્યમાં આવી વધુ બસો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. – હર્ષ સંઘવી, ગુજરાતના ગૃહ રાજ્ય મંત્રી
નકામી પડેલી બસોને બનાવી દીધી ક્લાસરૂમ
આ પહેલમાં ગુજરાતના રાજ્ય પરિવહન નિગમની નકામી પડેલી બસોનો ઉપયોગ કરીને તેમને કામ કરવા લાયક ક્લાસરૂમમાં બદલવામાં આવી છે.
આમાં ૪૩-ઈંચનું સ્માર્ટ ટીવી, શૈક્ષણિક ચેનલો માટે ડિશ ટીવી કનેક્ટિવિટી, એફએમ રેડિયો, ડિજિટલ ઘડિયાળ, ખાસ લર્નિંગ એડ્સ, એલઇડી લાઇટિંગ સિસ્ટમ, દીવાલ પર લાગતા પંખા, પોર્ટેબલ સ્ટડી ટેબલ, લવચીક બેસવાની વ્યવસ્થા અને બસની બહાર ક્લાસરૂમની જગ્યા વધારવા માટે ફોલ્ડ થતી આઉટડોર શેડ નેટ જેવી સુવિધાઓ છે.
રણશાલા બસોમાં કઈ-કઈ વસ્તુઓ છે
પીવાના શુદ્ધ પાણીની સિસ્ટમ, વૉશબેસિન, પાણી સંગ્રહ કરવા માટે ખાસ ટેન્ક, શિક્ષક માટે અલગ કેબિન અને એક ઇન-બિલ્ટ લાઇબ્રેરીની જગ્યા પણ આમાં સામેલ છે. આ બસોમાં ૩.૮ KVA નો ઓફ-ગ્રીડ સોલાર પાવર પ્લાન્ટ લાગેલો છે, જે વીજળી કનેક્શન વગર પણ બસને ૪૮ કલાક સુધી ચલાવી શકે છે.
આ બસોમાં બાળકોની દેખરેખ માટે ડિજિટલ વજન મશીન, લંબાઈ માપવાની સિસ્ટમ અને BMI ચાર્ટની સાથે-સાથે કેટલીક મનોરંજનની સુવિધાઓ પણ હશે.
