MAB Bank Penalty India: 4 વર્ષમાં ₹26,170 કરોડ: બેન્કનો દંડ કે જનતાની ખોટ? MAB ની નીતિ કોના હિતમાં?
નવી દિલ્હી, 30 જુલાઈ 2026 – સરકારે સંસદમાં જે માહિતી આપી એ સાંભળીને સામાન્ય ગૃહિણીથી લઈને રોજમદાર સુધી બધા ચોંકી ગયા. છેલ્લા 4 નાણાકીય વર્ષમાં દેશની બેન્કોએ
મિનિમમ એવરેજ બેલેન્સ ન જાળવવા બદલ ₹26,170 કરોડથી વધુનો દંડ વસૂલ્યો છે.
ફક્ત FY26 માં જ ₹7,086.63 કરોડ. એટલે કે દર મહિને સરેરાશ ₹590 કરોડ.
આંકડા શું કહે છે?
ખાનગી બેન્કો: ₹4,948.71 કરોડ
– HDFC બેન્ક: ₹1,798.14 કરોડ – સૌથી વધુ
સરકારી બેન્કો:
– SBI: ₹477.27 કરોડ – સરકારીમાં સૌથી વધુ
આનો સીધો મતલબ: ખાનગી બેન્કોએ સરકારી બેન્કો કરતા લગભગ 10 ગણો વધુ દંડ વસૂલ્યો.
પછી સવાલ ઉઠે છે: આવી નીતિ શા માટે?
બેન્કો કહે છે કે MAB રાખવાથી તેમને “low-cost funds” મળે છે. જેના વડે તેઓ લોન આપી શકે. બેન્કિંગ સિસ્ટમ ચલાવવાનો ખર્ચ પણ આમાંથી નીકળે.
પણ બીજી બાજુ RBI ના ડેટા કહે છે કે ભારતમાં 45 કરોડથી વધુ Jan Dhan ખાતા છે. મોટાભાગના ગ્રામીણ અને ગરીબ પરિવારોના. તેમના માટે ₹5,000 થી ₹10,000 MAB જાળવવું મુશ્કેલ છે.
પબ્લિકનું નુકસાન ક્યાં?
1. સીધી ખોટ: જે ₹500-₹600 દંડ કપાય છે એ એક ગરીબ પરિવારના 1 અઠવાડિયાના રાશન બરાબર છે
2. બચત પર અસર: લોકો બેન્કમાં પૈસા રાખવાને બદલે ઘરમાં રોકડ રાખે છે. Digital India ના લક્ષ્યને ફટકો
3. અસમાનતા: જેની પાસે વધારે પૈસા છે તેને દંડ નહીં, અને જેની પાસે ઓછા છે તેને સૌથી વધુ દંડ
કેમ આવી નીતિ બની?
બેન્કિંગ નિષ્ણાતો કહે છે કે 2014 પછી Jan Dhan ખાતા ખુલ્યા પછી Zero Balance નો ટ્રેન્ડ વધ્યો. બેન્કોની આવક ઘટી. એટલે MAB અને તેના ચાર્જ વધારીને આવકનું gap પુરવાનો પ્રયાસ થયો.
RBI MAB ની મર્યાદા નક્કી કરતું નથી. દરેક બેન્ક પોતાની મરજીથી નક્કી કરે છે. એટલે SBI નું MAB ₹3,000 છે તો HDFC નું મેટ્રો શહેરમાં ₹10,000 સુધી છે.
ઉકેલ શું?
1. Zero Balance Account: SBI, BOB જેવી ઘણી બેન્કો પાસે ઓપ્શન છે. ખાતું બદલાવી શકાય
2. ડિજિટલ એલર્ટ: બેલેન્સ ઓછું થાય એટલે SMS આવે એવી સુવિધા વાપરો3.
જાગૃતિ: ખાતું ખોલાવતા પહેલા MAB અને ચાર્જની માહિતી જરૂર લો
નિષ્કર્ષ: બેન્કિંગ સિસ્ટમ ટકાવી રાખવી જરૂરી છે, પણ એની કિંમત સામાન્ય માણસના ખિસ્સાથી ન વસૂલાય એ પણ એટલું જ જરૂરી છે. ₹26,170 કરોડનો આ આંકડો માત્ર નફો-નુકસાનનો હિસાબ નથી, એ લાખો પરિવારોની મુશ્કેલીની કહાની છે.
વધુ નાણાકીય સમાચાર માટે: www.Newzcafe.co.in
bank penalty, MAB charges, public loss, HDFC SBI fine, banking policy India
4 વર્ષમાં તમારા ખિસ્સામાંથી ₹26,170 કરોડ ગયા!
MAB ન રાખવા બદલ બેન્કોએ આટલો દંડ વસૂલ્યો. HDFC ₹1798 Cr, SBI ₹477 Cr.
આ નીતિ યોગ્ય છે કે નહીં? Comment માં જણાવો 👇
