Modi Government Opposition Strategy: ભારતીય રાજકારણના ઇતિહાસમાં કદાચ પ્રથમવાર એવું દ્રશ્ય જોવા મળી રહ્યું છે કે જ્યાં સત્તાધારી પક્ષ જ વિરોધ પક્ષની ભૂમિકામાં આવી ગયો હોય. સામાન્ય રીતે લોકશાહીમાં વિરોધ પક્ષ સરકારની કામગીરી સામે અવાજ ઉઠાવે છે, પરંતુ અત્યારે ભાજપ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતે વિરોધ પક્ષોનો વિરોધ કરવા મેદાનમાં ઉતર્યા છે. આ નાટકીય વળાંકમાં એવું લાગે છે કે ભાજપ સત્તામાં હોવા છતાં પોતાની જવાબદારીઓ નિભાવવાને બદલે હજુ પણ વિપક્ષી માનસિકતામાંથી બહાર આવી શક્યું નથી. જ્યારે વડાપ્રધાન રાષ્ટ્રજોગ સંદેશ આપે છે, ત્યારે તેમાં શાસનની સિદ્ધિઓ કરતાં વિરોધ પક્ષની ટીકા વધારે જોવા મળે છે.
ચૂંટણી સમયે પાયાના પ્રશ્નો પર પાણી ફેરવવાની રણનીતિ
જ્યારે પણ દેશમાં ચૂંટણીનો માહોલ જામતો હોય છે, ત્યારે પ્રજાના મોંઘવારી, બેરોજગારી અને પાયાની સુવિધાઓ જેવા મૂળભૂત પ્રશ્નો ગૌણ બની જાય છે. ભાજપ અને મોદી સરકાર એવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ સામે લાવે છે જેનાથી જનતાનું ધ્યાન અસલી સમસ્યાઓ પરથી હટી જાય. તાજેતરમાં મહિલા આરક્ષણ બિલના મુદ્દે પ્રધાનમંત્રીએ જે પ્રકારે લાચારી વ્યક્ત કરતો સંદેશ આપ્યો, તે સત્તામાં બેઠેલા સર્વોચ્ચ નેતાને શોભતું નથી. સત્તાધારી પક્ષ પાસે નિર્ણય લેવાની અને અમલ કરવાની પૂરી શક્તિ હોવા છતાં, વિરોધ પક્ષને જવાબદાર ઠેરવીને રાજકીય રોટલા શેકવાની આ રણનીતિ હવે પ્રજા સમક્ષ સ્પષ્ટ થઈ રહી છે.
પક્ષની અંદરનો વિરોધ અને મહિલા બિલનો વિવાદ
મહિલા આરક્ષણ બિલને લઈને સરકાર ભલે વિરોધ પક્ષ પર પ્રહારો કરતી હોય, પરંતુ હકીકત એ છે કે ખુદ ભાજપની અંદર જ આ મુદ્દે વિખવાદ જોવા મળી રહ્યો છે. ભાજપના જ પૂર્વ મહિલા મુખ્યમંત્રીએ આ બિલના અમલીકરણ અને તેની શરતો સામે મોરચો માંડ્યો છે. એક તરફ સરકાર વિરોધ પક્ષને મહિલા વિરોધી સાબિત કરવા મથે છે, તો બીજી તરફ પોતાના જ વરિષ્ઠ નેતાઓના અસંતોષને દબાવવામાં નિષ્ફળ રહી છે. સત્તામાં હોવા છતાં વિરોધ પક્ષની ટીકા કરવા માટે રોડ પર ઉતરવું પડે તે બાબત સાબિત કરે છે કે સરકાર પોતાની નિષ્ફળતાઓ છુપાવવા માટે આક્રમક વિરોધનો સહારો લઈ રહી છે.
લોકશાહીમાં જવાબદારી અને બદલાતી ભૂમિકાઓ
લોકશાહીની ગરિમા ત્યારે જ જળવાય છે જ્યારે સત્તાધારી પક્ષ શાસન ચલાવવાની અને જનતાને જવાબ આપવાની જવાબદારી સ્વીકારે. જ્યારે સરકાર પોતે જ વિરોધ પક્ષની ભાષા બોલવા લાગે, ત્યારે જનતાએ કોની પાસે હિસાબ માંગવો તે મોટો પ્રશ્ન બની જાય છે. ભાજપનું સંગઠન ગમે તેટલું મજબૂત હોય, પરંતુ સત્તામાં રહ્યા પછી પણ જો તેઓ વિપક્ષી નેતાઓ સામે આંદોલન અને વિરોધ પ્રદર્શનો કરે, તો તે શાસકીય નબળાઈ ગણાય. લોકશાહીના પવિત્ર માળખામાં સત્તા અને વિરોધ બંનેના કાર્યક્ષેત્ર અલગ છે, જેનું પાલન થવું દેશના હિતમાં અનિવાર્ય છે.
