PM Modi Navnirman Movement: નીટ પરીક્ષાના પેપર લીકને લઈને દિલ્હી બાદ દેશભરમાં ફેલાયેલા Gen Z પ્રોટેસ્ટ પછી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતે નવી પેઢી સાથે સંવાદ કરી રહ્યા છે. પીએમ મોદીએ પાંચમા વીડિયોમાં પોતાની સ્વર્ગસ્થ માતા હીરાબા અને પોતાના માટે અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરનાર યુવાનોને માફ કરવાની જાહેરાત કરી છે. વર્ષ 2024માં ત્રીજી વખત વડાપ્રધાન બનેલા નરેન્દ્ર મોદી પોતે એક વિદ્યાર્થી આંદોલનમાંથી આગળ આવ્યા છે. આ ગુજરાતમાં નવનિર્માણ આંદોલન તરીકે ઓળખાય છે. આ આંદોલનની શરૂઆત હોસ્ટેલમાં મેસની ફી વધારવાના મુદ્દાથી થઈ હતી. ત્યારબાદ આ આંદોલન સમગ્ર ગુજરાતમાં ફેલાઈ ગયું હતું. આ આંદોલનમાં ભાગ લેનારા અનેક વિદ્યાર્થીઓ અને લોકોમાં નરેન્દ્ર મોદી સૌથી મોટા ચહેરા તરીકે સામે આવ્યા. તેઓ પહેલા રાજ્યના મુખ્યમંત્રી અને ત્યારબાદ વડાપ્રધાન બન્યા.
નવનિર્માણ આંદોલનમાં પીએમ મોદીની ભૂમિકા
વર્ષ 1974માં ગુજરાતમાં ચીમનભાઈ પટેલ મુખ્યમંત્રી હતા. આ આંદોલનની શરૂઆત મોરબી એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં ભોજનના વધેલા ખર્ચ (મેસ ફી)ના મુદ્દે થઈ હતી અને ત્યારબાદ તે રાજ્ય સરકાર વિરુદ્ધના મોટા અભિયાનમાં પરિવર્તિત થયું. આ આંદોલનની તીવ્રતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે એક સમયના વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી (એમએસયુ) વિદ્યાર્થી સંઘના અધ્યક્ષ રહેલા મુખ્યમંત્રી ચીમનભાઈ પટેલને રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું. વિધાનસભા ભંગ કરી દેવામાં આવી હતી. આ આંદોલનમાં નરેન્દ્ર મોદી આરએસએસના યુવા પ્રચારક તરીકે જોડાયા હતા. તેઓ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સાથે જોડાયેલા હતા. તેમને અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. આર્થિક સંકટ અને ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ થયેલા આ મોટા વિદ્યાર્થી આંદોલને તેમને રાજ્યસ્તરના રાજકીય વિરોધ પ્રદર્શનોનો પ્રારંભિક અનુભવ આપ્યો હતો. મોદીએ એબીવીપીના કાર્યકર તરીકે યુવાનોની ભાગીદારીને વ્યવસ્થિત કરવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી હતી અને ભાષણો દ્વારા આંદોલનના ઉદ્દેશ્યો લોકોને પહોંચાડ્યા હતા.
View this post on Instagram
સફળ આંદોલનથી ઇન્દિરા સરકાર હચમચી ગઈ હતી
સફળ નવનિર્માણ ગુજરાત આંદોલન પછી જ જયપ્રકાશે સંપૂર્ણ ક્રાંતિનું આહ્વાન કર્યું હતું. તેમને આ જ આંદોલનથી પ્રેરણા મળી હતી. આ આંદોલન વર્ષ 1974માં થયું અને ત્યારબાદ વર્ષ 1975માં આપાતકાલ લાગુ કરવામાં આવ્યો. કહેવાય છે કે આ જ આંદોલને ઇન્દિરા ગાંધી વિરુદ્ધ દેશવ્યાપી રાજકીય અસંતોષનો પાયો નાખ્યો હતો. જેપી (જયપ્રકાશ નારાયણ) આંદોલન બાદ દેશમાં આપાતકાલ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. આ આંદોલન પછી નરેન્દ્ર મોદી આપાતકાલ દરમિયાન પણ સક્રિય રહ્યા હતા. તેમણે એક કવિતામાં લખ્યું હતું કે, ‘આખો દેશ બોલી ઊઠ્યો જયપ્રકાશ ઝિંદાબાદ, તો ધ્રુજી ઊઠ્યા તાનાશાહ, ભ્રૂકુટિ તણાઈ ગઈ, છાતી અને માથા પર લાઠીઓ વરસી પડી.’ વર્ષ 1974માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઉંમર 23થી 24 વર્ષની વચ્ચે હતી.
આંદોલનથી ગુજરાતની રાજનીતિ બદલાઈ ગઈ હતી
ગુજરાતમાં નવનિર્માણ આંદોલન બાદ રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. એક વર્ષ અને 129 દિવસના રાષ્ટ્રપતિ શાસન બાદ 18 જૂન, 1975ના રોજ બાબુભાઈ પટેલ મુખ્યમંત્રી બન્યા હતા. આ ઇન્ડિયન નેશનલ કોંગ્રેસ (ઓર્ગેનાઇઝેશન)ની સરકાર હતી. ત્યારબાદ ફરી 287 દિવસ રાષ્ટ્રપતિ શાસન રહ્યું. ત્યારબાદ ડિસેમ્બર 1976માં કોંગ્રેસ ફરી સત્તામાં આવી, પરંતુ માધવસિંહ સોલંકી માત્ર 108 દિવસ સુધી જ મુખ્યમંત્રી રહી શક્યા. ત્યારબાદ બાબુભાઈ પટેલ જનતા પાર્ટીની સરકારમાં મુખ્યમંત્રી બન્યા. તેઓ બે વર્ષ અને 312 દિવસ સુધી મુખ્યમંત્રી રહ્યા. ગુજરાતમાં રાજનીતિ બદલવામાં આ આંદોલનને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
