MSU Modi Tattva Course: વડોદરાની સુપ્રસિદ્ધ મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટી (MSU) માં શૈક્ષણિક વર્ષ 2026-27 થી એક નવો વિષય ‘સોશિયોલોજી ઓફ પેટ્રિઓટિઝમ’ શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે. આર્ટ્સ ફેકલ્ટીના સમાજશાસ્ત્ર વિભાગ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા આ અભ્યાસક્રમમાં મુખ્યત્વે ‘મોદીતત્ત્વ’ અને ‘RSSની વિચારધારા’ ને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. યુનિવર્સિટી પ્રશાસનના જણાવ્યા મુજબ, આ કોર્સનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓમાં રાષ્ટ્રવાદ, વ્યક્તિત્વ વિકાસ અને સામાજિક સમરસતાની ભાવના કેળવવાનો છે. વિભાગના વડા વિરેન્દ્રસિંહ ઝાલાનું કહેવું છે કે જેમ આપણે સરદાર પટેલ કે આંબેડકર વિશે વર્ષો પછી ભણીએ છીએ, તેમ નવી પેઢી વડાપ્રધાન મોદીના નેતૃત્વ અને સંઘની કાર્યપદ્ધતિ વિશે અત્યારથી જ અભ્યાસ કરે તે જરૂરી છે.
અભ્યાસક્રમની વિગતો અને રોજગારની તકો
આ નવા કોર્સમાં રાષ્ટ્રવાદની સાથે સાથે મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડના સામાજિક સુધારા અને શિવાજી મહારાજના જીવન વિશે પણ ભણાવવામાં આવશે. આશરે 286 વિદ્યાર્થીઓ માટે તૈયાર કરાયેલા આ કોર્સમાં 60 કલાકનું શિક્ષણ કાર્ય રહેશે, જેમાં ક્રાઈસિસ મેનેજમેન્ટ, કોર્પોરેટ રિસ્પોન્સિબિલિટી અને સિનેમેટિક સોશિયોલોજી જેવા આધુનિક વિષયોનો પણ સમાવેશ કરાયો છે. રોજગારની દ્રષ્ટિએ યુનિવર્સિટીનું માનવું છે કે આ વિષયોના અભ્યાસથી વિદ્યાર્થીઓને નીતિ આયોગ, પીએમઓ પોર્ટલ કે સરકારના વિવિધ પોલિસી રિસર્ચ સેન્ટરોમાં કરિયર બનાવવામાં મદદ મળશે. જોકે, આ મુદ્દે વિદ્યાર્થીઓમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં કેટલાક તેને આવકારી રહ્યા છે તો કેટલાક તેને બિનજરૂરી માને છે.
નિષ્ણાતો અને વિપક્ષ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા સવાલો
યુનિવર્સિટીના આ નિર્ણય સામે શૈક્ષણિક જગતના નિષ્ણાતો અને વિદ્યાર્થી સંગઠનોએ આકરા સવાલો ઉઠાવ્યા છે. જેએનયુના પૂર્વ પ્રોફેસર ઘનશ્યામ શાહનું માનવું છે કે કોઈ પણ વિચારધારા ભણાવવામાં વાંધો નથી, પરંતુ તે હેતુલક્ષી, તટસ્થ અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ ધરાવતી હોવી જોઈએ. શિક્ષણ કોઈ ખાસ પ્રોપેગેન્ડા કે પ્રચારનું સાધન ન બનવું જોઈએ. બીજી તરફ, એમએસયુના પૂર્વ પ્રોફેસર ગણેશ દેવીએ આ કોર્સને ‘હાસ્યાસ્પદ’ ગણાવતા કહ્યું કે કોઈ વ્યક્તિ સત્તામાં હોય ત્યારે જ તેમના વિશે અભ્યાસક્રમ શરૂ કરવો એ યુનિવર્સિટીની શાખને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. કોંગ્રેસની વિદ્યાર્થી પાંખ NSUI એ પણ આક્ષેપ કર્યો છે કે શિક્ષણધામને રાજકારણનો અખાડો બનાવવામાં આવી રહ્યો છે.
શિક્ષણમાં તટસ્થતા અને ભવિષ્યનો રોડમેપ
આ વિવાદની વચ્ચે યુનિવર્સિટી પોતાના નિર્ણય પર મક્કમ છે. તેમનું કહેવું છે કે આ સંપૂર્ણપણે એકેડેમિક અભ્યાસક્રમ છે અને વિદેશોમાં પણ વડાપ્રધાનના મૉડલ પર સંશોધનો થઈ રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો શિક્ષણમાં માત્ર એકતરફી વાતો ભણાવવામાં આવશે તો તે તાર્કિક શિક્ષણના પાયાને નબળો પાડશે. સાચું શિક્ષણ એ છે જે વિદ્યાર્થીઓને પ્રશ્નો પૂછતા અને વિવિધ મતમતાંતરો વચ્ચે તટસ્થ નિર્ણય લેતા શીખવે. આગામી સમયમાં જ્યારે આ કોર્સ અમલમાં આવશે, ત્યારે જોવાનું એ રહેશે કે તે ખરેખર દેશભક્તિના પાઠ ભણાવે છે કે પછી માત્ર એક ખાસ રાજકીય વિચારધારાના પ્રચાર પૂરતો મર્યાદિત રહી જાય છે.
