Nawab Mahabat Khanji III: માથાથી પગ સુધી શાહી પોશાક પહેરેલા અને એક આલીશાન ખુરશી પર બેઠેલા, જૂનાગઢના નવાબ મુહમ્મદ મહાબત ખાનજી તૃતીય સીધા કેમેરાની સામે જોઈ રહ્યા છે. પણ જે વસ્તુ દરેક વખતે ધ્યાન ખેંચે છે, તે છે તેમની બાજુમાં બેઠેલું કૂતરૂં, જે મોતીનો કોલર પહેરેલું છે અને ત્રાંસી નજરે જોઈ રહ્યું છે.
કૂતરાઓના શોખીન હતા નવાબ
જ્યાં કેટલાક રાજાઓ સ્પોર્ટ્સ કારના શોખીન હતા અને કેટલાક હીરાના, ત્યાં ગુજરાતના જૂનાગઢ રિયાસતના આ શાહી શાસક કૂતરાઓ પ્રત્યેના પોતાના પ્રેમ માટે જાણીતા હતા. તેમનો જન્મ ૧૮૯૮ માં થયો હતો અને પિતાના મૃત્યુ પછી ૧૯૧૧ માં તેઓ ગાદી પર બેઠા, જેનાથી તેઓ તે જૂની રિયાસતના છેલ્લા નવાબ બન્યા.
નવાબની સૌથી વહાલી કૂતરી હતી રોશનઆરા
૧૯૨૨ માં નવાબઝાદાએ ઉપમહાદ્વીપના ઇતિહાસના સૌથી શાનદાર લગ્નોમાંથી એકનું આયોજન કર્યું. કહેવાય છે કે તેમણે વાઈસરોય લોર્ડ ઇરવિનને પણ આમંત્રણ આપ્યું હતું, પણ તેમણે તેને ઠુકરાવી દીધું. આ લગ્ન તેમની સૌથી વહાલી કૂતરી રોશનઆરાના હતા. ડોગ રોશનઆરાના લગ્ન પર તેમણે ૨ કરોડ રૂપિયાની માતબર રકમ ખર્ચ કરી હતી.
બોબી સાથે થયા રોશનઆરાના લગ્ન
કૂતરી રોશનઆરાના લગ્ન માંગરોળના નવાબના ગોલ્ડન રિટ્રીવર કૂતરા ‘બોબી’ સાથે કરાવવામાં આવ્યા. લગ્નના દિવસે રાજ્યમાં રજા જાહેર કરવામાં આવી અને આખા રાજ્યને આ ભવ્ય સમારોહ અને જમણવારમાં બોલાવવામાં આવ્યું, જે ત્રણ દિવસ સુધી ચાલ્યું.
સોના-ચાંદીના ઘરેણાંથી સજાવવામાં આવી હતી કૂતરી
અહેવાલો મુજબ, રોશનઆરાને ચાંદીની પાલખીમાં લાવવામાં આવી, જ્યારે બોબી ૨૫ કૂતરાઓના સરઘસ સાથે પહોંચ્યો, જેમણે સોનાના બ્રેસલેટ પહેર્યા હતા. રસ્તાઓ પર લોકોની ભીડ જમા થઈ હતી જે આ અનોખા પણ દિલને સ્પર્શી જાય તેવા આયોજનની એક ઝલક મેળવવા માંગતા હતા. આ સમારોહ નવાબના આલીશાન મહેલમાં આયોજિત કરવામાં આવ્યો, જ્યાં સંગીત અને નૃત્યના કાર્યક્રમોએ ઉત્સવ જેવું વાતાવરણ બનાવી દીધું.
રોશનઆરાના મૃત્યુ પર પાડવામાં આવ્યો હતો રાજકીય શોક
માત્ર રોશનઆરા જ નહીં, પણ નવાબ પાસે તેમના શાસનકાળમાં ૮૦૦ સુધી સારી નસલના કૂતરા હતા. પણ આ કોઈ સામાન્ય પાલતુ પ્રાણી નહોતા. અહેવાલો મુજબ, તેમની સારસંભાળ માટે પર્સનલ એટેન્ડન્ટ, પ્રાઈવેટ એર-કન્ડિશન્ડ કેનલ, ટેલિફોન અને ત્યાં સુધી કે એક બ્રિટિશ વેટરિનરી ડોક્ટર પણ રાખવામાં આવ્યા હતા. કહેવાય છે કે જ્યારે રોશનઆરાનું મૃત્યુ થયું, ત્યારે રાજાએ શોકની જાહેરાત કરી હતી.
આઝાદી પછી પાકિસ્તાન જતા રહ્યા મહાબત ખાનજી તૃતીય
૧૯૪૭ માં ભારતની આઝાદી પછી, જૂનાગઢ રિયાસતમાં રાજકીય ઉથલપાથલ મચી ગઈ. શરૂઆતમાં નવાબ પાકિસ્તાનમાં સામેલ થવા માંગતા હતા, પણ ભારતીય સેનાના દખલને કારણે આખરે જૂનાગઢનું ભારતમાં વિલીનીકરણ થયું. મુહમ્મદ મહાબત ખાનજી તૃતીય પાકિસ્તાન ભાગી ગયા. કહેવાય છે કે નવાબ જ્યારે પાકિસ્તાન ગયા હતા, ત્યારે તેમની સાથે ૨૦૦૦ કૂતરા હતા.
કૂતરાઓની આગળ પત્ની અને બાળકોને પણ ભૂલી ગયા
જોકે, તે અફરાતફરીમાં, તેઓ અજાણતામાં પોતાની એક પત્ની અને એક બાળકને પાછળ છોડી ગયા. તેમણે તેમની બાકીની જિંદગી કરાચીમાં વિતાવી, જ્યાં ૧૯૫૯ માં તેમનું નિધન થયું. મુહમ્મદ મહાબત ખાનજી તૃતીયનો વારસો શાન-ઓ-શૌકત અને દયાળુતાનું મિશ્રણ છે. તેમની શાનદાર જીવનશૈલી અને પ્રાણીઓ, ખાસ કરીને પોતાના કૂતરાઓ પ્રત્યેના તેમના પ્રેમે જૂનાગઢના ઈતિહાસ પર એક અમીટ છાપ છોડી છે.
આ પણ વાંચો: Gujarat AI Hub: ગુજરાત ભારતનું AI હબ બનશે? – તક vs પડકાર – Newz Cafe
