Uniform Civil Code Gujarat: ગુજરાતના મોટા શહેરોમાં ચૂંટણીના જંગ પહેલા મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની આગેવાની હેઠળની સરકાર યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ એટલે કે સમાન નાગરિક સંહિતાના મુદ્દે મોટો નિર્ણય લઈ શકે છે. મંગળવારે જસ્ટિસ રંજના દેસાઈની આગેવાની હેઠળની UCC પેનલે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલને ત્રણ વોલ્યુમમાં પોતાનો ડ્રાફ્ટ રિપોર્ટ સોંપી દીધો છે. ગુજરાત સરકારે ફેબ્રુઆરી 2024માં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ લાગુ કરવા માટે સમિતિની રચના કરી હતી. ત્યારબાદ સમિતિએ લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો અને દત્તક લેવા સંબંધિત સમાન કાયદા અંગે સૂચનો લીધા હતા. ગુજરાત PM નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહનું ગૃહ રાજ્ય હોવાથી અહીંના UCC એક્ટ પર સૌની નજર ટકેલી છે.
હવે આગળ સરકારની શું તૈયારી?
વિશ્વસનીય સૂત્રોનું માનીએ તો, સરકાર UCC પેનલ પાસેથી મળેલા રિપોર્ટને બજેટ સત્રમાં જ રજૂ કરી શકે છે. સરકાર 24 માર્ચના રોજ ગૃહમાં UCC બિલ લાવી શકે છે. સરકારનું બજેટ સત્ર 25 માર્ચ સુધી છે. એવી પણ ચર્ચા છે કે 25 માર્ચે સત્ર પૂરું થયા બાદ તેના પછીના દિવસે એટલે કે 26 માર્ચના રોજ રાજ્યના મોટા શહેરોની મહાનગરપાલિકા અને જિલ્લા પંચાયતની ચૂંટણીઓની જાહેરાત પણ થઈ શકે છે. ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં UCCનો મુદ્દો હાઈકોર્ટમાં પણ પહોંચ્યો હતો, જેમાં UCC સમિતિની રચનાને પડકારવામાં આવી હતી, જેને હાઈકોર્ટે ફગાવી દીધી હતી. ગોવામાં પહેલાથી જ સમાન કાયદો લાગુ છે અને ગયા વર્ષે ઉત્તરાખંડે UCC લાગુ કર્યું હતું. ગુજરાત બીજું રાજ્ય છે જે UCC લાગુ કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલને UCC ડ્રાફ્ટ રિપોર્ટ એવા સમયે મળ્યો છે જ્યારે ગુજરાતમાં લવ મેરેજ પર પહેલાથી જ વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.
UCC લાગુ થવાથી શું બદલાશે?
ગુજરાતમાં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ લાગુ થયા બાદ તમામ ધર્મો અને સમુદાયો માટે લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો અને દત્તક લેવા માટેના સમાન કાયદા લાગુ થશે. અગાઉ એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે સરકાર આદિવાસી સમુદાયને આનાથી અલગ રાખશે. ગુજરાતમાં આદિવાસી સમુદાયની ભાગીદારી ઘણી વધારે છે. ગુજરાતની કુલ વસ્તીમાં 15 ટકા ભાગીદારી આદિવાસી સમુદાયની છે. તેથી વિધાનસભાની 182 બેઠકોમાંથી 26 બેઠકો આ સમુદાયના લોકો માટે અનામત છે. એટલું જ નહીં, આદિવાસી સમુદાય રાજ્યની 35-40 બેઠકો પર નિર્ણાયક છે. ભાજપે 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ લાગુ કરવાનું વચન આપ્યું હતું. ચૂંટણીમાં જતા પહેલા સરકાર તરફથી ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ બનાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
