Fruit Ripening Chemical Ban: ઉનાળો આવતાની સાથે જ કેરીની મોસમ આવે છે. ઉનાળામાં કેરી ખાવી કોને પસંદ નથી? પરંતુ શું તમને ખબર છે કે જે ફળ અને કેરી તમે ખાઈ રહ્યા છો તે કુદરતી રીતે પકવવામાં આવી છે કે તેને પકવવા માટે કેમિકલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે? જો તમને ખબર પડે કે ફળ કેમિકલથી પકવવામાં આવ્યું છે, તો ભલા એવામાં કોઈ તે ફળો ખાવા ઈચ્છશે? આ જ કારણે FSSAIએ કેમિકલ્સથી ફળો પકવવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ચાલો જાણીએ આખો મામલો વિગતવાર.
શું છે FSSAI નો નિર્દેશ?
ખરેખર ભારત સરકારના ખાદ્ય સુરક્ષા વિભાગ (FSSAI) એ ૧૬ એપ્રિલે એક નોટિસ જારી કરી છે, જેમાં તેણે ફળો પકવવા માટે વપરાતા ખતરનાક કેમિકલ્સ જેવા કે કેલ્શિયમ કાર્બાઈડ અને ઇથિલિનના ઉપયોગ પર રોક લગાવતા કડક હાથે કામ લેવા જણાવ્યું છે. FSSAI મુજબ આ કેમિકલ્સ જીવલેણ છે અને તેમનો ઉપયોગ કોઈ પણ પ્રકારે સીધો ખાદ્ય પદાર્થો સાથે ન થવો જોઈએ.
બજારો અને ગોદામોમાં થશે દરોડા
FSSAI એ તમામ રાજ્યોને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ આ બાબતે કડકાઈ રાખે અને મોટી મંડીઓ તેમજ સ્ટોરેજ પર પોતાની નજર રાખે. મોસમી ફળો જેમ કે કેરીના ગોદામોમાં જઈને કેલ્શિયમ કાર્બાઈડના ઉપયોગની તપાસ કરે અને જો કેલ્શિયમ કાર્બાઈડનો ઉપયોગ જોવા મળે તો FSS Act ની કલમ ૫૯ હેઠળ ગુનો દાખલ કરવામાં આવે. એસીટિલિનના ઉપયોગની તપાસ કરવા માટે ટેસ્ટિંગ પેપરનો ઉપયોગ કરવાના નિર્દેશ આપ્યા છે.
શા માટે થાય છે ફળોમાં કેમિકલનો ઉપયોગ?
હવે તમારા મનમાં પણ એ પ્રશ્ન થતો હશે કે આખરે આ ફળોને પકવવામાં આ કેમિકલ્સનો ઉપયોગ કેમ કરવામાં આવે છે અને આ ફળોને કુદરતી રીતે કેમ પકવી શકાતા નથી? આની પાછળ ઘણા કારણો છે જેમ કે, ફળોને બજાર સુધી પહોંચવામાં અને સ્ટોરેજમાં રાખવામાં ઘણો વધારે સમય લાગે છે. આટલા સમયમાં કુદરતી રીતે પાકેલા ફળો બગડી શકે છે, તેથી આ ફળોને કાચા જ એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જવામાં આવે છે અને નિર્ધારિત સ્થાન પર પહોંચ્યા પછી તેમને કેમિકલ્સથી પકવવામાં આવે છે. બીજું કારણ એ છે કે કુદરતી રીતે પાકવામાં ઘણો વધારે સમય લાગે છે, જ્યારે કેલ્શિયમ કાર્બાઈડ જેવું કેમિકલ ફળોને ખૂબ જ ઓછા સમયમાં પકવી દે છે.
કેવી રીતે કરવી કેમિકલ્સથી પાકેલા ફળોની ઓળખ?
કેમિકલ્સથી પાકેલા ફળોની ઓળખ કરવી ઘણી સરળ છે. મોસમી ફળ જેમ કે કેરીની ઓળખ તેના રંગ અને સ્વાદ પરથી કરી શકાય છે. કેમિકલથી પકવવામાં આવે તો કેરી બહારથી એકદમ પાકેલી દેખાઈ શકે છે પરંતુ અંદરથી તે કાચી અને કાચાપણું હોવાથી થોડી ખાટી હોઈ શકે છે. સાથે જ, કેમિકલથી પાકેલા ફળો ખાવાથી ગળામાં હળવી બળતરા અથવા અજીબ જેવો સ્વાદ અનુભવાઈ શકે છે.
