Eye Redness Causes: સ્ક્રીન ટાઈમ ઓછો હોવા છતાં આંખો હંમેશા લાલ રહે છે? નાની રક્તવાહિનીઓ ફાટી ગઈ હોઈ શકે, જાણો તમામ કારણો

Eye Redness Causes: દિવસભર લેપટોપ પર કામ કર્યા પછી આંખો લાલ અને થાકેલી દેખાવું સામાન્ય વાત છે, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે આપણી દિનચર્યામાં લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીનનો ઉપયોગ, એર-કન્ડિશન્ડ વાતાવરણ, અનિયમિત ઊંઘ અને સતત આંખો પર ભાર આપવાનો સમાવેશ થાય છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, આ લાલાશ થોડા સમય માટે હોય છે અને આરામ કરવાથી ઠીક થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં ડૉ. ચૈતન્ય વેમુ, સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ (નેત્ર રોગ નિષ્ણાત), KIMS હોસ્પિટલો, ઠાણે કહે છે કે જો આંખોની લાલાશ આખો દિવસ રહેતી હોય અથવા દુખાવો થતો હોય, તો તેને માત્ર “આંખોનો થાક” માનીને અવગણવું જોઈએ નહીં, કારણ કે ક્યારેક તે આંખોની કોઈ આંતરિક સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે.

આખો દિવસ આંખો લાલ કેમ રહે છે?

આંખનો સફેદ ભાગ ત્યારે લાલ થઈ જાય છે જ્યારે તેની સપાટી પર રહેલી નાની રક્તવાહિનીઓ ફેલાઈ જાય છે અથવા વધારે સ્પષ્ટ દેખાવા લાગે છે. તેનું એક સૌથી સામાન્ય કારણ આંખોનો થાક અથવા ડિજિટલ આઈ સ્ટ્રેન (સ્ક્રીનને કારણે આંખો પર ભાર પડવો) હોઈ શકે છે. જ્યારે આપણે સ્ક્રીન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે ઓછી વાર પાંપણો ઝબકાવીએ છીએ. તેનાથી આંખની સપાટી પર રહેલું આંસુનું પડ ઝડપથી સુકાઈ જાય છે, જેના કારણે સૂકાશ, બળતરા, ખંજવાળ અને લાલાશ થઈ શકે છે.

ઊંઘની અછત

લાંબા સમય સુધી વાંચવાથી, વાહન ચલાવવાથી અથવા કમ્પ્યુટર પર કામ કરવાથી પણ આવો જ અસર થઈ શકે છે. ઊંઘની અછતથી આંખો ડ્રાય અને થાકેલી અનુભવાઈ શકે છે, જ્યારે એર-કન્ડિશનિંગ, પંખા, પ્રદૂષણ, ધૂળ અને ધુમાડાથી આંખની સપાટી પર વધારે બળતરા થઈ શકે છે.

કોન્ટેક્ટ લેન્સનો ઉપયોગ

આંખો લાલ રહેવાનું એક કારણ કોન્ટેક્ટ લેન્સ પણ હોઈ શકે છે. જો તેઓ ખૂબ લાંબા સમય સુધી લેન્સ પહેરી રાખે, લેન્સને યોગ્ય રીતે સાફ ન કરે અથવા ડ્રાય આઈઝ હોવા છતાં લેન્સનો ઉપયોગ કરે. એલર્જી પણ એક સામાન્ય કારણ છે, ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે લાલાશની સાથે ખંજવાળ અને આંખોમાંથી પાણી આવવાની સમસ્યા પણ હોય.

સ્ક્રીન ટાઈમ સિવાયના અન્ય સામાન્ય કારણો

દર વખતે આંખો લાલ થવાનું કારણ સ્ક્રીન જ હોય એવું નથી. ડ્રાય-આઈ ડિસીઝ, એલર્જી, ધુમાડા અથવા ધૂળના સંપર્કમાં આવવું, કોન્ટેક્ટ લેન્સથી બળતરા અને પાંપણોમાં સોજો પણ તેના કારણો હોઈ શકે છે.

ક્યારેક આંખની સપાટી પર રહેલી કોઈ નાની રક્તવાહિની ફાટી જાય છે, જેના કારણે એક સ્પષ્ટ લાલ ડાઘ બને છે, જેને સબકંજન્ક્ટિવલ હેમરેજ કહે છે. આ જોવા માટે ડરામણું લાગી શકે છે, પરંતુ ઘણીવાર તેમાં દુખાવો થતો નથી અને તે એક-બે અઠવાડિયામાં આપમેળે ઠીક થઈ જાય છે.

જોકે, જો આંખોમાં લાલાશની સાથે તીવ્ર દુખાવો, પ્રકાશથી તકલીફ, ધૂંધળું દેખાવું, આંખોમાંથી કંઈક નીકળવું અથવા સોજો જેવી સમસ્યાઓ હોય, તો વધારે ધ્યાન આપવાની જરૂર હોય છે. કન્જન્ક્ટિવાઇટિસ (આંખ આવવી), કોર્નિયાનો ચેપ, યુવાઇટિસ અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં એક્યુટ ગ્લુકોમા જેવી સ્થિતિઓમાં પણ આંખ લાલ થઈ શકે છે.

આંખોની લાલાશથી રાહત મેળવવા શું કરવું?

આંખોને નિયમિત રીતે આરામ આપો

જો તમે લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન પર કામ કરો છો, તો 20-20-20 નિયમનું પાલન કરો. લગભગ દર 20 મિનિટે, ઓછામાં ઓછા 20 સેકન્ડ માટે લગભગ 20 ફૂટ દૂરની કોઈ વસ્તુ જુઓ. તેનાથી પણ વધુ જરૂરી વાત એ છે કે કામ કરતી વખતે જાણીને સંપૂર્ણ રીતે અને વારંવાર પાંપણો ઝબકાવો.

ઠંડી પટી કરો

બંધ આંખો પર થોડી મિનિટો માટે સ્વચ્છ, ઠંડું અને ભીનું કપડું રાખવાથી થોડા સમય માટે રાહત મળી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે આંખોમાં બળતરા અથવા થાક અનુભવાઈ રહ્યો હોય. પાંપણો પર સીધો બરફ લગાવવાનું ટાળો.

આંખોની ડ્રાયનેસ પર ધ્યાન આપો

આવી સ્થિતિમાં પૂરતું પાણી પીવું, પૂરતી ઊંઘ લેવી અને પંખા અથવા એર-કન્ડિશનિંગની સીધી હવાથી બચવું મદદરૂપ થઈ શકે છે. જો વારંવાર ડ્રાયનેસ અનુભવાય, તો આંખોની તપાસ બાદ ડૉક્ટર દ્વારા પ્રિઝર્વેટિવ વગરના લ્યુબ્રિકેટિંગ આઈ ડ્રોપ્સનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી શકે છે.

એવી ભૂલો જેનાથી આંખોની લાલાશ વધી શકે છે

આંખોને ઘસવી

આંખોને ઘસવી સૌથી સામાન્ય ભૂલોમાંથી એક છે. ઘસવાથી આંખોની સપાટી પર વધારે બળતરા થઈ શકે છે અને એલર્જી સાથે જોડાયેલા લક્ષણો વધી શકે છે. જો ચેપની આશંકા હોય, તો આંખોને ઘસવાનું ટાળવું ખૂબ જરૂરી છે.

અન્ય વ્યક્તિની દવા આંખોમાં નાખવી

બીજી એક ભૂલ છે કોઈ અન્ય વ્યક્તિના આઈ ડ્રોપ્સનો ઉપયોગ કરવો અથવા લાલાશનું કારણ જાણ્યા વગર જૂની દવાનો ઉપયોગ કરતા રહેવું. ખાસ કરીને સ્ટેરોઇડવાળા આઈ ડ્રોપ્સનો ઉપયોગ ક્યારેય પોતાની રીતે ન કરવો જોઈએ. તે કેટલાક ચેપને વધારી શકે છે અને ખોટી રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવે તો આંખોનું દબાણ વધારી શકે છે.

આંખ લાલ હોવા છતાં કોન્ટેક્ટ લેન્સ પહેરવા

કોન્ટેક્ટ લેન્સ પહેરનારાઓએ આંખ લાલ થવા અથવા અસ્વસ્થતા અનુભવાય ત્યારે લેન્સ કાઢી નાખવા જોઈએ અને ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ, ખાસ કરીને જ્યારે દુખાવો હોય અથવા જોવામાં તકલીફ હોય. બળતરા અથવા ચેપવાળી આંખમાં લેન્સ પહેરી રાખવાથી જટિલતાઓનું જોખમ વધી શકે છે.

ગ્લુકોમા અથવા ચેપ

જ્યારે આંખમાં લાલાશની સાથે મધ્યમથી તીવ્ર દુખાવો, ધૂંધળું અથવા ઓછું દેખાવું, પ્રકાશથી ખૂબ વધારે તકલીફ, તીવ્ર માથાનો દુખાવો, ઊબકા અથવા ઉલટી, આંખોમાંથી ખૂબ વધારે પાણી અથવા પરુ આવવું, ઈજા થવી અથવા આંખમાં કંઈક ફસાયેલું અનુભવાવા જેવા લક્ષણો હોય, તો તરત ડૉક્ટરને બતાવવું જોઈએ.

એક્યુટ એંગલ-ક્લોઝર ગ્લુકોમા, ભલે ઓછું જોવા મળે, પરંતુ આંખોની એક ઇમરજન્સી સ્થિતિ છે. તેનાથી આંખોમાં તીવ્ર દુખાવો, લાલાશ, ધૂંધળું દેખાવું, પ્રકાશની આસપાસ વર્તુળો (હેલો) દેખાવા, માથાનો દુખાવો, ઊબકા અને ઉલટી થઈ શકે છે. તેના માટે તાત્કાલિક સારવારની જરૂર હોય છે કારણ કે આંખોનું દબાણ અચાનક વધવાથી જોવાની ક્ષમતાને જોખમ થઈ શકે છે.

આ જ રીતે, કોન્ટેક્ટ લેન્સ પહેરનારાઓની આંખો જો લાલ હોય અને દુખાવો થતો હોય, તો ઠીક થવાની રાહ જોતા ઘણા દિવસો પસાર કરવા જોઈએ નહીં, કારણ કે કોર્નિયાનો ચેપ ઝડપથી વધી શકે છે.

સ્વસ્થ આંખો માટે સરળ અને નિયમિત આદતો ફાયદાકારક હોય છે. સ્ક્રીન જોતી વખતે નિયમિત વિરામ લો, વારંવાર પાંપણો ઝબકાવો, જોવા માટે આરામદાયક અંતર જાળવો અને જો આરામદાયક લાગે તો સ્ક્રીનને આંખોના લેવલથી થોડું નીચે રાખો. ખૂબ જ સૂકા સ્થળોએ સતત કામ કરવાનું ટાળો અને ખાતરી કરો કે તમારા કામ કરવાની જગ્યાએ સારી રોશની હોય. પૂરતી ઊંઘ લો, શારીરિક રીતે સક્રિય રહો અને સંતુલિત આહાર લો જેમાં શાકભાજી, ફળો, નટ્સ, બીજ અને પ્રોટીન તથા હેલ્ધી ફેટના સારા સ્ત્રોત સામેલ હોય. આ ઉપરાંત, કોઈપણ પ્રકારના ગંભીર લક્ષણો અનુભવાય ત્યારે તરત નેત્ર રોગ નિષ્ણાતનો સંપર્ક કરો.