Fluid Accumulation: શરીરમાં પાણીની અછત હોવી જેટલી ખતરનાક છે, તેટલું જ ખતરનાક શરીરના કેટલાક ભાગોમાં જરૂર કરતા વધારે પાણી જમા થવું પણ હોઈ શકે છે. ઘણીવાર લોકોને લાગે છે કે પેટનું અચાનક ફૂલવું કે શ્વાસ ચડવો સામાન્ય સમસ્યા છે, પરંતુ આ શરીરમાં પ્રવાહી (ફ્લુઈડ) જમા થવાનો સંકેત પણ હોઈ શકે છે. ડોકટરોના જણાવ્યા અનુસાર પેટ અને હૃદયની આસપાસ પાણી ભરાવવું ઘણી ગંભીર બીમારીઓ તરફ ઈશારો કરે છે, જેને નજરઅંદાજ કરવી ભારે પડી શકે છે.
કયા લોકોને પેટમાં પાણી ભરાવાની તકલીફ થાય છે?
સ્વાસ્થ્ય વિશે માહિતી આપતી સંસ્થા ક્લેવલેન્ડ ક્લિનિક અનુસાર પેટમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિને એસાઇટિસ (Ascites) કહેવામાં આવે છે. આ સમસ્યા સૌથી વધુ લિવર સિરોસિસના દર્દીઓમાં જોવા મળે છે. જ્યારે લિવર ખરાબ થવા લાગે છે, ત્યારે શરીરમાં મીઠા અને પાણીનું સંતુલન બગડી જાય છે. ધીમે-ધીમે પેટની અંદર પ્રવાહી જમા થવા લાગે છે, જેનાથી પેટ અસામાન્ય રીતે મોટું દેખાવા લાગે છે. આ ઉપરાંત ઝડપથી વજન વધવું, પગની ઘૂંટીઓમાં સોજા આવવા, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, પેટમાં દુખાવો અને થાક જેવા લક્ષણો પણ દેખાઈ શકે છે.
તેના કારણો શું હોય છે?
ડોકટરોના મતે કેટલીક રોજિંદી આદતો આ ખતરાને વધારી શકે છે. લાંબા સમય સુધી વધુ પડતું દારૂનું સેવન, હેપેટાઇટિસ બી અને સી જેવી બીમારીઓની સમયસર સારવાર ન કરાવવી તથા લિવરના સ્વાસ્થ્યને સતત નજરઅંદાજ કરવું એ સિરોસિસ અને આગળ જઈને પેટમાં પાણી ભરાવવાનું કારણ બની શકે છે. રિસર્ચમાં પણ જાણવા મળ્યું છે કે લિવર સાથે જોડાયેલી ગંભીર બીમારીઓ એસાઇટિસના સૌથી મોટા કારણોમાં સામેલ છે.
હૃદયમાં પાણી ભરાવવું કેટલું ખતરનાક?
હૃદયની આસપાસ પાણી ભરાવવાની સ્થિતિને પેરીકાર્ડિયલ ઇફ્યુઝન (Pericardial effusion) કહેવામાં આવે છે. આ ત્યારે થાય છે જ્યારે હૃદયને ઘેરી રાખતી કોથળીમાં જરૂર કરતા વધારે પ્રવાહી જમા થઈ જાય છે. શરૂઆતમાં તેના લક્ષણો હળવા હોઈ શકે છે, પરંતુ સમસ્યા વધવા પર છાતીમાં દુખાવો, શ્વાસ ફૂલવો, હૃદયના ધબકારા વધવા, ચક્કર આવવા અને વધુ પડતી નબળાઈ અનુભવાઈ શકે છે. ક્લેવલેન્ડ ક્લિનિક અનુસાર ઈન્ફેક્શનની સારવાર ટાળવી, ગંભીર બીમારીઓને નજરઅંદાજ કરવી અને હૃદય, કિડની કે લિવર સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓની સમયસર સારવાર ન કરાવવી પેરીકાર્ડિયલ ઇફ્યુઝનનું જોખમ વધારી શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં આ સ્થિતિ જીવલેણ પણ બની શકે છે કારણ કે વધારાનું પાણી હૃદય પર દબાણ લાવવા લાગે છે.
કઈ બાબતોને ન કરવી ઈગ્નોર?
ડોક્ટર સલાહ આપે છે કે જો પેટ ઝડપથી વધી રહ્યું હોય, અચાનક વજન વધી રહ્યું હોય, શ્વાસ લેવામાં પરેશાની થઈ રહી હોય અથવા છાતીમાં સતત દુખાવો અનુભવાતો હોય તો તરત તપાસ કરાવવી જોઈએ. સમય રહેતા ઓળખ અને સારવારથી આ સમસ્યાને ગંભીર થતા રોકી શકાય છે.
આ પણ વાંચો: Makhana Side Effects: શું તમને પણ છે આ ૫ સમસ્યાઓ? તો આજે જ મખાના ખાતા પહેલા સાવધાન થઈ જાઓ – Newz Cafe
